Gazze'de 3 yılda 1700'den fazla sağlık çalışanı öldürüldü: 83'ü hala tutuklu

İsrail'in Gazze'ye yönelik soykırımının üçüncü yılında sağlık sistemindeki yıkım sürüyor. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre saldırılarda en az 1701 sağlık çalışanı öldürüldü, 362 sağlık çalışanı alıkonuldu. Bunlardan 83'ünün halen İsrail cezaevlerinde tutulduğu, üç doktorun ise gözaltı merkezlerinde hayatını kaybettiği bildirildi.

Gazze'deki sağlık altyapısı da saldırılardan ağır biçimde etkilendi. Filistinli kurumların verilerine göre 38 hastane ve 96 sağlık merkezi bombalanarak, yıkılarak veya hasar görerek hizmet dışı kaldı. 197 ambulans ise hedef alındı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de Eylül 2026'da Gazze'de 1700'den fazla sağlık çalışanının öldürüldüğünü ve sağlık tesisleri ile çalışanlarına yönelik saldırıların sürdüğünü açıkladı.

1701 sağlık çalışanı öldürüldü

Filistin Sağlık Bakanlığının açıkladığı son kapsamlı verilere göre İsrail saldırılarında yaşamını yitiren sağlık çalışanlarının sayısı 1701'e ulaştı. Bu rakama 2026'nın başından bu yana öldürülen en az beş sağlık çalışanının dahil olmadığı belirtildi.

AA'nın derlediği bilgilere göre 2026 yılında hemşire Hatim Ebu Salih, acil tıp teknisyeni İbrahim Ebu Sakr, doktor Cemal Ebu Avn, hemşire Muhammed el-Habil ve acil tıp teknisyeni Meysere Salah el-Havaca İsrail saldırılarında yaşamını yitirdi.

Filistin İstatistik Merkezi de saldırıların başlamasından bu yana üç doktorun İsrail cezaevlerinde hayatını kaybettiğini bildirdi.

Filistinli kurumlar ve insan hakları örgütleri, alıkonulan sağlık çalışanlarının işkence, kötü gözaltı koşulları ve tıbbi ihmalle karşı karşıya kaldığını belirtiyor.

38 hastane ve 96 sağlık merkezi hizmet dışı

Saldırılar sağlık çalışanlarıyla sınırlı kalmadı. Gazze'deki Hükümetin Medya Ofisi verilerine göre 197 ambulans hedef alındı, 38 hastane ile 96 sağlık merkezi bombalandı, yıkıldı veya hizmet dışı kaldı.

Gazze'deki sağlık sisteminin mevcut kapasitesi de ciddi biçimde geriledi. Eylül 2026'da yayımlanan verilere göre Gazze'deki 38 hastanenin yalnızca 19'u sınırlı kapasiteyle çalışabiliyor. Sağlık sisteminin yakıt, tıbbi malzeme ve yedek parça eksikliğiyle karşı karşıya olduğu bildiriliyor.

Uzman doktorlar da öldürüldü

İsrail saldırıları ve gözaltı süreçlerinde Gazze'nin sağlık sistemi açısından kritik görevler üstlenen çok sayıda doktor da yaşamını yitirdi.

Şifa Tıp Kompleksi Ortopedi Cerrahi Birim Başkanı Adnan el-Burş, Aralık 2023'te İsrail askerleri tarafından alıkonuldu. Filistin Esirler Cemiyeti, Burş'un Mayıs 2024'te İsrail hapishanesinde hayatını kaybettiğini açıkladı.

Şifa Tıp Kompleksi Çocuk Cerrahisi Bölümünün kurucularından Muhammed Nemr Kazat ise 12 Mayıs 2024'te oğlu Yusuf ile birlikte Deyr el-Belah'ta düzenlenen hava saldırısında öldürüldü.

Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı İyad er-Rantisi, Kemal Advan Hastanesine yönelik baskının ardından alıkonuldu ve 17 Kasım 2023'te gözaltı merkezinde hayatını kaybetti.

İslam Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Ömer Fervane ise 15 Ekim 2023'te Tel el-Hava Mahallesi'ndeki evine düzenlenen saldırıda eşi, çocukları ve torunlarıyla birlikte yaşamını yitirdi.

Şifa Tıp Kompleksi Dahiliye Bölüm Başkanı Rafet Lebbed de 18 Kasım 2023'te İsrail saldırısında öldürüldü.

Hamdi en-Neccar ve Mervan es-Sultan

Nasır Tıp Kompleksinde görev yapan doktor Hamdi en-Neccar, evine düzenlenen ve dokuz çocuğunun ölümüne yol açan saldırıda ağır yaralandı. Neccar, tedavisinin ardından 1 Haziran 2025'te yaşamını yitirdi. Saldırı sırasında Nasır Tıp Kompleksinde görev yapan doktor eşi Ala en-Neccar ise hayatta kaldı.

Gazze'nin kuzeyindeki Endonezya Hastanesinin Genel Müdürü ve kalp damar cerrahisi uzmanı Mervan es-Sultan da 2 Temmuz 2025'te sığındığı dairenin bombalanması sonucu ailesinden sekiz kişiyle birlikte öldürüldü.

Sağlık çalışanları halen alıkonuluyor

İsrail tarafından alıkonulan sağlık çalışanları arasında Kemal Advan Hastanesi Müdürü Husam Ebu Safiyye de bulunuyor.

Ebu Safiyye, hastanenin büyük bölümünün yıkılmasının ardından 27 Aralık 2024'te İsrail askerleri tarafından alıkonuldu. Daha önce hastaneye düzenlenen saldırıda yaralanmasına rağmen görevine devam eden Ebu Safiyye, 26 Ekim 2024'te İsrail ordusunun hastaneye yönelik baskınında oğlunu da kaybetmişti.

İsrail makamları Şubat 2025'te Ebu Safiyye'yi “yasa dışı savaşçı” statüsüne aldı. Euro-Med'in raporlarında ise Ebu Safiyye'nin işkence ve tıbbi ihmale maruz kaldığı ileri sürüldü.

Ebu Safiyye, 3 Haziran 2026'da hücre hapsine nakledildi. İsrail Yüksek Mahkemesi de 16 Haziran'da tahliye talebini reddetti.

Mervan el-Hams'ın akıbeti bilinmiyor

Alıkonulan sağlık çalışanları arasında Ebu Yusuf en-Neccar Hastanesi Müdürü ve saha hastaneleri sorumlusu Mervan el-Hams da bulunuyor.

Sağlık Bakanlığı Sözcülüğü görevini de yürüten Hams, 21 Temmuz 2025'te Refah'ta insani görev sırasında İsrail askerleri tarafından alıkonuldu. Alıkonulması sırasında ayağından yaralandığı belirtilen Hams'ın halen nerede tutulduğu bilinmiyor.

Euro-Med, Temmuz 2026'da Hams'ın ağır işkence nedeniyle kalbinin kısa süreli durduğunu ve hayatının tehlikede olduğunu bildirdi.

Gazze'de can kaybı 74 bini aştı

Filistin Sağlık Bakanlığının 7 Ekim 2026 tarihli verilerine göre, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısı 74 bin 250'ye, yaralananların sayısı ise 175 bin 278'e yükseldi.

DSÖ de Eylül 2026'da yaptığı açıklamada, Ekim 2023'ten bu yana Gazze'de sağlık tesisleri ve sağlık çalışanlarını etkileyen en az 920 saldırı kaydedildiğini ve 1700'den fazla sağlık çalışanının öldürüldüğünü bildirdi.

(AA)