Kayyım yönetimindeki Şişli Belediyesinde kadın emekçilere yönelik mobbing ve hak ihlalleri Meclis'in gündeminde

DEM Parti İstanbul Milletvekili Kezban Konukçu Kayyım yönetimindeki Şişli Belediyesinde kadın emekçilere yönelik mobbing ve hak ihlallerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan cevaplandırması talebiyle verdiği soru önergesiyle Meclis gündemine getirdi. Konukçu haksız ve hukuksuz uygulamalara son verilmesi çağrısı yaptı.

Türkiye’de; astronomik zamlar ve yüksek enflasyon karşısında ücretleri eriyen emekçilerin keyfi biçimde işten çıkarılmaları devam ettiğini vurgulayan Konukçu; “Halkın iradesini, yerel demokrasiyi ve seçme-seçilme hakkını gasp eden kayyım rejimi ise atandığı her kamusal alanda toplumsal cinsiyet eşitliğini, emek haklarını, sendikal örgütlenmeyi ve çalışma barışını hedef almaya devam etmektedir. Şişli Belediyesi’ne atanan kayyım yönetimi de bu irade gaspını doğrudan işçi kıyımı, kadın düşmanı uygulamalar, Anayasal hakların ihlali ve siyasi kadrolaşma ile derinleştirmektedir” dedi.

“7’si kadın 8 belediye emekçisinin iş akdi feshedildi”

Halkın iradesiyle seçilmiş belediye yönetiminin görevden uzaklaştırılmasının ardından Şişli Belediyesi’nde ağır bir baskı, mobbing ve tasfiye süreci yaşandığının altını çizen Konukçu; “Bu durum emekçilerin sürdürdüğü kararlı direnişler ve hak mücadeleleriyle sık sık kamuoyu gündemine gelmektedir. Yaşanan bu sistematik baskı ve tasfiye tablosunun son örneği ise; kayyım yönetimi tarafından 7’si kadın olmak üzere 8 belediye emekçisinin iş akdinin ‘personel fazlalığı’ ve boş pozisyon bulunmaması bahanesiyle haksız ve hukuksuz biçimde feshedilmesi olmuştur” ifadelerini kullandı.

“Cinsiyetçi bir yıldırma politikası izlendi”

İşten çıkarmalar öncesinde, Anayasa’nın 18. maddesinde düzenlenen Angarya Yasağı ile 50. maddesinde güvence altına alınan Çalışma Şartları ve Kadın Emekçilerin Korunması ilkelerinin açıkça ihlal edildiğini vurgulayan Konukçu şunları söyledi; “Cinsiyetçi bir yıldırma politikası izlenerek daha önce büro ve idari hizmetlerde çalışan kadın emekçilerin rızaları dışında görev yerlerinin değiştirildiği, soyunma odası, uygun lavabo ve hijyenik dinlenme alanlarından yoksun koşullarda sokak temizliği ve broşür dağıtımı gibi işlerde çalıştırıldıkları, bu süreçte baskıya maruz kaldıkları yönündeki işçi beyanları kamuoyuna yansımıştır.”

“Açık bir sürgün ve şantaj mekanizması işletildi”

Sistematik baskı, mobbing ve tasfiye politikalarının son ve en somut örneklerinden birinin de; kayyım yönetiminin 53’e yakın belediye çalışanını okullarda çeşitli görevlerde görevlendiren protokoller hazırlaması ve işçilere bu görevlendirmeleri tebliğ ederek sadece 6 günlük kabul süresi tanıması olduğunu ifade eden Konukçu; “İşçilerin unvanlarına, mesleki deneyimlerine ve mevcut sözleşmelerine tamamen aykırı biçimde yürütülen bu zorunlu görevlendirme taktiği; çalışanları istifaya sürüklemeyi, kabul etmeyen emekçileri ise 'verilen görevi yapmadı' bahanesiyle haksız ve tazminatsız şekilde işten atmanın zeminini hazırlayan açık bir sürgün ve şantaj mekanizmasıdır” dedi.

“Kadın işçilerin tacize uğraması normalleştirildi”

Skandal niteliğindeki bir diğer hususun ise kadın işçilerin sokakta çalışma yürütürken sözlü tacize uğradıkları ve durumu idareye bildirdiklerinde "normal" karşılandığı ve göz ardı edildiği yönündeki beyanlar olduğuna dikket çeken Konukçu; “Kadın işçilerin maruz kaldığı tacizin sıradanlaştırılması, şikâyetlerin karşılıksız bırakılması ve kadın emekçilerin risk altında çalıştırılmayı sürdürülmek zorunda bırakılmaları, idarenin hukuku hiçe sayan keyfiyetini açıkça gözler önüne sermektedir. Kadın emekçilerin güvenliğini sağlamak yerine tacizi sıradanlaştıran, şikâyetleri etkisizleştiren ve çalışanları risk altında bırakan bu yaklaşım, hem idari ve hukuki yükümlülüklerin çiğnenmesi hem de açık bir suç rejiminin inkâr edilemez kanıtıdır” diye belirtti.

“Emekçiler mobbing yoluyla istifaya zorlanıyor”

Emekçilere "ya önüne konulan muvafakatnameyi imzalarsın ya da işten atılırsınız" şeklinde açıkça şantaj yapıldığını belirten Konukçu; “İktidar blokuna (AKP/MHP) yakınlığıyla bilinen kişilerin eski görevlerine iade edildiği, iktidarla biat ilişkisi kurmayan ve haklarını arayan emekçilerin ise sistematik mobbing vasıtasıyla istifaya zorlandığı veya işten çıkarıldığı da yine yapılan açıklamalarda ifade edilmiştir” ifadelerini kullandı.

“Emekçilerin direnişi sürüyor”

Kayyım yönetiminin bu saldırılarına karşı DİSK Genel-İş öncülüğünde belediye önünde direnişlerini sürdüren emekçilerin işe iade ve insanca çalışma koşulları taleplerini dile getirdiğine vurgu yapan Konukçu şunları söyledi; “Kadınların yaşam hakkını, emeğini ve ekonomik bağımsızlığını hedef alan bu eşitsizlikler, iktidarın kadınları güvencesizliğe, yoksulluğa ve erkek egemen tahakküme mahkûm eden politikalarının doğrudan bir sonucudur. Kadınların yaşam hakkını ve emeğini korumakla yükümlü olanların bu politikaları sürdürmesi, eşitsizlikleri derinleştiren uygulamalara göz yumması ve kadınların hak mücadelesini baskı altına alması, siyasi ve kamusal sorumluluğun açık ihlalidir.

Kadınların ekonomik bağımsızlıklarını, insanca yaşam haklarını ve Anayasal güvence altındaki sendikal örgütlenme özgürlüğünü hedef alan bu gayrihukuki ve cinsiyetçi baskı politikalarına karşı emekçilerin yürüttüğü haklı direnişin yanında durmak Bakanlığınız görevleri arasında yer alırken aynı zamanda kamusal bir sorumluluktur.”

Bakan Işıkhan’ın cevaplandırması istenen sorular

• Şişli Belediyesinde 7'si kadın 8 işçinin haksız ve hukuksuz biçimde işten çıkarılmış olmaları Bakanlığınız bilgisi dâhilinde midir? Bilginiz dâhilinde ise; Şişli Belediyesi’ne yönelik Bakanlığınızca başlatılmış bir inceleme veya müfettiş görevlendirmesi bulunmakta mıdır?
• "Personel fazlalığı" ve "boş pozisyon bulunmaması" gerekçelerinin dayandığı somut veriler Bakanlığınızca incelenmiş midir? İşçiler işten çıkarılırken aynı işlerin hizmet alımıyla yürütülmesi veya yeni personel istihdamının yapılıp yapılmadığı Bakanlığınızca incelenmiş midir?
• Kadın İşçi dergisinde yayımlanan röportajlarda, belediyenin büro ve evrak birimlerinde çalışan 13 kadının beden işçisi olarak görevlendirildiği ve bir bölümünün aylar boyunca sokak temizliği ve süpürme işlerinde çalıştırıldığı belirtilmektedir. Bu görevlendirmeler hangi idari kararlarla, hangi ölçütlere dayanılarak yapılmıştır? Çalışanların mesleki nitelikleri, iş sözleşmeleri ve görev tanımları gözetilmiş midir?
• İşten çıkarılan 7 kadın çalışanın görev tanımları dışında görevlendirildikleri, farklı birimlere gönderildikleri ve uygun dinlenme ya da soyunma alanlarına erişemedikleri yönündeki iddialar araştırılmış mıdır? Bu görevlendirmelerin çalışma mevzuatına, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına ve eşitlik ilkesine uygunluğu denetlenmiş midir?
• Kadın işçilerin görev değişikliklerini kabul etmedikleri takdirde işten çıkarılacaklarının kendilerine bildirildiği ve bu nedenle belgeleri imzalamak zorunda kaldıkları yönündeki iddialar araştırılmış mıdır? Görev değişikliklerine ilişkin belgelerin içeriği, çalışanların rızası ve fesih süreçlerinin hukuka uygunluğu incelenmiş midir?
• Büro hizmetlerinde görev yaparken rızaları dışında ve insanlık dışı koşullarda sokak temizliği işlerine sürülen kadın emekçilerin maruz kaldığı mobbing, şantaj ve ayrımcılık iddiaları araştırılmakta mıdır?
• Kadın çalışanların sokakta maruz kaldığı sözlü tacizlerin idareye bildirilmesine rağmen önlem alınmadığı ve "normal" karşılandığı iddiaları doğrultusunda, Bakanlığınızca Şişli Belediyesi kayyım yönetimi ve sorumlular hakkında "İşyerinde Tacizi ve Mobbingi Önleme" mevzuatları kapsamında idari ve adli soruşturma başlatılacak mıdır?
• Şişli Belediyesi kayyım yönetimi tarafından 53’e yakın belediye emekçisinin okullarda çeşitli görevlerde görevlendirilmelerine ilişkin protokoller hazırlandığı ve çalışanlara 6 günlük süre tanınarak bu görevlendirmelerin dayatıldığı iddiası Bakanlığınız bilgisi dahilinde midir? Belediye personelinin unvanları, mesleki nitelikleri ve sözleşmeleri dışında rızaları alınmaksızın okullara gönderilmesinin; sistematik bir yıldırma ve pasifleştirme amacıyla hareket edildiğinin gayet açık bir göstergesi olan bu uygulamanın hukuki ve idari dayanağı nedir
• İşçilere tanınan 6 günlük tebliğ süresinin, görev yerini ve unvan değişikliğini kabul etmeyen çalışanların "emre itaatsizlik" gerekçesiyle haksız ve tazminatsız biçimde işten çıkarılmasına zemin hazırlamak amacıyla bir şantaj ve tasfiye aracı olarak kullanıldığı iddiaları Bakanlığınızca denetlenecek midir?
• Anayasa’nın 18. (Angarya Yasağı) ve 50. (Çalışma Şartları) maddelerinin açıkça ihlal edildiği Şişli Belediyesi'nde, kadın çalışanlara uygun soyunma, lavabo ve dinlenme alanlarının sağlanmadığı iddiaları kapsamında, Şişli Belediyesi işyerlerinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca denetim yapılmış mıdır? Yapılmışsa tespit edilen eksiklikler ve uygulanan idari yaptırımlar nelerdir? Denetim yapılmamışsa yapılması yönünde bir planlama bulunmakta mıdır?
• İşten çıkarmaların "personel fazlalığı" ve "boş pozisyon bulunmaması" gerekçelerine dayandırıldığı belirtilirken bazı çalışanların eski görevlerine iade edildiği, bazı çalışanların ise istifaya zorlandığı veya işten çıkarıldığı yönündeki iddialar Bakanlığınızca araştırılmış mıdır? Fesihlerde nesnel ve ölçülebilir ölçütlerin uygulanıp uygulanmadığı, siyasi yakınlık veya sendikal faaliyetler nedeniyle ayrımcılık yapılıp yapılmadığı Bakanlığınızın denetim alanı kapsamında incelenmiş midir?
• İktidar partilerine (AKP/MHP) yakınlığı olan çalışanların eski idari görevlerine iade edilirken, biat etmeyen ve sendikalı olan çalışanların mobbinge uğrayarak işten atılması şeklindeki "siyasi ayrımcılık" ve "siyasi kadrolaşma" uygulamalarına yönelik iddialar hakkında Bakanlığınızca herhangi bir inceleme, soruşturma başlatılmış mıdır?
• Anayasal bir hak olan sendikal faaliyetlerin ve hak arama mücadelelerinin engellenmesine, DİSK Genel-İş üyesi emekçilerin hedef alınmasına karşı Bakanlığınız hangi tedbirleri alacaktır?
• Şişli Belediyesi’nde kayyım yönetiminin göreve başladığı tarihten bugüne kadar kaç belediye çalışanının iş sözleşmesi feshedilmiştir? İşten çıkarılan çalışanların yıllara, cinsiyete, istihdam statüsüne, görevlerine, sendikal durumlarına ve fesih gerekçelerine göre dağılımı nedir?
• Kayyım atanan belediyelerde son beş yılda iş akdi feshedilen, işten çıkarılan veya istifaya zorlandığı bildirilen toplam kaç işçi bulunmaktadır? Bu kişilerin kaçı kadındır, kaçı sendika üyesidir ve kaçı sendikal faaliyetleri nedeniyle ayrımcılığa uğradığını ileri sürmüştür? Veriler belediye ve yıl bazında ayrı ayrı açıklanacak mıdır? Bakanlığınız bu uygulamaların çalışma hayatına etkileri konusunda ülke genelinde bir inceleme yürütmekte midir?
• Kayyım yönetimindeki belediyelerde işten çıkarma kararlarının keyfî biçimde alınmasını, sendikal hakların kullanımının engellenmesini ve çalışanların mesai dışındaki yasal faaliyetleri nedeniyle ayrımcılığa uğramasını önlemek amacıyla Bakanlığınızın yürüttüğü denetim mekanizmaları nelerdir? Şişli Belediyesi özelinde hangi denetimler gerçekleştirilmiştir?
• Kadın çalışanların güvenceli istihdamını korumak, kadın işsizliğini ve kadın yoksulluğunu derinleştiren uygulamaları önlemek, eşit çalışma koşullarını güvence altına almak amacıyla Bakanlığınızın yürüttüğü somut çalışmalar nelerdir? Kayyım yönetimindeki belediyelerde kadın çalışanların işten çıkarılmalarının toplumsal cinsiyet eşitliği bakımından değerlendirilmesine yönelik özel bir mekanizma bulunmakta mıdır?
• Şişli Belediyesi kayyım yönetimi döneminde işten çıkarılan emekçilerin hak kayıplarının giderilmesi, hukuka aykırı fesihlerin tespit edilmesi, toplu iş sözleşmesinden doğan hakların korunması ve sendikal özgürlüklerin güvence altına alınması için Bakanlığınız hangi somut adımları atacaktır?
• Kayyım yönetimindeki belediyelerde personel politikalarının şeffaflığını ve hesap verilebilirliğini sağlamak; kamu kaynaklarının kullanımını denetlemek; emekçilerin kazanılmış haklarının korunmasını ve kadınların güvenceli istihdamını güvence altına almak amacıyla yeni bir denetim veya düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?