Tanrıkulu Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesi işçilerini Meclis gündemine taşıdı: ‘Kamu denetimi şart’

Diyarbakır’ın Kayapınar ilçesinde yapımı süren Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesinde çalışan işçilerin yaşadığı hak gaspları ve sendikal baskı Meclis gündemine taşındı. Yeni Parti Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, konuyu Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunduğu yazılı soru önergesiyle gündeme getirdi.

İşten çıkarma iddialarını sordu

Basına yansıyan gelişmelere ve işçilerin beyanlarına dikkat çekilen önergede, ana yüklenici Gürbağ İnşaat ile taşeron firma Hermet Mekanik bünyesinde çalışan Yapı Yol-İş Sendikası üyesi 75 işçinin işten çıkarıldığı ve şantiye önünde direniş başlattığı belirtildi.

Eylül ayı sonundan bu yana devam eden eylemlerde işçilerin,

• Ücretlerin eksik veya geç ödenmesi,
• Fazla mesai ve resmi tatil çalışmalarının karşılığının verilmemesi,
• SGK primlerinin gerçek ücretler üzerinden yatırılmaması,
• İş güvenliği eksiklikleri, ihbar tazminatı ve yol ücretlerinin ödenmemesi,
• Anayasal hak olan sendikal faaliyetler nedeniyle baskı ve haksız işten çıkarmalar

gibi bir dizi hak gasbıyla karşı karşıya kaldıkları ifade edildi. Ayrıca şantiyede geçmiş dönemlerde de benzer ödenmeyen ücret krizlerinin ve iş bırakma eylemlerinin yaşandığı hatırlatıldı.

“Kamu idaresi sorumluluğu da var”

Diyarbakır Şehir Hastanesinin kamu kaynaklarıyla yürütülen dev bir sağlık yatırımı olduğuna vurgu yapılan önergede, işçilerin yasal ve anayasal haklarının korunmasının, yüklenici ve taşeron firmaların mevzuata uygun hareket edip etmediğinin takibinin yalnızca şirketlerin değil, ihaleyi gerçekleştiren kamu idaresinin de sorumluluğunda olduğu altı çizildi.

Tanrıkulu, Memişoğlu’na yanıtlaması istemiyle şu soruları yöneltti:

1.Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesinde halihazırda kaç işçi çalışmaktadır? Bu işçilerin kaçı ana yüklenici, kaçı taşeron firmalar bünyesinde istihdam edilmektedir?

2.Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesinde 2026 yılı içerisinde işten çıkarılan işçi sayısı nedir? İşten çıkarılan işçilerin çalıştıkları firma, görevleri ve işten çıkarılma gerekçeleri konusunda Bakanlığınızın elinde hangi bilgiler bulunmaktadır?

3.Şantiyede çalışan işçilerin ücretlerinin zamanında ve eksiksiz ödenmediği yönündeki iddialardan Bakanlığınız haberdar mıdır? Bu konuda Bakanlığınıza ulaşan herhangi bir başvuru veya şikayet bulunmakta mıdır?

4.Ana yüklenici ve taşeron firmaların işçilere yönelik ücret, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile diğer işçilik alacaklarını mevzuata uygun şekilde ödeyip ödemediğinin tespiti amacıyla Bakanlığınızca herhangi bir inceleme veya denetim yapılmış mıdır?

5.Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesinde işçilerin 45 saatlik haftalık çalışma süresini aşan çalışmalarının karşılığında fazla çalışma ücretlerinin ödenmediği iddiaları doğru mudur?

6.İşçilerin pazar günleri ve resmi tatillerde çalıştırıldıkları, ancak bu çalışmalar karşılığında mevzuatta öngörülen ücretlerin ödenmediği yönündeki iddialar araştırılmış mıdır?

7.İşçilerin ücretlerinden “geç kalma”, “işe geç gelme” veya benzeri gerekçelerle mevzuata aykırı ve keyfi kesintiler yapıldığı iddiaları hakkında Bakanlığınızca herhangi bir inceleme gerçekleştirilmiş midir?

8.Şantiyede çalışan işçilerin SGK primlerinin gerçek ücretleri üzerinden değil, daha düşük ücretler üzerinden bildirildiği yönündeki iddialar Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? Bu konuda Sosyal Güvenlik Kurumu ile koordineli bir inceleme yapılmış mıdır?

9.Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesinde çalışan işçilerin sendikaya üye olmaları veya sendikal faaliyet yürütmeleri nedeniyle işten çıkarıldıkları yönündeki iddialar araştırılmış mıdır?

10.Sendikal faaliyetleri nedeniyle işten çıkarıldığı iddia edilen işçilerin sayısı nedir? Bu işçilerin iş sözleşmelerinin fesih gerekçeleri Bakanlığınız tarafından incelenmiş midir?

11.Ana yüklenici Gürbağ İnşaat ve taşeron firmalar hakkında Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesindeki işçilerin çalışma koşulları, ücretleri, fazla mesai ödemeleri, SGK bildirimleri ve sendikal hakları bakımından Bakanlığınızca yapılmış herhangi bir iş müfettişi incelemesi veya denetimi bulunmakta mıdır?

12.Var ise, söz konusu denetimlerin tarihleri, tespit edilen aykırılıklar ve uygulanan idari yaptırımlar nelerdir?

13.Diyarbakır Şehir Hastanesi ihalesi ve devam eden yapım işi kapsamında yüklenici ve alt yüklenicilerin işçilere ilişkin yasal yükümlülüklerini yerine getirmeleri konusunda Bakanlığınız veya Bakanlığınıza bağlı ilgili birimler tarafından herhangi bir sözleşmesel veya idari kontrol mekanizması uygulanmakta mıdır?

14.Sağlık Bakanlığı tarafından yüklenici firmalara yapılan hak ediş ödemelerinde, bu firmaların işçilere yönelik ücret ve diğer işçilik borçlarını düzenli olarak ödeyip ödemediği kontrol edilmekte midir?

15.İşçilere ücret ve diğer işçilik alacaklarının ödenmediğinin tespit edilmesi halinde, Sağlık Bakanlığı tarafından yüklenici veya alt yüklenici firmalara yapılan hak ediş ödemelerinin durdurulması, kesilmesi veya işçilerin alacaklarının güvence altına alınmasına yönelik herhangi bir mekanizma uygulanmakta mıdır?

16.Kamu kaynaklarıyla gerçekleştirilen sağlık yatırımlarında yüklenici ve taşeron firmaların işçilere yönelik ücret, sosyal güvenlik ve sendikal hak ihlallerinin önlenmesi amacıyla Bakanlığınızın özel bir denetim prosedürü bulunmakta mıdır?

17.Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesinde bugüne kadar kaç iş kazası meydana gelmiştir? Bu kazalarda kaç işçi yaralanmış, kaç işçi hayatını kaybetmiştir? İş sağlığı ve güvenliği bakımından yapılan denetimlerde herhangi bir ihlal tespit edilmiş midir?

18.Şantiyede işçilerin iş sağlığı ve güvenliği bakımından gerekli kişisel koruyucu donanımlara, eğitimlere ve güvenli çalışma koşullarına sahip olup olmadığı Bakanlığınız tarafından denetlenmekte midir?

19.Daha önce aynı şantiyede işçilerin aylarca ücret alamadığı yönündeki iddiaların kamuoyuna yansıdığı dikkate alındığında, Bakanlığınız tarafından bu durumun tekrar etmemesi için yüklenici ve taşeron firmalara yönelik herhangi bir yaptırım veya yeni denetim mekanizması oluşturulmuş mudur?

20.Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesinde işten çıkarılan ve ücretleri ile diğer yasal haklarının ödenmediğini belirten işçilerin alacaklarının tahsili ve varsa hukuka aykırı fesihlerin tespiti amacıyla Bakanlığınızca ilgili kurumlarla koordineli bir çalışma başlatılacak mıdır?

21.Sağlık Bakanlığına bağlı veya Bakanlığınızın yatırım programında bulunan diğer şehir hastanesi ve sağlık tesisi inşaatlarında da benzer ücret, SGK, fazla mesai ve sendikal hak ihlallerinin yaşanıp yaşanmadığının tespitine yönelik ülke çapında bir denetim yapılması planlanmakta mıdır?

22.Bakanlığınızın kamu adına yürüttüğü büyük ölçekli sağlık yatırımlarında, yüklenici ve taşeron firmaların çalışanların ücret ve özlük haklarını eksiksiz yerine getirmelerini güvence altına almak amacıyla yeni bir düzenleme veya sözleşmesel yaptırım çalışması bulunmakta mıdır?