Verimli ovalardan sondaj sahalarına: Gelibolu Yarımadası’nı doğal gaz ve kaya gazı sahasına çeviriliyor

Çanakkale – Trakya genelinde son dönemde yoğunlaşan ve kaya gazı ile doğalgaz çıkarılmasını da kapsayan hidrokarbon arama projeleri, Türkiye'nin enerji politikasındaki çelişkileri yeniden gündeme taşıyor.

Ülkenin mevcut elektrik ve enerji üretim kapasitesinde belirgin bir fazlalık bulunmasına karşın, yeni fosil yakıt sahaları açma yönündeki ısrar çevresel ve toplumsal kaygıları artırıyor. Bu kapsamda yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararı doğrultusunda, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı tarafından yürütülen Trakya Petrol ve Doğal Gaz Arama ve Üretim Projesi çerçevesindeçeşitli taşınmazlar hakkında acele kamulaştırma süreci işletiliyor.

Bölgede planlanan doğalgaz arama ve çıkarma projeleri için Çevresel Etki Değerlendirmesi yönetmeliği çerçevesinde incelemeler tamamlanarak ÇED süreçleri başlatıldı. Adilhan köyü yakınındaki sondaj çalışmaları için ÇED Olumlu (Ek-2) kararı verilirken Gelibolu yarımadasında şimdilik 4 sondaj alanı için de ÇED süreci başlatıldı. Kamusal fayda gerekçesiyle uygulanan acele kamulaştırma yöntemi, yöre halkının mülkiyet haklarını ve tarımsal geleceğini yok sayarken, ÇED süreçlerindeki yüzeysellik ise tehpkilerin yoğunlaştığı bir başka boyut olarak öne çıkıyor.

Hani fosil yakıtlar terkediliyordu?

Gelibolu Yarımadasında belirlenen arama sahaları, fosil kaynak odaklı büyüme tercihlerinin doğa üzerindeki baskısını açıkça gösteriyor. Süleymaniye Köyü Koru mevkiindeki 14 bin 671 hektarlık ruhsat alanında açılması planlanan Bayramiç-1 kuyusu 21 bin 770 metrekarelik bir sahayı kaplıyor. Bolayır Köyü Koyun Dere mevkiindeki Çimpe-2 kuyusu çalışması ise 42 bin 591 hektarlık geniş ruhsat sahasında yer alan 26 bin 455 metrekarelik alanda yürütülüyor. Adilhan Köyü Bağlardere mevkiindeki Adilhan-1 kuyusu ise 14 bin 510 hektarlık ruhsat sahası içinde 19 bin 525 metrekarelik bir kullanım alanını kapsıyor. Söz konusu Adilhan-1 sondaj noktasının en yakın konuta bin 170 metre mesafede konumlanması, yerleşim alanları ile sanayi ölçekli arama faaliyetlerinin ne denli iç içe geçtiğini göz önüne seriyor.

Tarım alanları ve su kaynakları risk altında

Planlanan kuyuların tamamının nitelikli tarım tarlaları üzerinde yer alması, gıda güvencesi ve tarımsal üretim açısından ciddi riskler barındırıyor. Özellikle Adilhan bölgesindeki sondaj sahasının Evreşe Kavak Ovası Arazi Toplulaştırma ve Sulama Sahası sınırları içerisinde kalması, devlet eliyle yürütülen sulama yatırımları ile madencilik izinleri arasındaki uyumsuzluğu açığa çıkarıyor. Arazi toplulaştırma şerhi bulunan verimli topraklarda sondaj çukurları ve hafriyat döküm alanları oluşturulması, bölgedeki çiftçilerin üretim imkanlarını daraltıyor. Bunların yanı sıra, sondaj çamurları ile kimyasal atıkların yeraltı ve yüzeysel su kaynaklarına sızma riski, kıyısal alüvyonal akiferlerin tatlı su dengesini ve içme suyu varlıklarını tehdit ediyor.

Saros Körfezi ve hassas ekosisteme ne olacak?

Çanakkale Savaşlarının tarihi mirasını barındıran Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı, tescilli sit alanları ve zengin biyolojik çeşitlilik, fosil yakıt faaliyetlerinin yarattığı gürültü, toz ve kirlilik tehdidi altında kalıyor. Adilhan bölgesindeki çalışma alanının hassas denizel ekosisteme sahip Saros Körfezi sulak alanına yalnızca 1 kilometre mesafede bulunması ekolojik kaygıları derinleştiriyor. Marmara bölgesinin küresel kuş göç rotası üzerinde yer alan bu coğrafyada, gürültü ve ışık emisyonlarının yanı sıra alan kullanımının yaratacağı habitat parçalanması, göçmen türler ile koruma altındaki kelebek ve yaban hayatı populasyonlarını olumsuz etkiliyor.