Süheyla Doğan: Bozcaada Limanı'nda onarıma evet, ölçeksiz projeye hayır!

Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı ve kıyı ve liman mühendisi Süheyla Doğan, 2025 yılı sonunda ihale edilen ve yüklenici şirkete yer teslimi yapılan, ancak Adalılara ve Belediye’ye hiç bir bilgi verilmeyen “Bozcaada Yat Rıhtımı İnşaatı” adlı proje hakkında bilgi almak ve proje ile ilgili kaygı ve endişeleri dile getirmek amacıyla 8 Ekim'de Bozcaada Belediye Başkanı ve “BozcaadaBizim” hareketi temsilcileriyle birlikte katıldığı Bursa Altyapı Yatırımları Bölge Müdürlüğü toplantısının ardından projeyle ilgili görüşlerini bildirdi.

“Tali dalgakıran yapım işinden şimdilik vazgeçilmiş”

1980–1987 yılları arasında Limanlar İnşaatı Genel Müdürlüğü'nde etüt proje mühendisi olarak çalıştığını söyleyen Doğan, Bursa'daki toplantıda idarenin projeyi ekrana yansıtarak bilgi verdiğini belirterek; “Proje kapsamında mevcut ana dalgakıranın tadil edilip uzatılması, ana dalgakıran iç kısmında bulunan mevcut rıhtımının kronman betonunun onarılması ve yeni bir tali dalgakıran yapılması işlerinin olduğu görülüyor, ancak idarenin ödenek yetersizliği nedeniyle tali dalgakıran yapım işinden şimdilik vazgeçildiğini belirtiliyor” dedi.

Doğan, projede yeni bir yat limanı, yeni rıhtım ya da iskele inşaatının yer almadığının görüldüğünü, projenin liman içi kirlilik yaratıp yaratmayacağı sorusuna ise model deneylerine göre kirlilik oluşmayacağının anlaşıldığı yanıtının verildiğini, model deneyleri raporları için Genel Müdürlüğe başvurulmasının istenildiğini söyledi.

“Dalgakıran durumu liman güvenliği açısından risk yaratmaktadır”

11 Ekim'de Bozcaada Limanı’nda ana dalgakıranı yerinde incelediği belirten Doğan, “Ana dalgakıranın gövde ve uç kısmı tamamen dağılmış, uç kısmında kronman betonu kırılarak parçalanmıştır. Bu durum liman güvenliği açısından risk yaratmaktadır. Acilen hakim dalga yönleri, dalga boyları ve periyotları dikkate alınarak onarılmalıdır. Mevcut dalgakıranın dağılmasının nedeni, stabilite hesaplarının yanlış yapılmış olması ve dalgakıranın kesitinin hakim dalgalara göre güçsüz kalmasıdır” dedi.

Limanda balıkçılarla da görüşen Doğan, “Balıkçılar, çeşitli zamanlara deniz patladığını, liman içinde çalkantı meydana geldiğini, zaman zaman teknelerin battığını, bu dönemlerde sabaha kadar teknelerinin başını beklemek zorunda kaldıklarını söyledi” diye belirtti

“Proje, bilimsel olarak incelenmeli ve teknik ve bilimsel gereklilik esas alınmalıdır”

“ BozcaadaBizim” temsilcilerinin ihale edilen projeye karşı çıktıklarını ve ihalenin iptali için karşı dava açmış olduklarını öğrendiğini belirten Doğan şunları söyledi, “Adalıların projenin ölçeğine karşı çıkışlarına, projenin liman içinde yaratacağı kirlilik ve deniz biyoçeşitliliğine vereceği zararlar konusundaki kaygılarına katılıyorum. Proje, bilimsel olarak incelenmeli ve teknik ve bilimsel gereklilik esas alınmalıdır.”

Doğan, mevcut durumun ve ihale edilen projenin teknik olarak değerlendirilmesi için üniversite yıllarından hocası olan, kıyı ve liman mühendisliği alanında duayen kabul edilen Prof. Dr. Ali Rıza Günbak ile temasa geçip, Adalıların endişe ve kaygılarını aktardğını ve gerekli bilgi ve dokümanları gönderip desteğini istediği söyledi.

“Tali dalgakıranın 50 m. uzatılması gerekir”

Doğan, Sn. Günbak'ın limanın mevcut durumunu, sorulan soruları, dile getirilen endişeleri ve dokümanları inceleyerek bir rapor hazırladığını belirtti. Süheyla Doğan, Günbak’ın raporu ve değerlendirmeleri ile kendi gözlemlerini dikkate alarak oluşturduğunu belirttiği görüşlerini şu şekilde ifade etti: "Ulaşımı tamamen denize bağlı olan bir Ada'da tek limanı da varsa, bu limanın güvenli bir ulaşım sağlaması çok önemlidir. Bu nedenle de dağılmış ve hasarlanmış olan ana dalgakıranın acilen onarılması ve liman içi çalkantının önlenmesi için de tali dalgakıranın da 50 m. uzatılması gerekir. Ana dalgakıranın uzatılmasına ve yeni bir yerde yeni bir tali dalgakırana gerek yoktur. Ayrıca ihale projesinin tasarımı kesit olarak fazla emniyetlidir. Kaplama taşları/blokları Sn. Günbak’ın dalga hesaplamalarına göre gereğinden büyüktür. Öngürülen kret kotu +5,50 de gereğinden fazla yüksektir. +4.50 kotu yeterli olacaktır. Liman içi kirliliğin önlenmesi için ana dalgakıranın karaya bağlandığı yere -4 m derinlikte 3 m çapında iki beton büz döşenmesi yeterli olur. Büzler liman içine dışarıdan temiz su getirir.” dedi. Doğan şunu da ekledi: "Hocamızın raporu, mevcut ihale projesinin büyüklüğüne karşı önemli bir teknik argüman üretmiş oldu. Bu rapor açılan davada teknik görüş olarak sunulabilir.”

“Dernek olarak yat limanı ve kruvaziyer limanına karşı dava açtık”

Doğan ayrıca, Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği olarak 1/50.000 Ölçekli Balıkesir-Çanakkale Bütünleşik Kıyı Alanları Planı'nda Bozcaada için öngörülen yat limanı ve kruvaziyer limanına karşı dava açtıklarını hatırlattı. Danıştay 6. Dairesi’nin bu davada planın yürütmesini 20.10.2025'te oybirliğiyle durdurduğunu, bilirkişi raporuna göre Bozcaada'ya öngörülen yat ve kruvaziyer limanı kamu yararına ve şehircilik ilkelerine aykırı olduğunun belirtildiğini, mevcut balıkçı barınağının genişletilmesi dışında Bozcaada'da kıyı yapısı yapılmaması gerektiği bilgisinin yer aldığını belirtti. Doğan, "Bu durum Ada için önemli bir kazanımdır. Biz bu davayı açmasaydık bir de yat limanı ve kruvaziyer liman karşımıza çıkacaktı." dedi.

Doğan, Bozcaadalıların Ada'nın küçük kalması ve ticarileşmemesi, limanın temiz kalması ve limanda yüzmeye devam edilmesi, deniz ekosisteminin ve Posidonya çayırlarının korunması yönündeki görüş ve isteklerine katıldığını belirtti.

“Projenin iptal edilmesi ve durdurulması gerekiyor”

Doğan son olarak, ihale edilen projenin bu haliyle uygun olmadığını, iptal edilmesi ve durdurulması gerektiğini söyleyerek sözlerini şöyle tamamladı: "Umarım bir an önce yürütmeyi durdurma kararı çıkar ve mevcut ihale durdurulur. Sonrasında yapılması gereken şey, Hocamızın önerileri doğrultusunda, en kısa zamanda bütün araştırmaları ve deneyleri bilimsel olarak yapılmış, limanda güvenli ulaşım ve barınma sağlayacak, gerçek ihtiyaca uygun bir proje hazırlanması ve tadilat ve onarım işinin tez zamanda gerçekleştirilmesidir."