Azerbaycan'da başörtüsü protestoları: 37 kişi tutuklandı

Azerbaycan’da başörtüsü kullanımına ilişkin tartışmaların ardından yaşanan protestolarda 37 kişi tutuklandı. Azerbaycan İçişleri Bakanlığı, 12 Ekim’de yaptığı açıklamada, Bakü’de bir grup kişinin okullarda tek tip kıyafet kurallarının uygulanması sırasında eğitim çalışanlarıyla çatışma yaşadığını, kamu düzenini bozduğunu ve ulaşımın yanı sıra eğitim kurumlarının normal işleyişini engellemeye çalıştığını öne sürdü.

Bakanlık, olaylarla ilgili Ceza Kanunu’nun 233’üncü maddesi kapsamında soruşturma başlatıldığını ve 37 kişinin tutuklandığını bildirdi. Söz konusu madde, kamu düzeninin bozulmasına yol açan eylemleri örgütlemeyi veya bu eylemlere aktif katılımı kapsıyor. Yetkililer, müdahalenin kamu düzenini ve eğitim kurumlarının güvenliğini sağlamak amacıyla yapıldığını savundu. Ancak açıklamada, tutuklanan kişilerin her birine yöneltilen somut suçlamalara ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

Başörtüsü tartışması nasıl başladı?

Azerbaycan’da tartışmanın son aşaması, devlet okullarında öğrenci kıyafetlerine ilişkin düzenlemenin değiştirilmesiyle başladı. Bakanlar Kurulu, 21 Eylül 2026’da okul üniformalarına ilişkin kuralları değiştirdi. Düzenlemede, belirlenen üniformanın bütünlüğünü bozan ve genel eğitimin laiklik ilkesine uygun olmayan diğer kıyafet unsurlarının kullanılmasına izin verilmeyeceği belirtildi.

Kararda başörtüsü doğrudan yasaklanmadı. Bununla birlikte, laiklik ilkesine uygun olmayan kıyafetlere ilişkin hükmün kapsamının açık biçimde tanımlanmaması, uygulamanın başörtülü öğrencileri de kapsayacağı yönünde tartışmalara yol açtı. Düzenlemeye uyulup uyulmadığına ilişkin meselelerin çözümü okul pedagojik kurullarına bırakıldı.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in imzaladığı 7 Temmuz 2026 tarihli yasa değişikliği de tartışmanın hukuki arka planını oluşturdu. Değişiklikle genel eğitimin ilkeleri arasına millilik ve laiklik eklendi; devlet okullarındaki öğrencilerin ve eğitimcilerin kıyafet kurallarına uyması zorunlu hale getirildi. Yeni düzenleme, başörtüsünün adını açıkça anmasa da okullardaki kıyafet uygulamalarının değiştirilmesinin yasal zeminini oluşturdu.

Öğrenciler okulların önünde protesto düzenledi

Yeni kıyafet düzenlemesinin başörtülü öğrencilerin ve öğretmenlerin okullara alınmamasına yol açtığı yönündeki haberlerin ardından bazı okulların önünde protestolar düzenlendi. Bazı öğrencilerin dersleri boykot ettiği bildirildi.

Protestolar Bakü ile sınırlı kalmadı. 10'dan fazla ilde orta okullarda protesto ve eylemler düzenlendi.

Başörtüsü tartışması yeni değil

Azerbaycan’da okullarda başörtüsü kullanımı uzun süredir tartışma konusu. Eğitim Bakanlığı'nın 2010 yılında okul üniformalarının zorunlu tutulmasına yönelik yaklaşımı, fiilen başörtüsü kısıtlaması olarak değerlendirilmiş ve protestolara yol açmıştı.

2011 ve 2012 yıllarında başörtüsü yasağına karşı düzenlenen gösteriler sırasında da polis müdahaleleri ve tutuklamalar yaşandı.

(Dış Haberler)