EMEP'li Bayhan, işçi sayılarındaki tutarsızlığı Meclis gündemine taşıdı: 'Sendikaların toplu sözleşme hakkı engelleniyor mu?'

Emek Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının açıkladığı işkolu istatistikleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verileri arasındaki tutarsızlıkları TBMM gündemine taşıdı. Bakan Vedat Işıkhan’ın yanıtlaması istemiyle 12 soruluk önerge veren Bayhan, işçi sayılarındaki bu farklılıkların sendikaların toplu iş sözleşmesi yetkilerini nasıl etkilediğinin açıklanmasını istedi.

BirGün yazarı Prof. Dr. Aziz Çelik’in 5 Ekim 2026 tarihli yazısında dikkat çektiği verilere göre, Temmuz 2026 itibarıyla SGK’nin çırak, stajyer ve kursiyerler hariç açıkladığı sigortalı işçi sayısı 17 milyon 627 bin 578 iken, Bakanlığın işkolu istatistiklerinde bu rakam 17 milyon 630 bin 735 olarak yer aldı. Bakanlık verilerinin SGK verilerini 3 bin 157 kişi aşmasına işaret eden Bayhan, sendika üyesi olamayacak ceza infaz kurumu mahkumları ve işveren vekilleri gibi gruplar da hesaba katıldığında bu farkın çok daha büyük boyutlara ulaşabileceğini vurguladı.

Üç buçuk yılda 741 bin kişilik dev fark

Ocak 2023 ile Temmuz 2026 arasındaki döneme dikkat çeken Bayhan, bu süreçte SGK verilerindeki sigortalı işçi sayısının 725 bin 784 kişi artmasına karşın, Bakanlığın işkolu istatistiklerindeki artışın 1 milyon 467 bin 195 kişiye ulaştığını belirtti. İki kurum arasındaki artış farkının 741 bin 411 kişiyi bulduğunu ifade eden Bayhan, 6356 sayılı Kanun gereği SGK kayıtlarının esas alınması gerektiğini hatırlatarak Bakanlığın hangi hesaplama yöntemiyle bu rakamlara ulaştığını sordu.

Yüzde 1 işkolu barajı sendikaların yetkisini engelliyor

İşkolundaki toplam işçi sayısının kağıt üstünde yüksek hesaplanmasının, yüzde 1 işkolu barajını fiilen yükselttiğini belirten Bayhan, Temmuz 2026 istatistiklerine göre Güvenlik-Sen’in 29, Bağımsız Maden-İş’in ise 63 üye eksikliği nedeniyle barajın altında kaldığına dikkat çekti. Bayhan, "İşçilerin sendika seçme ve toplu pazarlık hakları, nasıl hesaplandığı açıklanmayan istatistiklere bağlı olamaz" dedi.

Emek Partisinin öncülüğünde yürütülen "Barajsız sendika, yasaksız grev, güvenceli iş" kampanyası kapsamında on binlerce işçinin imzasıyla hazırlanan kanun teklifinin 16 Haziran 2025 tarihinde tüm muhalefet partilerinin desteğiyle TBMM'ye sunulduğunu hatırlatan Bayhan, 2/3163 esas numaralı bu teklifin Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonunda bekletildiğini belirtti.

Bakan Işıkhan'a soruldu

İskender Bayhan'ın Bakan Vedat Işıkhan'a Yönelttiği Sorular:

1. Temmuz 2026 işkolu istatistiklerinde açıklanan 17 milyon 630 bin 735 işçi sayısının, SGK’nin çırak, stajyer ve kursiyerler hariç açıkladığı 17 milyon 627 bin 578 sigortalı sayısından 3 bin 157 kişi fazla olmasının nedeni nedir? Bakanlığınız bu işçi sayısını hangi veri kaynaklarına ve hangi hesaplama yöntemine dayanarak belirlemiştir?

2. Ocak 2023 ile Temmuz 2026 arasında SGK verilerine göre sigortalı işçi sayısı 725 bin 784 kişi artarken Bakanlığınızın açıkladığı işçi sayısı neden 1 milyon 467 bin 195 kişi artmıştır? İki veri serisinin artışları arasındaki 741 bin 411 kişilik farkın gerekçesi nedir? Mevzuatta herhangi bir değişiklik yapılmadığı hâlde bu farklılık nasıl ortaya çıkmıştır?

3. Bakanlığınızın işkolu istatistikleri hazırlanırken çırak, stajyer, kursiyer, ceza infaz kurumlarında çalıştırılan hükümlü ve tutuklular ile işçi sendikalarına üye olamayacak işveren vekilleri toplam işçi sayısından çıkarılmakta mıdır? Bu grupların Ocak 2023'ten itibaren her istatistik dönemindeki sayıları kaçtır?

4. Temmuz 2023'ten itibaren Bakanlık ve SGK verileri arasındaki farkın olağanüstü biçimde azalmasının, bazı dönemlerde ise Bakanlık verilerinin SGK verilerini aşmasının nedeni nedir? SGK'den alınan veri setinde, veri kesim tarihinde, kayıtların eşleştirilmesinde veya hesaplama yönteminde herhangi bir değişiklik yapılmış mıdır? Yapılmışsa bu değişiklikler hangi tarihlerde, hangi gerekçelerle gerçekleştirilmiştir?

5. Bakanlığınız işkolu istatistiklerindeki söz konusu tutarsızlıklar hakkında herhangi bir idari inceleme veya denetim başlatmış mıdır? Başlatılmışsa sonuçları nelerdir? Başlatılmamışsa nedeni nedir?

6. Temmuz 2026 işkolu istatistiklerine göre yüzde 1 işkolu barajının altında kalan sendikalar hangileridir? Bu sendikaların üye sayıları, işkolundaki toplam işçi sayılarına göre üyelik oranları ve barajı aşabilmeleri için gereken ilave üye sayıları kaçtır? Bir önceki istatistik döneminde barajı aşmış olmasına rağmen son istatistiklerle barajın altında kalan sendika bulunmakta mıdır?

7. Güvenlik-Sen'in 29, Bağımsız Maden-İş'in 63 üye eksikliği nedeniyle yetki barajının altında kaldığı dikkate alındığında, Bakanlığınızın işkolu istatistiklerindeki olası hesaplama hatalarının bu sendikalar başta olmak üzere diğer sendikaların toplu iş sözleşmesi yetkilerini etkileyip etkilemediği araştırılmış mıdır? Hatalı veri kullanılması nedeniyle yetki kaybı yaşandığı tespit edilirse işçilerin ve sendikaların uğradığı hak kayıpları nasıl giderilecektir?

8. İşkolu istatistiklerinin hazırlanmasında kullanılan verilerin ve hesaplama yöntemlerinin sendikaların, bilim insanlarının ve kamuoyunun denetimine açılması için herhangi bir çalışma yürütülmekte midir? Bakanlığınız, SGK verileri ile işkolu istatistikleri arasındaki farklılıkların bağımsız denetimini sağlamayı ve işkolu bazındaki ayrıntılı verileri kişisel verilerin korunması koşuluyla paylaşmayı planlamakta mıdır?

9. İşçilerin sendika seçme ve toplu iş sözleşmesi haklarının kullanımını sınırlayan yüzde 1 işkolu barajının kaldırılması yönünde Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır? İşkolu barajının, sendikal örgütlenme özgürlüğü ve toplu pazarlık hakkı bakımından yarattığı sonuçlara ilişkin herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır?

10. Emek Partisinin öncülüğünde yürütülen “Barajsız sendika, yasaksız grev, güvenceli iş” kampanyası sonucunda on binlerce işçinin imzasıyla ve muhalefet partilerinin ortak desteğiyle 16 Haziran 2025 tarihinde TBMM'ye sunulan 2/3163 esas numaralı kanun teklifinin yasalaşması konusunda Bakanlığınızın tutumu nedir? İşkolu barajlarının kaldırılmasını, grev hakkının önündeki engellerin giderilmesini ve iş güvencesinin güçlendirilmesini amaçlayan bu teklife ilişkin Bakanlığınızın herhangi bir değerlendirmesi veya çalışması bulunmakta mıdır?

11. İşçilerin örgütlenme ve toplu iş sözleşmesi haklarını doğrudan etkileyen Bakanlık istatistiklerindeki ciddi tutarsızlıklar ortadayken, on binlerce işçinin imzasıyla Meclise taşınmış söz konusu kanun teklifinin komisyon gündemine alınması ve yasalaştırılması yönünde Bakanlığınız herhangi bir girişimde bulunacak mıdır? İşçilerin sendika seçme, toplu pazarlık ve grev haklarını baraj ve yasaklarla sınırlandıran mevcut düzenlemelerin değiştirilmesi için hangi somut adımlar atılacaktır?

12. Sendikal hakları doğrudan etkileyen işkolu istatistiklerinde hata veya usulsüzlük bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde, bu işlemlerden sorumlu kamu görevlileri hakkında idari inceleme başlatılacak mıdır? Hatalı istatistikler nedeniyle işçilerin toplu iş sözleşmesi hakkından yoksun kalmasının önlenmesi ve hak kayıplarının giderilmesi için hangi tedbirler alınacaktır?