Trakya'daki acele kamulaştırma kararına tepki: 'Tarım arazileri sermayeye açılıyor'

Emek Partisi (EMEP) İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, 5 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından yürütülecek “Trakya Petrol ve Doğal Gaz Arama ve Üretim Projesi” kapsamında alınan acele kamulaştırma kararını Meclis gündemine taşıdı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Bayhan, iktidarın "yerli ve millî üretim" söyleminin arkasında doğal varlıkların enerji tekellerine peşkeş çekilmesi gerçeğinin yattığını belirtti.

Trakya'nın gıda güvenliği ve Ergene Havzası tehdit altında

Trakya Kalkınma Ajansı verilerini hatırlatan Bayhan, bölgenin Türkiye’nin buğday üretiminin yüzde 15’ini, ayçiçeğinin yüzde 41’ini, çeltiğin yüzde 44’ünü ve kanolanın yüzde 61’ini karşıladığına dikkat çekti. Tarım topraklarının sondaj alanları, yollar ve boru hatlarıyla parçalanmasının gıda güvenliğini doğrudan tehdit ettiğini vurgulayan Bayhan, faaliyetlerin halihazırda sanayi kirliliği ve kuraklıkla boğuşan Ergene Havzası üzerinde yeni bir ekolojik yıkım yaratacağını ifade etti.

"Hangi şirketlere rant sağlanacak?"

Kamulaştırmanın TPAO eliyle yapılmasının projenin kamusal olacağı anlamına gelmediğini belirten Bayhan, arama, sondaj ve boru hattı döşeme gibi faaliyetlerin hangi özel şirketlere ve taşeronlara ihale edileceğinin açıklanmasını istedi. Üretilecek enerjinin halka ucuz olarak sunulup sunulmayacağını veya enerji tekellerinin kâr marjlarını büyütmek için mi kullanılacağını soran Bayhan, şantiyelerde çalışacak işçilerin güvenliği ve bağımsız denetim mekanizmaları konusunda da Bakanlığa sorular yöneltti.

Bakan Alparslan Bayraktar'a soruldu

İskender Bayhan'ın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'a yönelttiği sorular:

1. 5 Eylül 2026 tarihli acele kamulaştırma kararı kapsamında Trakya’da hangi il, ilçe ve köylerde, toplam kaç hektarlık tarım arazisi kamulaştırılacaktır? Bu karardan doğrudan etkilenecek üretici köylü ve tarım işçisi sayısı kaçtır?

2. "Yerli ve milli" söylemiyle TPAO üzerinden yürütülen bu projenin arama, sondaj, kuyu işletme, boru hattı döşeme ve taşıma gibi faaliyetleri hangi özel şirketlere, taşeronlara veya enerji holdinglerine ihale edilecektir? Kamulaştırılan bu araziler üzerinden kimlere rant ve imtiyaz sağlanacaktır?

3. Türkiye'nin buğday, ayçiçeği ve çeltik deposu olan bir bölgede, tarım arazilerinin sondaj kuleleri ve boru hatlarıyla parçalanarak gıda güvenliğinin tehlikeye atılmasında nasıl bir "kamu yararı" bulunmuştur? Doğanın ve tarımın sermayeye kurban edilmesinin faturasını toprağından sürülen köylü mü ödeyecektir?

4. Proje kapsamında "hidrolik çatlatma" (kaya gazı) yöntemi kullanılacak mıdır? Zaten şiddetli kirlilik ve kuraklık kıskacında olan Ergene Havzası'nda yeraltı sularının kimyasallarla zehirlenmesine ve su varlıklarının yok edilmesine karşı hangi "önlemler" alınmıştır? ÇED süreçleri neden kamulaştırmadan önce şeffaf bir şekilde halkın denetimine açılmamıştır?

5. "Halkın ucuz enerji ihtiyacı" bahanesiyle sunulan bu projede üretilecek doğalgaz ve petrol, bölge halkına veya Türkiye'deki emekçilere piyasa koşullarının altında, ucuz ve ulaşılabilir olarak mı sunulacaktır, yoksa enerji tekellerinin uluslararası piyasalardaki kâr marjlarını büyütmek için mi kullanılacaktır?

6. Ağır iş makineleri, tehlikeli gazlar ve kimyasallarla yürütülecek bu projede, iş kazalarının, meslek hastalıklarının ve tehlikeli kimyasal maruziyetlerinin önlenmesine ilişkin bağımsız denetim mekanizmaları kurulacak mıdır? İşçilerin tehlikeli iş koşullarını bildirebilmesi ve ciddi tehlike halinde çalışmaktan kaçınma hakkını kullanabilmesi için hangi güvenceler sağlanacaktır?

7. Proje nedeniyle tarımsal üretimin, su kaynaklarının veya halk sağlığının olumsuz etkilendiğinin bilimsel olarak tespit edilmesi durumunda arama ve üretim faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin hangi ölçütler uygulanacaktır? Bakanlığınız, söz konusu risklerin kabul edilemez düzeye ulaşması halinde kamulaştırma işlemlerini ve üretim faaliyetlerini durdurmayı taahhüt etmekte midir?

8. Kamulaştırma kararı alınmadan önce bölgede yaşayan çiftçilerin, köylülerin, tarım işçilerinin, muhtarların, yerel yönetimlerin ve meslek örgütlerinin görüşleri alınmış mıdır? Alınmadıysa, üretim ve yaşam alanlarını doğrudan etkileyecek bir kararın ilgili kesimlerin katılımı sağlanmadan alınmasının gerekçesi nedir?