Aliağa gemi söküm iş cinayetinde ilk duruşma: ‘Oksijen yüzde 3’e düşmüş’

İzmir — Aliağa gemi söküm bölgesinde Işıksan Gemi Söküm AŞ’de gazdan zehirlenerek yaşamını yitiren İbrahim Karakaya’nın ölümüne ilişkin açılan davanın ilk duruşması Aliağa 5’inci Asliye Ceza Mahkemesinde görüldü. Olaydan yaklaşık iki yıl sonra görülen duruşmada sanıklar suçlamaları reddederken Karakaya ailesinin avukatı, olayın olası kast kapsamında değerlendirilmesini ve dosyanın ağır ceza mahkemesine gönderilmesini istedi. Mahkeme bu talebi reddederken sanıkların kusur durumlarının yeniden belirlenmesi için bilirkişi raporu alınmasına karar verdi.

31 Ağustos 2024’te meydana gelen iş cinayetine ilişkin davada Işıksan Gemi Söküm tesis müdürü Hurşit Suat Durak, satış destek elemanı Reşit Acar, satış müdürü Murat Yetişir ve Sadık Arzuman “taksirle ölüme sebebiyet verme” suçlamasıyla yargılanıyor.

Karakaya’nın ailesi ise ölümde açık ihmaller bulunduğunu belirterek davanın “taksirle ölüme sebebiyet verme” suçlamasıyla açılmasına tepki gösterdi. Aile, olayın kast kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, mevcut suçlamanın cezayı hafiflettiğini ifade etti.

Sanık Durak: Olayın yaşandığı odada gaz ölçümü yaptırmadık

Duruşmada savunma yapan Hurşit Suat Durak, Işıksan Gemi Söküm tesisinde tesis müdürü olarak çalıştığını ve sahadaki geminin kesiminden sorumlu olduğunu söyledi. Olay günü saat 09.30 civarında gemiye gittiğini, yaklaşık 11.00’de gemiden indiğini belirten Durak, saat 11.30 sıralarında Reşit Acar’ın telsizden anons geçerek iki kişinin yerde yattığını ve zehirlenmiş olabileceklerini söyleyip oksijen tüpü istediğini anlattı.

Gemideki satış sorumlusunun müşterileri karşılayıp gemiye girişlerine eşlik ettiğini söyleyen Durak, bu görevi Reşit Acar’ın yaptığını belirtti. Durak, olayın ardından 112’yi aradıklarını, Karakaya ile Hüseyin Koç’un yanı sıra yardıma giden başka işçilerin de gazdan etkilendiğini söyledi.

Müşterilere kişisel koruyucu olarak çelik burunlu ayakkabı, baret, fosforlu yelek, toz maskesi ve eldiven verildiğini belirten Durak, iş güvenliği uzmanlarının haftanın üç günü gemiye geldiğini söyledi. Gemiye genel olarak olaydan yaklaşık bir ay önce gaz ölçümü yaptırıldığını belirten Durak, “Kesim işlemi başlamadığı için olayın meydana geldiği odada gaz ölçümü yaptırmadık” dedi.

Durak, olayın yaşandığı geminin kesim ve söküm işlemlerinin tamamlandığını ve geminin artık olay yerinde bulunmadığını da belirterek suçlamayı kabul etmedi.

Sanık Acar: Gaz ölçümü yapılıp yapılmadığını bilmiyordum

Sanık Reşit Acar, olay günü gemiye gelen müşterilere refakat ettiğini söyledi. O gün dört müşteri grubunun bulunduğunu anlatan Acar, gruplara eşlik ettiğini, daha önce bir gruba birden eşlik edemeyeceğini Murat Yetişir’e bildirmesine rağmen yanına yardımcı verilmediğini ifade etti.

Acar, Hüseyin Koç’un kendisinden ayrılarak gemiye geldiğini gördüğünü, bir süre sonra Koç’un yanına gittiğinde İbrahim Karakaya’yı bulamayınca birlikte aramaya başladıklarını anlattı. Hüseyin Koç’un bir odaya girdiğini, önünde Karakaya’yı yerde görünce kendisinin de o yöne ilerlediğini söyleyen Acar, Koç’un da yere düşmesi üzerine geri dönerek anons geçtiğini belirtti.

Acar, “Gemide gaz ölçümü yapılıp yapılmadığını ya da yapılması gerekip gerekmediğini bilmiyordum” dedi. Olaydan bir gün önce aynı bölgeden geçtiğini ancak Karakaya’nın zehirlendiği yere girmediğini belirten Acar, müşterilerin güvenliğine ilişkin kendisine yazılı ya da sözlü bir görev verilmediğini dile getirdi.

Acar ayrıca olaydan önce İbrahim Karakaya’nın zehirlenmesiyle ilgili bir bilgisinin bulunmadığını, müşterilerin giydirilmesi veya gemide gaz ölçümü konusunda herhangi bir görev veya bilgisinin olmadığını söyledi. Acar’ın avukatı ise müvekkilinin şirket yetkilisi olmadığını, olaydan haberdar olmasının mümkün olmadığını belirtti.

Sanık Yetişir olay günü gemide olmadığını iddia etti

Sanık Murat Yetişir de Işıksan Gemi Söküm tesisinde satış müdürü olarak çalıştığını, gemide satışa çıkarılacak malzemelerin ücretlendirilmesi ve satışıyla ilgilendiğini söyledi. Genel olarak ofiste çalıştığını belirten Yetişir, gemiye geldiğinde satışa çıkarılacak ürünleri fiyatlandırmak amacıyla gemiye çıktığını anlattı.

Yetişir, müşterilerin güvenliğine ilişkin bir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak olay günü gemide olmadığını söyledi. Gemide 10-11 müşterinin üç-dört grup halinde bulunduğunu ve bu kişilerin başında Reşit Acar’ın olduğunu bildiğini belirten Yetişir, müşteri karşılamayla genellikle Acar’ın ilgilendiğini söyledi.

Yetişir’in avukatı ise müvekkilinin beden işçisi olduğunu, gaz kaçağını bilmesinin mümkün olmadığını belirterek bilirkişi incelemesinin yenilenmesini ve yeniden kusur tespiti yapılmasını istedi.

Sanık Sadık Arzuman da olay tarihinde gemide çavuş olarak çalıştığını, gemi kesim süreçlerinden sorumlu olduğunu söyledi. Olayın meydana geldiği saatlerde öğle yemeğine gittiğini belirten Arzuman, olaydan daha sonra haberdar olduğunu ve yaralı bir işçiye gaz maskesi takarak yardım ettiğini anlattı.

Arzuman, “Benim bu olayda herhangi bir sorumluluğum ve kusurum yoktur. Suçsuzum. Beraatimi talep ederim” dedi.

Arzuman’ın avukatı da bilirkişi raporunda müvekkilinin hangi eylemi ve sorumluluğu nedeniyle kusurlu bulunduğunun açıkça ortaya konulmadığını savundu. Avukat, bilirkişilerin duruşmada tanık olarak dinlenmesini ve yeniden kusur raporu alınmasını talep etti.

Ailenin avukatı: Olası kast değerlendirilmelidir

Karakaya ailesinin avukatı Berkan Çeviktürk, tüm sanıklardan şikâyetçi olduklarını belirterek davaya katılma talebinde bulundu. Soruşturma aşamasında alınan bilirkişi raporunda yargılanan sanıkların kusurlarının tespit edildiğini söyleyen Çeviktürk, gaz kaçağının miktarı ile kaçağa neden olan darbenin de soruşturma sırasında ortaya konulduğunu belirtti.

Dosyada işverenin gözetim ve denetim yükümlülüğünü yerine getirmediğinin açık olduğunu belirten Çeviktürk, olayın olası kast kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Çeviktürk, mahkemeden görevsizlik kararı verilerek dosyanın ağır ceza mahkemesine gönderilmesini talep etti. Bu talebin kabul edilmemesi halinde ise sanıkların eylemlerinin bilinçli taksir düzeyinde olduğunun kabul edilerek ayrı ayrı cezalandırılmalarını istedi.

Mahkeme, Karakaya ailesinin davaya katılma talebini kabul etti.

Ağır ceza talebi reddedildi

Mahkeme, dosyanın ağır ceza mahkemesine gönderilmesi yönündeki talebi ise reddetti. Kararda, sanıkların soruşturma aşamasındaki savunmaları ile toplanan delil ve belgeler ve dosyanın tamamı dikkate alındığında bu aşamada görevsizlik kararı verilmesini gerektiren bir tespit bulunmadığı belirtildi.

Mahkeme ayrıca Reşit Acar ve Hurşit Suat Durak hakkında uygulanan yurt dışına çıkış yasağı şeklindeki adli kontrol tedbirlerini, sanıkların savunmalarının alınmış olmasını dikkate alarak ayrı ayrı kaldırdı.

Olayın meydana geldiği geminin kesim ve söküm işlemlerinin tamamlanarak olay yerinden kaldırılması nedeniyle fiziki keşif yapılamayacağını belirten mahkeme, dosyanın maden mühendisi, iş güvenliği uzmanı ve makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine gönderilmesine karar verdi. Heyetten sanıkların kusur durumlarını belirleyen yeni bir rapor hazırlaması istendi.

Mahkeme, müşteki İlker Han ile tanıklar Özge Nesibe Çakır ve Emre Yurteri’nin dinlenmesi için gerekli işlemlerin yapılmasına da karar verdi. Sanık avukatlarına yazılı savunmalarını sunmaları için süre verilirken sanıkların gelecek duruşmalardan bağışık tutulma talepleri kabul edildi. Dava 13 Ocak 2027’ye ertelendi.

Dava sonrası Avukat Berkan Çeviktürk, “Sanıklar taksirle ölüme neden olmaktan yargılanıyorlar. Biz önlenebilir ve öngörülebilir neticenin, denetim ve gözetim sorumluluğunun yerine getirilmemesi sebebiyle sanıkların olası kastla, mümkün değilse bilinçli taksirle ölüme neden olmaktan yargılanmasını talep ettik. Mahkeme görevsizlik itirazımızı reddetti ancak yeni aldırılacak bilirkişi raporuyla benzer taleplerimizi yeniden sunacağız” dedi.

Adli Tıp: Karakaya toksik gazdan zehirlendi

İbrahim Karakaya, 31 Ağustos 2024’te Işıksan Gemi Söküm AŞ’de hurda sondaj platform gemisi Dolphing’de meydana gelen iş cinayetinde yaşamını yitirdi. Karakaya, söndürücülerin bulunduğu odaya indiği sırada sızan gazdan zehirlendi. Olayda gemide bulunan başka kişiler de gazdan etkilendi.

İstanbul Adli Tıp Kurumunun 23 Aralık 2024 tarihli raporunda Karakaya’nın ölümünün toksik gaz zehirlenmesi sonucu meydana geldiği belirtildi. Raporda, 31 Ağustos 2024’te maruz kaldığı olay ile ölümü arasında illiyet bağı bulunduğu, ölümünde bu olay dışında başka bir ortak neden tespit edilmediği kaydedildi.

Olay sırasında yaralanan İlker Han’a ilişkin kati hekim raporunda da gaz zehirlenmesi nedeniyle meydana gelen yaralanmanın kişinin yaşamını tehlikeye soktuğu ve basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyecek nitelikte olduğu belirtildi.

Bilirkişi raporunda yüzde 3 oksijen tespiti

Bilirkişi raporu ve ek raporunda, İlker Han’ın yaralanmasına ve İbrahim Karakaya’nın ölümüne neden olan odada gaz sızıntısı bulunduğu, ölüm ve yaralanmaların bu sızıntı nedeniyle gerçekleştiği teyit edildi.

Raporda, can güvenliği tedbirlerini almakla yükümlü olduğu, kapalı alanlara giriş öncesinde iş izinleri ve gerekli organizasyonu kurmadığı gerekçesiyle olayın meydana gelmesinde ana etkenin işveren yetkilisi Hurşit Suat Durak olduğu belirtildi.

Yangın söndürme sisteminde Inergen gazı kullanıldığı, yaklaşık 30-40 karışım söndürücü tüpten salınım meydana geldiği ve yapılan ölçümlerde ikinci katta bulunan odadaki oksijen oranının yüzde 3 seviyesine kadar düştüğü kaydedildi. Normal havada oksijen oranının yaklaşık yüzde 21 olduğu göz önüne alındığında, rapordaki ölçümün ölümcül derecede düşük bir seviyeye işaret ettiği belirtildi.

Bilirkişi raporunda Erol Kelek’in, öğle arasının ardından gemideki arkadaşlarının bağırışlarını duyduğunu, içeri girdiğinde iki kişiyi yerde gördüğünü ve arkadaşını kurtarmaya çalışırken kendisinin de zehirlendiğini anlattığı aktarıldı. Hüseyin Koç’un ise gemide bir süre gezdikten sonra toplanma odasına dönerken bilincini kaybettiği yönündeki ifadesine yer verildi.

İddianamede denetim ve gözetim vurgusu

Savcılık iddianamesinde Işıksan Gemi Söküm işveren vekili Hurşit Suat Durak’ın teknik yönden olayda sorumluluğunun bulunduğu belirtilerek, “İşletme sınırları içerisinde denetim, gözetim yapmak/yaptırmak ve uygunsuzlukları gidermekle yükümlüdür” değerlendirmesine yer verildi.

İddianamede, Işıksan Gemi Sökümde satış destek elemanı olan Reşit Acar’ın ifadesinde “lojistik görevlisi” olarak çalıştığını söylediği ancak 24 Ekim 2018 tarihli işe giriş bildirgesinde beden işçisi olarak kayıtlı olduğu belirtildi. Acar’ın olay günü müşterilere refakat ettiği kaydedildi.

Olay günü gelen müşteri sayısı dikkate alındığında tek kişinin bütün müşterileri kontrol altında tutmasının mümkün olmadığı değerlendirmesine yer verilen iddianamede, Acar’ın gerekli uyarıları amirine yapması gerektiği ancak bunu yapmadığı ileri sürüldü.

Satış Müdürü Murat Yetişir yönünden ise satış destek personelinin sayısının yetersiz olduğu, müşterilerin gemi üzerinde tek başlarına hareket etmelerinin önlenmediği belirtildi. İddianamede Yetişir’in müşterileri gemide gezdirmeye başladıktan sonra kendi inisiyatiflerine bıraktığı, çalışma alanında önlem alınmasını talep etmediği, refakat ettiği kişileri sahada yalnız bıraktığı ve tehlikeli alanlara girişlerini engellemediği gerekçeleriyle Karakaya’nın ölümü ve diğer kişilerin yaralanmasıyla sonuçlanan olayda sorumluluğu bulunduğu değerlendirmesine yer verildi.

İSİG Meclisinin verilerine göre ise Aliağa'da 2013-2026 yılları arasında en az 123 işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi.