FT: Husiler, Suudi Arabistan’ın devasa silah cephaneliğinin sınırlarını gösterdi

Suudi Arabistan, Patriot füzelerinden F-15 avcı uçaklarına kadar Amerikan silahlarıyla donatılmış, Ortadoğu’nun en güçlü askeri cephaneliklerinden birini oluşturmak için yüzlerce milyar dolar harcadı. Financial Times (FT) gazetesinde yayımlanan analizde ise, Ensarullah’ın (Husiler) bu ay içinde gerçekleştirdiği saldırılarla Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı da dahil olmak üzere krallığın derinliklerindeki hedefleri vurarak “bu harcamaların sınırlarını acımasızca ortaya koyduğu” yorumu yapıldı.

Ensarullah güçleri, bugün, dünyanın en büyük petrol şirketi olan Suudi Aramco’nun Dhahran’daki genel merkezini vurdu. FT analizinde konuyla ilgili şu ifadeler kullanıldı: “Krallık, savaşın başlarında İran’ın füze yağmurlarına karşı kendini savunmuş olsa da, analistler ve Suudi ordusuna yakın kaynaklar, krallığın Husilerin taktik ve teknolojisindeki hızlı değişikliklere uyum sağlamakta zorlandığını belirtti. Aylar süren İran bombardımanının ardından bölgesel önleme füzesi stoklarında yaşanan sıkıntı da, krallığın geniş topraklarını savunma kabiliyetini zorlaştırdı,” diye eklediler.

GSYİH’sinin yüzde 6.5’ini silaha ayırdı

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’ne göre, krallık geçen yıl GSYİH’sinin yüzde 6.5’ine denk gelen bir miktarı askeri harcamalara ayırdı. Bu, dünyadaki en yüksek oranlardan biri. Bu rakam, 2015 yılında yüzde 13’e kadar çıkmıştı. O yıl, o zamanlar savunma bakanı olan Prens Muhammed bin Selman, Yemen’deki Ensarullah yönetimine karşı bu ülkeye müdahale ederek bomba yağdırmaya başlamıştı.

Gazeteye konuşan Washington’daki Trends US danışmanlık şirketinin kıdemli genel müdürü ve Chatham House düşünce kuruluşunun yardımcı araştırmacısı Bilal Y Saab, “Husi taktikleri ve Suudilerin füze savunma sistemi koordinasyonundaki başarısızlığı”na dikkat çekti.

Riyad, temmuz ayında İran uçağının inişini gerekçe göstererek başkent Sana’daki bir havaalanı pistine saldırdıktan sonra, Ensarullah yönetimi Suudi gemilerine abluka uygulayacaklarını duyurmuştu. Kızıldeniz kıyılarını ele geçirmek için bir saldırı başlatan Ensarullah güçleri, Suudi enerji tesislerini de bombalayarak krallığın petrol ihracatını aksattı. Irak’taki Şii milisler tarafından düzenlendiği ileri sürülen ayrı bir saldırı da, krallığın hayati önem taşıyan Doğu-Batı enerji boru hattının geçici olarak kapatılmasına neden oldu.

‘İnanılmaz yetkin’ Suudi hava kuvvetleri nasıl başarısız oldu?

Suudi destekli Yemen koalisyonunun bir karşı saldırı başlattığını duyurmasının ardından Ensarullah, bu ay krallığın havaalanlarına yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı. Bu durum binlerce uçuşun iptal edilmesine neden oldu. Cumartesi günü, şu anda kapalı olan Riyad’daki Kral Halid Havaalanı’na düzenlenen saldırıda 13 kişi hayatını kaybetti, 300 kişi yaralandı.

Suudi savunma liderlerine eğitim programları vermiş olan danışmanlık ve eğitim kuruluşu Thayer Marshall Enstitüsü'nden Profesör David Des Roches, FT’ye yaptığı yorumda “Suudi Kraliyet Hava Savunma Kuvvetleri liderleriyle uzun süre çalıştım” diyerek onları “inanılmaz derecede yetkin” olarak nitelendirdi. Ancak, gazetenin yaptığı yorumda, askeri analistlerin, Ensarullah güçlerinin Suudi Arabistan, İsrail ve ABD’ye karşı yıllarca süren savaşların ardından modern radar ve önleme sistemlerini nasıl aşacaklarını çok daha iyi anladıklarını, Riyad ile dört yıllık ateşkesin ise İran’ın yardımıyla yeniden silahlanma fırsatı verdiği belirtildi.

Gazeteye konuşan “saldırılar hakkında bilgi sahibi bir kişi”, Ensarullah güçlerinin “önleme füzelerinin menzillerini belirlemek için Samad-2 veya Samad-3 olarak tahmin edilen sabit kanatlı, uzun menzilli saldırı insansız hava araçlarını kullandığını” söyledi. Ayrıca, daha alçaktan ve daha yavaş uçan, yörüngesini değiştirebilen ve bu sayede tespit edilmesini zorlaştıran, muhtemelen İran yapımı Kudüs-4 füzesine dayanan seyir füzeleri kullandıklarını belirtti.

Washington merkezli Basha Report danışmanlık şirketinin kurucusu Muhammed el-Basha da, “Şu anda gördüklerimiz, Husi milislerinin başarısız saldırılardan ders çıkararak değerli operasyonel deneyim kazandıklarını, taktiklerini uyarladıklarını ve gelişmiş hava savunma sistemlerine karşı koyma yeteneklerini geliştirdiklerini gösteriyor” ifadelerini kullandı.

Suudi hava savunma sistemi niye iyi çalışmıyor?

Suudi hava savunma sistemlerinin oldukça kapsamlı oldukları ve Patriot ile THAAD sistemleri, karadan havaya füzeler, önleyici insansız hava araçları, radar ağları, elektronik harp ekipmanları ve hatta Çin yapımı, insansız hava araçlarına karşı kullanılan fiber optik lazer silahı “Sky Shield”i içerdiği belirtiliyor.

Ancak, gazeteye göre, analistler, önleyici füzelerin tedarikinin belirsiz olsa da kritik bir değişken olduğuna dikkat çekiyor: “Şubat ayından bu yana Körfez ülkeleri, Patriot ve THAAD sistemlerini bolca kullanarak İran’ın füze saldırılarına karşı kendilerini savundular ve mevcut stokların — her ne kadar sıkı bir şekilde gizli tutulsa da — düşük olduğu yaygın olarak kabul ediliyor. ABD, Washington’un kendi askeri ihtiyaçlarına öncelik vermesi nedeniyle Patriot önleme füzelerinin tedarikinin ciddi şekilde kısıtlı olduğu konusunda en yakın müttefiklerine bile uyarıda bulundu. Des Roches, Suudi Arabistan’ın hava savunması üzerinde ek bir baskı olduğunu, çünkü artık hem doğudaki İran’dan hem de güneydeki Husilerden gelen tehditleri öngörmek zorunda olduğunu belirtti; bu da ‘kuvvetinizi yarıya indirmek zorunda kalmanız’ anlamına geliyor.”

Londra’daki Royal United Services Institute’ta araştırma görevlisi olan Robert Tollast ise şu yorumu yaptı: “Suudiler kendilerini Ukraynalılar, İsrailliler veya Amerikalılarla aynı durumda buluyorlar. Bu önleme füzelerinin üretimi açıkça zorlanıyor ve öncelik belirlemek zor.”

Tollast, Suudi Arabistan’ın, örneğin İsrail’e kıyasla savunulmasının çok daha zor olduğunu, askeri üslerin, havaalanlarının, petrol tesislerinin ve şehirlerin hiçbir hava savunma ağının tam olarak koruyamayacağı geniş bir alana yayıldığını ekledi. Tollast, ABD ve İsrail’in bile kapsamlı uydu gözetimi ve insansız hava araçları kullanmasına rağmen İran’ın seyyar füze fırlatıcılarını ortadan kaldırmakta zorlandığını da hatırlattı.

Suudilere kimler yardım ediyor?

FT makalesinde bu konuyla ilgili de şu hatırlatma yapıldı: “Fransa geçen ay, Yanbu petrol terminalini korumak için asker, radar ve savunma sistemleri göndereceğini açıklarken, İngiltere de Yemen’deki “Suudi savunma faaliyetlerini desteklemek” amacıyla bir RAF Voyager havada yakıt ikmal uçağı sağlamayı kabul etti. Suudi Arabistan’a yönelik saldırı, bu ay “ortak caydırıcılık önlemlerini devreye sokma” konusunda anlaşmaya vardıklarını açıklayan Türkiye ve Pakistan ile yapılan yeni savunma paktını da sınamaya tabi tuttu. Uzun süredir Suudi Arabistan’a asker ve askeri eğitmen gönderen Pakistan, Nisan ayında krallığa savaş uçakları ve pilotlar gönderirken, Türkiye ise “askeri güç ve yetenekler” sağladığını açıkladı ancak bunun askerleri içermesi beklenmiyor.”

(Dış Haberler)