İran, olası bir ABD saldırısına hazırlanıyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın söylemlerinin aksine ABD ordusunun 3 Kasım’da yapılacak ara seçimlerden önce İran’a yönelik bir saldırı planladığı iddiaları Amerikan basınında yer alırken, İran yönetimi de olası bir saldırıya karşı hazırlık yapıyor.

İran Ordusu Kara Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Ali Cihanşahi, İran sınırları boyunca 50’den fazla muharebe ve destek birliğinin konuşlandırıldığını açıkladı. Ordu, “düşman” askeri güçlerin İran topraklarına girme ihtimaline karşı, olası sızma noktalarını ve hatta uçakların inişi için kullanılabilecek terk edilmiş havalimanlarını tespit ettiğini ifade ediyor.

İran kıyı harekatına karşı hazırlanıyor

Cihanşahi, pazar günü Fars Haber Ajansına verdiği röportajda, bu konuşlandırmanın savaşın son turundan itibaren gerçekleştirildiğini söyledi. Konuşlandırılan birlikler arasında hareketli ve hızlı müdahale tugayları, zırhlı ve mekanize birlikler ile topçu, istihkam, füze ve insansız hava aracı birlikleri bulunuyor. Cihanşahi’ye göre bu güçler kuzeybatı ve batıdan güneybatıya, ayrıca doğudan güneydoğuya ve Mekran kıyılarına kadar dağılmış durumda.

Röportajın önemli bölümlerinden biri, Amerikan askeri güçlerinin İran içinde karadan ya da helikopterle operasyon yapma ihtimaliyle ilgiliydi. Cihanşahi, ordunun ülke genelinde keşif faaliyeti yürüttüğünü, uçak inişi veya düşman güçlerinin bulunması ihtimali olan bölgeleri incelediğini söyledi.

Cihanşahi’nin böyle bir röportajda hazırlıkları gündeme getirmesi iki yandan dikkat çekici. Birincisi ABD Başkanı Trump’ın savaş başladığından bu yana İran’ın güney kıyısındaki adaları işgal edeceği yönündeki tehditleri devam ederken, bu tehditlerin yakın zamanda somutlaşacağı ihtimalinin artması. İkinci ise halk nezdinde yine bir “milli seferberlik” atmosferi yaratma ve “hazırız” mesajını yaygınlaştırma hali.

Hürmüz hâlâ kilit nokta

Amerikan seçimlerinden önce, 27 Ekim’de genel seçimlerin yapılacağı İsrail’de de koltuğu sallanan Netanyahu’nun İran’a saldırı için baskı yaptığı, seçimleri ertelemek için bu savaşı kullanmak istediği iddiaları da gündemde.

Keza Trump açısından da henüz İran’a doğrudan saldırının somut koşulları “Tam istediği gibi” hazırlanmış değil. Zira Yemen’in büyük bölümünü yöneten Ensarullah (Husiler), tüm Suudi koalisyonu saldırılarına rağmen yıkılmış değil ve Babülmendeb hâlâ Ensarullah’ın yönetiminde.

İkinci mesele ise Hürmüz. Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin İran kontrolünde olması asli bir sorun olarak ABD’nin sorunu olmaya devam ediyor. Hürmüz Boğazı tamamen kapalı ve tamamen geçilemez durumda değil, ayrıca Hürmüz’ün İran açısından koruyucu etkisinde de sallantılar var. Ancak eylül ayında bölgeden ham petrol akışı artsa da ekimde yeniden düşüşe geçtiği görülüyor. Ve Hürmüz hâlâ en etkili anahtar olarak İran’ın elinde duruyor.

İran’ın Boğaz’ı fiilen kapatmasına veya gemileri sürekli batırmasına ihtiyacı yok. Kıyı konuşlu gemisavar füze cephaneliğinin, şehpadların (Uzaktan yönlendirilebilen insansız deniz araçları), İHA’lar, Aşura ve Zülfikar sınıfı hızlı botların ve hızlı mayın döşeme yeteneklerinin, Tahran’a dilediği anda belirli bir bayrak için “geçiş riskini” yüzde 100’e çıkarma imkanı veriyor.

Hürmüz’de İran’ın yeni kozu: Küresel internet kabloları

Öte yandan İran’ın şimdi yeni bir kozu da var. İran’da liderliğe bağlı Keyhan Gazetesinin Sorumlu Müdürü Hüseyin Şeriatmedari, Basra Körfezi’ndeki fiber optik kabloların hedef alınmasını İran’ın “tartışmasız hakkı” olarak nitelendirdi.

Şeriatmedari, pazartesi günü kaleme aldığı yazıda, “küresel internet kablolarının yaklaşık yedi ana sisteminin” Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nın tabanından geçtiğini, bunlara verilecek küçük bir zararın bile ticari, bankacılık, askeri ve yapay zeka iletişiminin “yüzde 80’inden fazlasını” devre dışı bırakabileceğini ve küresel interneti aksatabileceğini yazdı.

Birkaç gün önce de İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, bir televizyon röportajında, savaşın yeniden başlaması halinde sahaya yeni imkanların sürüleceğini söylemişti. Amerika’nın Batı Asya’daki imkanlarına işaret eden Rızai, “Bunları henüz hedeflerimiz arasına koymamıştık, ancak savaş çıkarsa, mali değeri çok yüksek olan birçok kablo, veri merkezi ve yapay zeka merkezi menzil içine girecek” demişti.

Rızai, bu altyapıların değerini “iki trilyon doları aşkın” olarak açıkladı ve yeni bir çatışma yaşanması halinde İran’ın “Düşmanla daha kapsamlı bir planla karşı karşıya geleceğini” söyledi.

Saldırılara rağmen füze üretim fabrikaları korundu

İran’ın özellikle ekonomik baskılar ve ambargolardan etkilendiği bir gerçek. Havalimanlarına İran uçakları yasağı, bankaların kapanması, para blokeleri, çeşitli ülkelerin İran’la tamamen ilişkiyi kesmesi ve dolar kurunun 260 bin tumanı aşan bir noktaya evrilmesi -savaş öncesi dolar 70 bin tuman bandındaydı- özellikle içeride halkın belini büken ve İran rejimini zorlayan bir noktaya gidiyor. Ancak İran savaş ve teçhizat konusunda başı dik tutmaya devam ediyor. Raporlar da bunu gösteriyor. Bloomberg’in yeni yayımladığı haberine göre İran, aylarca süren ABD ve İsrail saldırılarına rağmen füze ve insansız hava aracı üretim fabrikalarını korumayı başardı. Bu durum, Tahran’a ABD saldırılarında yaşanan ara sırasında silah depolarını yeniden doldurma imkanı veriyor.