Cemil Tugay, Saray ziyaretinin ardından AKP’de: Seçmenin oyu çöpe, trilyonlar iktidara

AKP, 25 yıldır sandıkta kazanamadığı İzmir Büyükşehir Belediyesini, 31 Mart 2024 seçimlerinde yüzde 49 (1 milyon 292 bin) oyla CHP’den Belediye Başkanı seçilen Cemil Tugay’ın dün partiye katılımıyla ilk kez ele geçirdi.

Bu, son yerel seçimlerde 3 büyükşehir, 12 il ve 179 ilçe belediyesiyle birlikte birinci parti ünvanını da kaybeden AKP’nin lideri Tayyip Erdoğan’ın “Gerekli adımları mutlaka atacağız” sözleri ve “Belediyeleri silkeleyin” talimatıyla başlayan harekatın son hamlesi oldu.

Van Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Abdullah Zeydan’a mazbatasının verilmemesi girişimiyle atılan ilk adım sonrası bugüne kadar Van, Mardin, Batman, Siirt, Hakkâri ve Dersim dahil 13 belediyeye kayyım atandı. 2 büyükşehir (Aydın ve İzmir), 2 il (Afyonkarahisar ve Nevşehir) 71 ilçe ve 32 belde belediyesi dahil toplamda en az 107 belediye, belediye başkanı transferleriyle AKP’ye geçti. Bursa Büyükşehir Belediyesi ile İstanbul’daki Bayrampaşa, Gaziosmanpaşa, Üsküdar ve Adalar belediyeleri, düzenlenen operasyonlar sonrası yapılan tartışmalı belediye meclisi seçimleriyle AKP tarafından ele geçirildi.

Çöplükte oy pusulası dağları yükseliyor

Cemil Tugay transferi, Erdoğan’ın yıllardır diline pelesenk ettiği “CHP çöptür, çukurdur, çamurdur” sözlerine atıfla AKP tarafından hazırlanan ve sosyal medyada salı akşamı paylaşılan kısa bir video ile duyuruldu. İzmir’in dağlarının çöp yığınları üzerinden tasvir edildiği videoda, çöpler yerini çiçeklere bırakırken İzmir Marşı duyuldu. Öte yandan bu transferle birlikte 4.5 milyon nüfuslu İzmir’deki 3.5 milyon seçmenin oyları çöplüğe gitti. Tıpkı, AKP yönetiminde geçmişte gidilen birçok seçimde, Osmaniye, Urfa, Adana ve Edirne gibi birçok kentte seçim günü çöplerde bulunan oy pusulaları gibi.

Türkiye geneline bakıldığında ise çöplükteki oy pusulası dağları büyüyor. Toplamda yaklaşık 20 milyon kişinin yaşadığı kentlerdeki 107 transfer, 13 kayyım ataması ve Bursa ile İstanbul’daki ilçelerde belediyelerin operasyonlar sonucu AKP’ye geçmesiyle 14,5 milyon seçmenin oyları çöplüğe gitti. Yani Türkiye nüfusunun ve seçmenlerinin yaklaşık dörtte birinin iradesi hiçe sayıldı.

Trilyonlarca liralık kaynak AKP kontrolüne geçti

Milyonlarca seçmenin oyunu gasbeden el değiştirmeler, aynı zamanda devasa bir ekonomik kaynağın da AKP’nin kontrolüne geçmesine yol açtı. Gayrisafi milli hasıladaki (GSMH) payları ve milyarlarca liralık belediye bütçeleriyle dikkat çeken bu kentlerde, yerel ekonominin kontrolü de iktidara geçti.

Türkiye’nin 3’üncü büyük ekonomisi olan İzmir Büyükşehir Belediyesi, 2.5 trilyon TL’yi aşan GSMH payı (yüzde 5.7) ve 110 milyar TL’lik 2026 bütçesiyle en kritik kayıp oldu.

Otomotiv sektörünün ve sanayinin kalbi Bursa, 1.67 trilyon TL’lik GSMH katkısı ve 37 milyar TL’lik bütçesiyle AKP’ye geçti.

Tarım, turizm ve mermer sanayisinin merkezleri olan Aydın (15.6 milyar TL bütçe), Afyonkarahisar (6.7 milyar TL bütçe) ve Nevşehir (3.5 milyar TL bütçe) ile birlikte, AKP’ye büyük bir ekonomik güç aktı.

Van, Mardin, Batman, Siirt, Hakkâri ve Dersim gibi bölge kentleri, petrolü, maden kaynakları, sınır ticareti ve milyarlarca liralık yatırım/belediye bütçeleriyle kayyımlar eliyle yönetilmeye başlandı.

Ekonominin lokomotifi İstanbul hedefte

Süreç devam ederken iktidarın radarındaki ana hedef ise Türkiye ekonomisinin lokomotifi olan İstanbul. Ülke iş gücünün yüzde 20.3’ünü, ihracatın yüzde 50.6’sını sırtlayan ve 13 trilyon TL’yi aşan devasa GSMH payıyla (yüzde 29.2) tek başına Türkiye ekonomisinin yaklaşık üçte birini oluşturan İstanbul, 609 milyar liralık 2026 bütçesiyle de siyasi mücadelenin merkezinde yer alıyor.