Konveyör’de iki haftada 100 işçi işten atıldı: ‘Pazılın parçasıydık, şimdi neden fazlalık olduk?’

Konveyör işçisi
Tuzla

Soğutma sistemleri için parça üreten; İstanbul, Manisa, Eskişehir ve Polonya’da toplam 6 fabrikası bulunan Konveyör, son günlerde yaşanan işten çıkarmalarla sarsılıyor. Daha kısa süre önce biz işçilere yönelik bir festival düzenleyen şirket yönetimi, etkinlikte “Sen pazılın bir parçasısın, sensiz pazıl bir eksik” sloganını kullanmıştı. Festivalin üzerinden yalnızca iki ay geçmişken arkadaşlarımız, ‘küçülme’ gerekçesiyle birer birer kapının önüne konuluyor. Son iki haftada yaklaşık 100 kişinin işten çıkarıldığı söyleniyor.

Dün pazılın bir parçasıydık, bugün neden fazlalığız?

Konveyör Fabrikası büyürken biz vardık; siparişler artarken, fazla mesailer yapılırken, üretim hedefleri tutturulurken ve Konveyör patronu kârına kâr katarken biz vardık. Kronik rahatsızlığı bulunanların işten çıkarmalarda ilk sıralarda yer aldığı söylenirken, devamsızlığı olan ve amirleri tarafından ‘beğenilmeyen’ işçilerin de listeye eklendiği anlatılıyor. Dün şirketin vazgeçilmez bir parçası olarak gösterenler, bugün bir anda “fazlalık” olarak görmeye başladılar.

Soruyoruz: Madem bir pazılın parçasıyız, öyleyse neden bu parçalar tek tek sökülüyor? Üretirken, fazla mesai yaparken ve şirket kâr ederken “pazılın bir parçası” oluyoruz da hastalanınca ya da amiriyle anlaşamayınca ne oluyor?

‘İki çocuğum var, kış ortasında işsiz kaldım’

5 yıldır çalışan ve bir gecede kapı önüne konulan bir işçi arkadaşımızın “İki çocuğum var, evim kira. Zaten aldığım ücret yetmiyordu, şimdi kış günü işsiz kaldım. Acilen iş bulmam lazım; çocuklarımın bakımı, evimin masrafları var. Nereden başlayacağımı bilemiyorum” sözleri sadece bir kişiyi anlatmıyor, işsiz kalan birçok işçinin ortak kaygısı. Çünkü işsizlik sadece işçinin kazancını elinden almaz; kiranın, faturaların, mutfak masraflarının ve borçların altında ezilen bütün bir ailenin düzenini sarsar.

‘Tazminatla ancak borçlarımı kapatırım’

Başka bir işçi arkadaşımız ise yaşananlara şu açıdan bakıyor: “6 senedir çalışıyorum. Zaten buradan aldığım ücret yetmiyordu. Kurtuldum diye düşünüyorum. Tazminatla borçlarımı kapatırım. Geri kalan para beni belki 2 ay götürür. Ama en geç 2 ay içinde iş bulmam lazım.” Bir işçinin yıllarca verdiği emeğin karşılığı olan tazminat, birkaç ay içerisinde kira, fatura ve mutfak masrafları karşısında eriyip bitiyor. Sonra yine aynı soru tekrarlanıyor: “Ya iş bulamazsam?”

Fabrikada çalışırken olduğu fıtık yüzünden işten atılan bir başka arkadaşımız da şunları anlattı: “Gece gündüz canımı dişime taktım, 13 senemi verdim; bel fıtığı oldum. Şimdi sırf kronik rahatsızlığım var diye, üstelik bu kış gününde kapının önüne konuldum.”

Pazılın parçasıysak, birlikte durmalıyız

İşten atmalar nedeniyle fabrikada kalan işçiler de huzursuz. Çünkü herkes aynı soruyu soruyor: “Acaba sıra bize de gelecek mi?” Bugün arkadaşının kartı iptal ediliyor, yarın seninki. Bugün onun dolabı boşaltılıyor, yarın seninki. Bugün “küçülme” deniyor; yarın hangi gerekçenin sunulacağını kim biliyor? İşçinin zihninde bu soru varken orada iş güvencesinden söz etmek mümkün müdür?

Patron, sanki büyük bir iyilik yapıyormuş gibi işçiye “Kıdemini de ihbarını da veriyorum” tavrıyla yaklaşıyor. Oysa işçinin yıllarca verdiği emeğin karşılığını alması, zaten yasal hakkı.

İşten çıkarılan arkadaşlarımızın bazıları “Kurtuldum” diyebilir; bazıları ise evine nasıl ekmek götüreceğini kara kara düşünüyor. Kimisi borcunu kapatmaya çalışıyor, kimisi iki ay sonra tazminatının biteceğini hesaplıyor. Kimisi çocuklarının yüzüne bakıp “Şimdi ne yapacağım?” derken, kimisi de 13 yıllık emeğinin bir anda hiçe sayılmasına isyan ediyor.

Bize “Sen pazılın bir parçasısın” dediler. Öyleyse biz de diyoruz ki: Bir parça eksildiğinde pazılın bütünü bozulur. Bir işçi işsiz kaldığında, bir aile geçim sıkıntısına düştüğünde ya da bir emekçi “Sıra bana ne zaman gelecek?” diye endişelenip korktuğunda, bu hepimizin meselesi haline gelir. İşte bu nedenle, bugün işten çıkarılan arkadaşımızın yanında durmak sadece bir vicdan borcu değil; yarın kendi başımıza gelebilecek aynı duruma karşı dayanışma gösterme meselesidir. Çünkü bugün o, yarın biz... Bizi tek tek söküp atmamaları için birlik olmalı, birlikte mücadele etmeliyiz.

ISO 500’deki yerini koruyor

İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından hazırlanan “Türkiye’nin 500 büyük sanayi kuruluşu 2025” raporuna göre, Koveyör, 7 milyar 236 milyon 982 bin liralık üretimden satış geliriyle Türkiye’nin 500 büyük sanayi kuruluşu arasında 369’uncu sırada yer alıyor. Konveyör 2024’te bir önceki yıla göre 9 basamak yükselerek 360’ıncı sırada yer almıştı ve üretimden satışlarda 5 milyar 825 milyon 782 bin lira gelir elde etmişti. Buna karşılık işçilere verdiği ücret 30-35 bin lira arasında.

Başta otomotiv olmak üzere birçok sektöre yan sanayi ürünü üreten Konveyör’ün Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Basri Aksu, aynı zamanda Beyaz Eşya Yan Sanayiciler Derneğinin (BEYSAD) kurucularından. Arçelik, Vestel, BSH ve Mitsubishi Electric gibi tekellere parça tedarik eden şirket; soğutma sistemlerine yönelik bileşenler üretmekte ve İstanbul (Tuzla’da üç ayrı fabrika), Manisa, Eskişehir ile Polonya’daki tesislerinde faaliyetlerini sürdürüyor.