ABD'nin UCM'ye yaptırımlarının ardından AB'den 'geri çekin' çağrısı

Avrupa Birliği (AB), ABD'nin Uluslararası Ceza Mahkemesine (UCM) kurum olarak yaptırım uygulama kararına ilişkin Washington'a bu önlemleri geri çekme çağrısında bulundu.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas tarafından AB adına yapılan açıklamada, uluslararası hukuka saygıya dayanan kurallara bağlı uluslararası düzene yönelik kararlı destek yinelenerek, UCM'nin bu düzenin temel unsurlarından biri olduğu vurgulandı.

Uluslararası ceza adaletinin, uluslararası toplumu ilgilendiren en ağır suçları işleyenlerin hesap vermesini sağlamada kritik rol oynadığına işaret edilen açıklamada, UCM'nin egemen devletleri hedef almadığı kaydedildi.

'Tehditler kabul edilemez'

Açıklamada Mahkemenin, kuruluşundaki tamamlayıcılık ilkesi uyarınca, yalnızca devletlerin soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş ve saldırı suçlarından sorumlu kişileri gerçek anlamda soruşturmak veya yargılamak istemediği ya da bunu yapamadığı durumlarda devreye girdiği ifade edildi.

Mahkemeye, seçilmiş yetkililerine, personeline ve Mahkemeyle işbirliği yapan sivil toplum temsilcileri ile hizmet sağlayıcılara yönelik saldırı veya tehditlerin kabul edilemez olduğu vurgulanan açıklamada, ABD'nin UCM'ye kurum olarak yaptırım uygulayacağını duyurmasından derin üzüntü duyulduğu bildirildi.

ABD'ye son önlemleri de geri çekme çağrısı yapılan açıklamada, Washington'ın kaygılarını Roma Statüsü'ne taraf devletlerle görüşmeye hazır olmasının memnuniyetle karşılandığı, yaptırımların yürürlüğe girişini erteleme kararının da not edildiği bilgisi paylaşıldı.

AB'den UCM'ye destek

Açıklamada bu adımların, yaptırımların kısa sürede geri çekilmesi ve Mahkemenin bağımsızlığı ile bütünlüğünü zayıflatacak ilave önlemlerin engellenmesi amacıyla diplomasi için alan açtığı kaydedildi.

UCM'nin baskı veya dış müdahaleden uzak, bağımsız şekilde çalışabilmesi gerektiği vurgulanan açıklamada, AB'nin Mahkemeye tam desteğini sürdüreceği, personelinin ve Mahkemeyle işbirliği yapanların korunmasına katkıda bulunacağı ifade edildi.

Açıklamada, AB'nin Mahkemenin etkin şekilde faaliyetlerini sürdürmesini ve vazgeçilmez görevini yerine getirmesini sağlamak için gerekli tüm önlemleri almaya hazır olduğu bildirildi.

Ne olmuştu? 

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, UCM'nin eski yargıçlarından, İsrail’in eylemlerini soykırım olarak tanımlayan Güney Afrikalı hukukçu Navi Pillay'ın "2026 Nobel Barış Ödülü"nü kazanmasının ardından Mahkemeye yaptırım uygulama kararı aldıklarını açıklamıştı. Pillay, 

Rubio, ABD'nin UCM tarafından Amerikalıların yargılanmasına izin vermeyeceğini belirterek "Ya UCM tehditlerine son verecek ya da biz UCM'yi ortadan kaldıracağız" tehdit etmişti.

UCM, Kasım 2024'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmış, ABD ise karara karşı çıkmıştı. Washington yönetimi, ağustosta UCM Başkanı Tomoko Akane'nin de aralarında bulunduğu yargıç ve savcılara yaptırım uygulamıştı.

(AA)