Farklı kuşaklar açısından bir İran hikayesi

Shida Bazyar’ın İthaki Yayınları’ndan çıkan ‘Geceleri Sessizdir Tahran’ kitabı, 1979 ve sonrasında İran’dan Almanya’ya göçmüş, sonrasında geri dönmüş bir ailenin hikayesini anlatıyor. Roman göç, aidiyet, mücadele ve kuşaklar arası kırılmaları ele alışıyla dikkat çekiyor. Hikayeyi ise 4 farklı aile üyesinin açısından 4 farklı zamanda dinliyoruz.

İlk başta 1979 yılında genç bir komünist olan Behsad’ın, Şah’ın devrildiği dönemde içinde olduğu mücadeleye ve Nahid’e olan aşkına tanıklık ediyoruz. Sonrasında 10 yıl ileriye giderek Nahid oluyoruz. Behsad’la birlikte Batı Almanya’da bir hayat kurmaya çalışan Nahid, geride bıraktıkları günlere özlem duyarak, mücadele eden arkadaşlarından, ailelerinden ve hasretini duydukları memleketlerinden haber bekleyerek geçiriyor. Bu bölümde göç etmenin ve yeni hayata alışmanın zorlukları ele alınıyor.

1999 yılına geldiğimizde Nahid ve Behsad’ın kızı Lale hikayenin yürütücüsü oluyor. Artık İran’ı ziyaret edebileceklerini öğrenen aile hızlıca hazırlıklarını tamamlıyor. Çeşitli sebeplerle Almanya’da kalmakta ısrarcı olan Behsad’ın aksine Lale ve annesi İran’a dönüyor. Çocukluk anılarıyla uyuşmayan bir İran’la karşılaşan Lale bir taraftan ailenin yıllardır süregelen hasretine şahitlik ederken, bir taraftan da İran’ı tanımaya çalışıyor.

40 yıllık dönemin izleri

Hikayenin son ‘baş karakteri’ ise Lale’nin erkek kardeşi Mo. 2009 yılında öğrenci gösterilerine katılan Mo bir yandan da arkadaşlık ilişkileri ve kalp kırıklıkları ile başa çıkmaya çalışıyor. ‘Devrin değiştiği’ düşüncesiyle hareket edilirken İran’da patlak veren protestolar Mo’nun hayatında da farklı bir etki yaratıyor. 40 yıllık dönemi 4 kişinin gözünden sunan Yazar Shida Bazyar, 20’nci yüzyıl İran’ına ilişkin geniş bir bakış açısı sunuyor. Mücadele, arkadaşlık, aile, aşk ve göç gibi meseleleri gündemine alan roman sunduğu farklı bakış açılarıyla İran’da yaşananları anlamayı ve okumayı keyifli kılıyor. Çevirmenliğini Gül Gürtunca’nın üstlendiği kitap 2026 yılında Uluslararası Booker Ödülü finalisti oldu.

Yazar: Shida Bazyar,
Çev: Gül Gürtunca,
Yayınevi: İthaki,
216 sayfa