Mezopotamya Ajansı'na erişim engeli Meclis'in gündeminde

DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan Mezopotamya Ajansı’nın (MA) yayın yaptığı “mezopotamyaajansi44.com” alan adına, getirilen erişim engelini Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından cevaplandırılması talebiyle verdiği soru önergesiyle Meclis gündemine getirdi

İlgili haber kaldırılmasına rağmen erişim engeli getirildi

Mezopotamya Ajansı’nın yayın yaptığı “mezopotamyaajansi44.com” alan adına, Ankara 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 6 Ekim 2026 tarihli ve 2026/13886 D. İş sayılı kararıyla erişim engeli getirildiğini belirten Uysal Aslan; “Bu uygulama, ajansa yönelik 44’üncü erişim engelidir. Ajansa gönderilen Siber Güvenlik Başkanlığı imzalı elektronik posta bildiriminde, 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi uyarınca adresindeki yayın hakkında içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine karar verildiği belirtilmiş; kararın derhâl ve en geç dört saat içinde uygulanması istenmiştir. Ajans tarafından bildirimin ulaşmasının ardından ilgili haber yayından kaldırılmasına rağmen, bildirimden yaklaşık yarım saat sonra ajansın yayın yaptığı alan adının tamamına erişim engellenmiştir” dedi.

“Ajansın bütün yayın faaliyetinin okura ulaşması kesintiye uğratıldı”

“F5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, Cumhurbaşkanlığı veya ilgili bakanlıkların talebi üzerine Başkan tarafından verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı, yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulmakta; hâkimin kararını kırk sekiz saat içinde açıklamaması hâlinde karar kendiliğinden kalkmaktadır. Bu düzenleme, idari kararın yargısal onay beklenmeden uygulanmasına imkân tanırken, kısa süre içinde yargısal denetime tabi tutulmasını öngörmektedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise erişim engellemesinin ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım veya bölümle ilgili olarak içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle uygulanması esas alınmıştır. Bütün siteye yönelik engelleme, ilgili içeriğin teknik olarak engellenemediği veya içerikle sınırlı engellemenin ihlali önleyemediği durumlarla sınırlandırılmıştır” açıklamasını yapan Uysal Aslan; bildirime konu haberin yayından kaldırılmasına rağmen bütün alan adının engellenmesinin, müdahaleyi bu haberle ilgisi bulunmayan yayınlara ve haber arşivine genişlettiğini; ajansın bütün yayın faaliyetinin okura ulaşmasını kesintiye uğrattığını belirtti.

“Erişim engeli, basın özgürlüğünü ve halkın haber alma hakkını ihlal etmektedir”

Türkiye’de haber siteleri ve basın kuruluşlarının sosyal medya hesaplarına yönelik tekrarlanan erişim engellerinin, dijital alanda sansürün süreklilik kazandığını gösterdiğinin altını çizen Uysal Aslan şunları söyledi; “Mezopotamya Ajansı’nın 44 kez erişim engeline maruz kalması, bu uygulamanın somut örneklerinden biridir. Ajansın TikTok, Instagram, X, Facebook ve diğer sosyal mecralardaki hesapları da farklı tarihlerde kapatılmış veya erişim kısıtlamalarına maruz kalmıştır. İnternet sitesi ile sosyal medya hesaplarına yönelik bu müdahaleler, gazetecilerin haberlerini kamuoyuna ulaştırmasını engelleyerek basın özgürlüğünü ve halkın haber alma hakkını ihlal etmektedir”

“Basın kuruluşunun yayın sürekliliğini ve ekonomik varlığını etkileyen bir baskıya dönüştü”

Alan adına getirilen erişim engelinin, ajansın tüzel kişiliğini sona erdirmese de gazetecilik faaliyetinin sürdürülmesini ağır biçimde etkilediğine işaret eden Uysal Aslan; “Her engellemenin ardından yeni bir alan adına geçmek zorunda kalan kuruluşun okurlarıyla bağı ve abonelerine sunduğu hizmet kesintiye uğramaktadır. Yeni adresin duyurulması, takipçilere yeniden ulaşılması ve ilgili resmî kayıtların güncellenmesi ayrıca emek ve maliyet doğurmaktadır. Böylece belirli bir yayın üzerinden başlatılan müdahale, basın kuruluşunun yayın sürekliliğini ve ekonomik varlığını etkileyen bir baskıya dönüşmektedir” dedi.

“Erişim engeli kararı ajansa ulaştırılmıyor”

Erişim engelleme kararlarının gerekçeli metinlerinin ajansa doğrudan ulaştırılmadığını, kararın tebliğini ayrıca talep etmek zorunda kalan ajansın karara ulaşmasının günlerce sürdüğünü belirten Uysal Aslan; “Ajans, müdahalenin nedenini ve dayanaklarını ancak gerekçe/karar elde ettikten sonra öğrenerek itirazını oluşturabilmektedir. Kanun’un 3. maddesi kapsamında elektronik posta yoluyla bildirim yapılabilmesi, yargı kararına erişim sorununu kendiliğinden çözmemektedir. Engellemenin saatler içinde uygulanmasına karşılık, itirazın hazırlanmasına esas olan karar metnine ulaşmanın günler sürmesi, müdahaleye karşı zamanında ve etkili başvuru imkânını zayıflatmaktadır” ifadelerini kullandı.

“Erişim engeli döngüsü, sansürün etkilerini kalıcılaştırmaktadır”

Yargısal inceleme sonucunda erişim engelinin sonradan kaldırılmasının da geçen sürede ortaya çıkan zararları kendiliğinden gidermediğine işaret eden Uysal Aslan “Haberler güncelliğini yitirirken kuruluş başka bir alan adına geçmek zorunda kalmakta; eski adrese ilişkin sonradan sağlanan korumanın fiilî etkisi sınırlanmaktadır. Erişim engeli, yeni alan adına geçiş, geciken yargısal koruma ve yeniden engelleme biçiminde tekrarlanan bu döngü, gazetecilik faaliyetini sürekli kesintiye uğratmakta ve sansürün etkilerini kalıcılaştırmaktadır” diye belirtti.

Cevdet Yılmaz’ın cevaplandırması istenen sorular

• Mezopotamya Ajansı’nın yayın yaptığı “mezopotamyaajansi44.com” alan adına yönelik erişim engelleme süreci hangi kurumun, hangi tarihli ve sayılı talebiyle başlatılmıştır? Bildirime konu haberde hangi ifadeler, hangi somut olgulara ve hukuki gerekçelere dayanılarak engelleme talebine konu edilmiştir?
• Bildirimin ardından ilgili haber yayından kaldırılmamış mıdır? Kaldırılmış ise hangi tarih ve saatte kaldırılmıştır? Haber kaldırıldığı hâlde alan adının tamamına erişim neden engellenmiştir? Engelleme, bildirimden ne kadar süre sonra uygulanmıştır? Haber kaldırıldıktan sonra 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bütün siteyi engellemeyi gerekli kılan hangi koşulun devam ettiği tespit edilmiştir? Bu tespite dayanak oluşturan bilgi, belge ve teknik değerlendirmeler nelerdir?
• Ankara 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 6 Ekim 2026 tarihli ve 2026/13886 D. İş sayılı kararının hüküm kısmı, bildirime konu haberin yanı sıra alan adının tamamını da kapsamakta mıdır? Siber Güvenlik Başkanlığının erişim sağlayıcılara ilettiği uygulama talimatının kapsamı nedir; kararın kapsamını aşan bir engelleme uygulanıp uygulanmadığı incelenmiş midir?
• Ajansa kararın derhâl ve en geç dört saat içinde uygulanması bildirilirken, gerekçesi neden iletilmemektedir? Kararın tebliğinin ayrıca talep edilmesi ve elde edilmesinin günler sürmesi nedeniyle etkili itiraz imkânının zayıflamasını önlemek üzere, gerekçeli kararın gecikmeksizin bildirilmesi için hangi tedbirler alınacaktır?
• Mezopotamya Ajansı’nın kuruluşundan bugüne kadar TikTok, Instagram, X, Facebook ve diğer sosyal mecralardaki hesaplarına veya içeriklerine yönelik kamu makamlarınca kaç erişim engelleme ya da içerik çıkarma kararı verilmiş; platformlara kaç hesap kapatma veya kısıtlama talebi iletilmiştir?
• Sonradan kaldırılan veya hak ihlaline yol açtığı tespit edilen engellemelerin ajansın okur ve abone ilişkilerinde, gelirlerinde ve yayın faaliyetinde doğurduğu zararların giderilmesi için hangi mekanizmalar işletilmiştir?
• Gerekçeli karara erişimin ve yargısal korumanın gecikmesiyle ağırlaşan zararların önlenmesi ve erişim engeli–yeni alan adına geçiş–yeniden engelleme döngüsünün sona erdirilmesi için hangi idari tedbirler ve yasal değişiklikler planlanmaktadır?
• Mezopotamya Ajansı’na yönelik tekrarlanan erişim engelleri, haber içeriklerinin kaldırılmasına rağmen yayın yapılan alan adlarının tamamının engellenmesi ve yargısal denetim sonuçlanıncaya kadar gazetecilik faaliyetlerinin kesintiye uğraması karşısında; bu uygulamaların basın özgürlüğü ve halkın haber alma hakkı üzerinde yarattığı sansür etkisinin önlenmesi, erişim engelleme yetkisinin ölçülülük ilkesiyle sınırlandırılması ve benzer müdahalelerin tekrarının engellenmesi amacıyla hangi somut idari ve yasal tedbirlerin alınması öngörülmektedir?