Nobel Barış Ödülü'nü insan hakları savunucusu Navanethem Pillay kazandı

Nobel Komitesi, 2026 Nobel Barış Ödülü'nü açıkladı. Ödülü, barışın ve uluslararası hukukun geliştirilmesine yönelik çabaları nedeniyle Birleşmiş Milletler’in (BM) eski İnsan Hakları Yüksek Komiseri ve Uluslararası Adalet Divanı yargıcı Navanethem 'Navi' Pillay kazandı.

Norveç Nobel Komitesi Başkanı Jorgen Watne Frydnes, Güney Afrika doğumlu 85 yaşındaki Pillay’ın barışın ve uluslararası hukukun geliştirilmesine yönelik çabaları ile savaş suçları ve insanlığa karşı suçlarla mücadelesi nedeniyle ödüle layık görüldüğünü açıkladı.

Nobel Komitesi, Pillay’ın uluslararası mahkemelerdeki çalışmalarının, hukuki mekanizmaların savaş ve şiddet eylemlerini önlemede etkili olabileceğini gösterdiğini ifade etti.

BREAKING NEWS The Norwegian Nobel Committee has decided to award the 2026 #NobelPeacePrize to Navanethem “Navi” Pillay for her efforts to promote peace and international law. #NobelPrize https://t.co/97vurspw6z

— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 9, 2026

"İsrail, Gazze’de soykırım işlenmesinden sorumludur" demişti

Güney Afrika’daki apartheid rejimine karşı mücadele eden 85 yaşındaki Pillay, Uluslararası Ceza Mahkemesinden İsrail’in Gazze’deki eylemlerini soruşturan BM komisyonuna kadar uluslararası hukuk alanında önemli görevler üstlendi.

Pillay’ın son yıllardaki en dikkat çekici görevi, Birleşmiş Milletler tarafından kurulan İşgal Altındaki Filistin Toprakları ve İsrail Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu başkanlığıydı.

Komisyon, 16 Eylül 2025’te yayımladığı raporda, İsrail’in Gazze Şeridi’nde Filistinlilere karşı soykırım işlediği sonucuna varmıştı.

Raporda, İsrail’in 1948 tarihli Soykırım Sözleşmesi’nde tanımlanan beş soykırım eyleminden dördünü gerçekleştirdiği belirtilmişti.

Pillay, raporun açıklandığı gün, “Komisyon, İsrail’in Gazze’de soykırım işlenmesinden sorumlu olduğu sonucuna varmıştır. Soykırım Sözleşmesi’nde belirtilen eylemler yoluyla Gazze’deki Filistinlileri yok etme niyetinin bulunduğu açıktır” demişti

Komisyon ayrıca İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Başbakan Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant’ın soykırıma teşvikte bulunduğu sonucuna varmıştı.

Nelson Mandela’yı savunmuştu

Güney Afrika’nın Durban kentinde 1941 yılında Hint kökenli Tamil bir ailede dünyaya gelen Pillay, hukuk kariyerine apartheid rejiminin uyguladığı ırk ayrımcılığına karşı mücadeleyle başladı.

Avukat olarak Nelson Mandela ve apartheid rejimine karşı mücadele eden diğer isimlerin savunmasında görev aldı.

Güney Afrika’da siyahların ve ayrımcılığa uğrayan diğer toplulukların haklarını savunan Pillay, apartheid rejiminin sona ermesinin ardından Güney Afrika Yüksek Mahkemesinde hâkimlik yaptı.

Son 10 yılın Nobel Barış Ödülü kazananları

Son 10 yılda Nobel Barış Ödülü verilen kişi ve kuruluşlar şöyle:

2025 – María Corina Machado (Venezuela): Venezuelalı Maduro muhalifi neofaşist siyasetçi. Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ABD'ye kaçırılması önce defalarca Batılı emperyalistlerin ülkesine askeri müdahalede bulunması çağrıları yaptı. Ödüle layık görüşmesi büyük tepki topladı.

2024 – Nihon Hidankyo (Japonya): Hiroşima ve Nagazaki'ye atılan atom bombalarından sağ kurtulanların oluşturduğu kuruluş, nükleer silahlardan arındırılmış bir dünya için yürüttüğü çalışmalar nedeniyle ödüllendirildi.

2023 – Nergis Muhammedi (İran): İranlı kadın hakları savunucusu, kadınlara yönelik baskılara karşı mücadelesinden dolayı ödülü kazandı.

2022 – Ales Bialiatski, Memorial ve Sivil Özgürlükler Merkezi (Belarus, Rusya ve Ukrayna): İnsan hakları ihlallerini, savaş suçlarını ve iktidarların hukuk dışı uygulamalarını belgeleme çalışmaları nedeniyle ödüle layık görüldüler.

2021 – Maria Ressa ve Dmitri Muratov (Filipinler ve Rusya): İki gazeteci, ifade özgürlüğünü savunma çabaları nedeniyle ödüllendirildi.

2020 – Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP): Açlıkla mücadele, çatışmalardan etkilenen bölgelerde gıda güvenliğinin sağlanması ve açlığın savaşlarda bir silah olarak kullanılmasının önlenmesine yönelik çalışmaları nedeniyle ödülü aldı.

2019 – Abiy Ahmed Ali (Etiyopya): Etiyopya Başbakanı, komşu Eritre ile yaklaşık 20 yıl süren çatışma ve düşmanlık dönemini sona erdirmeye yönelik barış girişimleri nedeniyle ödüle layık görüldü.

2018 – Denis Mukwege ve Nadia Murad (Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Irak): Kongolu doktor Mukwege ile Ezidi insan hakları savunucusu Murad, savaşlarda cinsel şiddetin silah olarak kullanılmasına karşı mücadeleleri nedeniyle ödüllendirildi.

2017 – Nükleer Silahların Tamamen Ortadan Kaldırılması İçin Uluslararası Kampanya (ICAN): Uluslararası sivil toplum ağı, nükleer silahların insani sonuçlarına dikkat çekmesi ve bu silahların uluslararası anlaşmalarla yasaklanması yönündeki çalışmaları nedeniyle ödüle layık görüldü.

(Dış Haberler)