Basın örgütlerinden X’e çağrı: Erişim engellerine son verin

 

Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ) ve Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), gazeteciler ile medya kuruluşlarının X hesaplarına yönelik erişim engellerine ilişkin ortak açıklama yaptı. Açıklamada X yönetimine, “Bağımsız yargı kararı olmaksızın gazeteci ve medya kuruluşlarının hesaplarını erişime kapatmayın” çağrısı yapıldı.

Erişim engeli kararlarının giderek yaygınlaştığı belirtilen açıklamada, “Son dönemde yalnızca haber siteleri değil, gazetecilerin, medya kuruluşlarının, meslek örgütlerinin ve sivil toplum kuruluşlarının sosyal medya hesapları da Türkiye’den erişime engelleniyor” denildi.

Basın örgütleri, X yönetimine, “X, Türkiye’de gazetecilerin ve medya kuruluşlarının hesaplarını mahkeme kararı veya başka bir bağımsız yargı makamının açık ve denetlenebilir kararı olmaksızın erişime kapatmamalıdır” çağrısında bulundu.

“Sorun birkaç hesapla sınırlı değil”

Son haftalarda alınan erişim engeli kararlarına dikkat çekilen açıklamada, “Son haftalarda yaşananlar, sorunun münferit birkaç hesapla sınırlı olmadığını gösteriyor” denildi. 30 Eylül’de T24’ün internet sitesiyle birlikte yaklaşık 1,9 milyon takipçili X hesabına da erişim engeli getirildiği hatırlatılan açıklamada, Kısa Dalga, Sol Haber ve Evrensel hakkında da erişim engeli kararları verildiği belirtildi.

Açıklamada gazeteciler İrfan Değirmenci, Can Bursalı, Fırat Fıstık, Ersin Eroğlu, Meral Danyıldız, Canan Kaya, Ali Tarakçı, Onur Dalar, Dinçer Gökçe ve Esra Tokat’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda gazetecinin X hesabının Türkiye’den erişime engellendiği kaydedildi. Eylül ayında gazeteciler, haber kuruluşları, ekonomistler, akademisyenler, hukukçular ve diğer kullanıcıların yüzlerce hesabı hakkında erişim engeli kararı alındığı ifade edildi.

Açıklamada, Reuters’ın aktardığı verilere göre 30 Eylül itibarıyla son dalgada 147 X hesabına daha erişim engeli getirildiği ve bu hesapların toplam takipçi sayısının yaklaşık 2,65 milyon olduğu belirtildi. Bir önceki dalgada ise gazeteciler ve medya kuruluşlarının da aralarında bulunduğu yaklaşık 150 hesabın engellendiği aktarıldı.

“1155 hesabın hangi gerekçeyle kapatıldığı bilinmiyor”

İfade Özgürlüğü Derneğinin verilerine de yer verilen açıklamada, “Eylül ayında erişim engeli kararı verilen 1270 hesaptan sadece 115’i ile ilgili bir mahkeme kararı var. 1155 hesabın hangi gerekçe ile kapatıldığı bilinmiyor. Bu hesapların toplam takipçi sayısı 35 milyonu aşmaktadır” denildi.

Basın örgütleri, “Türkiye’deki bu uygulamaların kapsamı, basın özgürlüğünün yanı sıra milyonlarca insanın haber ve bilgiye erişim hakkını da doğrudan etkiliyor, engelliyor” ifadelerini kullandı.

X yönetimine çağrı

X’in kendi politikalarında düşünce ve ifade özgürlüğüne ilişkin güvenceler bulunduğuna dikkat çekilen açıklamada, buna rağmen yargı denetiminden yoksun erişim engeli taleplerinin karşılandığı belirtildi. IFJ, EFJ ve TGS, X yönetimine şu çağrılarda bulundu;

“Türkiye’den gelen erişim engeli taleplerinde bağımsız ve açık bir mahkeme kararı bulunup bulunmadığını titizlikle denetleyin. İdari makamların, kolluk birimlerinin veya başka kamu kurumlarının tek taraflı taleplerini, bağımsız yargı denetimi olmaksızın gazeteci ve medya kuruluşlarının hesaplarını kapatmak için yeterli gerekçe kabul etmeyin.”

Basın örgütleri ayrıca erişim engeli taleplerinin hukuki dayanağı ve kapsamının incelenmesini, “genel, belirsiz ve orantısız” taleplerin reddedilmesini istedi. Erişim engelinin uygulanması halinde ilgili kullanıcının ve kamuoyunun talebin kaynağı, hukuki dayanağı ve kapsamı konusunda bilgilendirilmesi çağrısı yapıldı.

Gazetecilerin ve medya kuruluşlarının hesaplarının tamamen kapatılması yerine tedbirlerin belirli içeriklerle sınırlı tutulması istenirken, Türkiye’den gelen erişim engeli talepleri ile X’in bunlara verdiği yanıtların şeffaflık raporlarında ayrıntılı biçimde paylaşılması talep edildi.

“Basın özgürlüğü yalnızca gazetecilerin çalışma hakkı değildir”

Açıklamada, “Basın özgürlüğü, yalnızca gazetecilerin çalışma hakkı değildir. Yurttaşların farklı kaynaklardan bilgi alma, haberleri karşılaştırma ve kamu yararını ilgilendiren gelişmelerden haberdar olma hakkıdır” denildi.

Bir gazetecinin ya da medya kuruluşunun hesabının yargı denetimi olmaksızın erişime kapatılmasının hesabı takip eden yurttaşları da etkilediği belirtilen açıklama şu çağrıyla tamamlandı:

“X’i, Türkiye’deki erişim engellerinin uygulanmasında evrensel insan haklarını, ifade ve basın özgürlüğü standartlarını esas almaya; bağımsız yargı kararı olmaksızın gazeteci ve medya kuruluşlarının hesaplarını erişime kapatmama ilkesini benimsemeye çağırıyoruz.”

(Medya Servisi)