İstanbul’daki sel felaketini DEM Partili Çiçek Meclis’e taşıdı: 'Rant odaklı kentleşme politikalar araştırılsın'

İstanbul ve Kocaeli’de 14-15 Ekim’de meydana gelen ve 10 kişinin ölümüne neden olan sel felaketi Meclis gündemine taşındı. DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, felaketin sonuçlarını ağırlaştıran kentleşme politikalarının, dere yatakları ve su havzalarının yapılaşmaya açılmasının ve kamusal sorumlulukların araştırılması amacıyla TBMM Başkanlığına Meclis araştırması önergesi sundu.

“Yağışın şiddeti, siyasal sorumluluğu ortadan kaldırmamaktadır”

Çiçek, araştırma önergesinin gerekçesinde, aralarında 14 yaşında bir çocuğun da bulunduğu 10 kişinin yaşamını yitirdiği sel felaketinin yalnızca aşırı yağışla açıklanamayacağını vurguladı.

İstanbul Valiliğinin kentin son 84 yılın en yüksek yağışını aldığı yönündeki açıklamasına dikkat çeken Çiçek, “Yağışın şiddeti, dere yataklarının imara açılmasının, plansız yapılaşmanın ve kamu kaynaklarının altyapı yerine rant projelerine aktarılmasının siyasal sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır” ifadelerini kullandı.

“Dere vadileri, rant üretilecek alanlara dönüştürülmektedir”

Önergede, Cendere Vadisi’nin taşkın riski nedeniyle yapılaşmaya kapalı olması gerekirken 2011 yılında imara açıldığına ilişkin belgelere ve sel sırasında yaşanan su baskınlarına yer verildi.

TMMOB’nin açıklamalarına da değinen Çiçek, İstanbul’da alışveriş merkezleri, üniversite kampüsleri, hastaneler ve sanayi bölgelerinin dere yataklarında inşa edildiğine dikkat çekti.

Çiçek, kamu ve özel yatırımların aynı yapılaşma anlayışıyla gerçekleştirildiğini belirterek, “Suyu taşıyan, kentin ortak yaşam alanı olan dere vadileri, imar kararlarıyla rant üretilecek alanlara dönüştürülmektedir” dedi.

Önergede, emsal artışları, noktasal imar planı değişiklikleri, derelerin kapatılması ve imar aflarının taşkın riskini artıran politikalar arasında bulunduğu vurgulandı.

"Kuzey Ormanları ve Kanal İstanbul da araştırılsın"

Çiçek, sel riskinin yalnızca kent içindeki dere yataklarıyla sınırlı olmadığını, Kuzey Ormanları ve su havzalarındaki yapılaşmanın da ekolojik dengeyi bozduğunu belirtti.

Köprü, otoyol ve havalimanı projelerinin ormanlar ve su havzaları üzerindeki etkilerinin araştırılmasını isteyen Çiçek, Kanal İstanbul’a bağlı planlama ve yapılaşma kararlarının Sazlıdere havzası üzerindeki etkilerinin de değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

“Kamusal hesap verebilirlik sağlanamaz”

Sel felaketinin sorumluluğunun yalnızca altyapı eksikliklerine veya bireysel kusurlara indirgenemeyeceğini belirten Çiçek, merkezi yönetimin ve belediyelerin imar, yatırım ve ruhsatlandırma kararlarının birlikte incelenmesini istedi.

Çiçek, gerekçede şu ifadelere yer verdi:

“Meslek odalarının bilimsel uyarılarının karar süreçlerinde etkisizleştirilmesine yol açan siyasal ve ekonomik tercihler ortaya konulmadan kamusal hesap verebilirlik sağlanamaz.”

Talepler

Çiçek, Meclis araştırması kapsamında dere yatakları ve taşkın alanlarına ilişkin imar, ruhsat ve yapı kayıt belgesi kararlarının incelenmesini; bu kararlarla yaratılan ekonomik değerin kimlere aktarıldığının ve afet zararlarının kimlere yüklendiğinin ortaya çıkarılmasını talep etti.

Araştırma önergesinde ayrıca dere yataklarının yapılaşmaya kapatılması, doğal akışı bozulan derelerin eski işlevlerine kavuşturulması, kuzey havzalarını tehdit eden projelerin yeniden değerlendirilmesi ve riskli alanlarda yaşayan yurttaşların, kiracılar da dâhil olmak üzere, güvenli barınma hakkının korunması için gerekli önlemlerin belirlenmesi istendi.

Çiçek, afet sonrası onarım süreçlerinin yeni rant ve mülksüzleştirme politikalarına dönüşmemesi gerektiğini vurgulayarak, araştırma sürecine selden etkilenen yurttaşların, meslek odalarının, emek ve ekoloji örgütlerinin de katılmasını talep etti.