Rusya'da veba araştırma laboratuvarında şüpheli ölüm

Rusya’nın Sibirya bölgesinde bulunan bir veba araştırma laboratuvarında çalışan 28 yaşındaki bir araştırma görevlisinin, “nedeni bilinmeyen” ağır bir enfeksiyon nedeniyle yaşamını yitirmesi biyogüvenlik tartışmalarını gündeme getirdi.

İrkutsk bölgesindeki Şelehov kentinde bulunan Sibirya ve Uzak Doğu Veba Araştırma Enstitüsü'nde çalışan Darya Shipilova, 29 Eylül’de ağır zatürre belirtileriyle hastaneye kaldırıldı. Durumu hızla kötüleşen Shipilova, 2 Ekim’de hayatını kaybetti.

Veba iddiası doğrulanmadı

Olayın ardından bazı Rus yerel medya kaynaklarında, Shipilova’nın 25 Eylül’de laboratuvarda canlı veba bakterisi içeren bir tüpün kırılması sonucu enfekte olmuş olabileceği öne sürüldü. Buryatya Cumhuriyeti Başkanı Aleksey Tsidenov da ilk açıklamalarında ölümün vebayla bağlantılı olabileceğini söyledi. Ancak daha sonra bu ifadeler geri çekildi.

Rusya’nın tüketici hakları ve insan sağlığı denetim kurumu Rospotrebnadzor ise Shipilova’nın ölümünü veba olarak doğrulamadı. Kurum, hastanın örneklerinde mesleki faaliyetiyle bağlantılı bir mikroorganizmaya rastlanmadığını ve enstitüde patojenlerle çalışma sırasında bir kaza tespit edilmediğini açıkladı.

Dolayısıyla şu aşamada “laboratuvardan veba sızdı” veya “çalışan veba nedeniyle öldü” sonucuna ulaşmak mümkün değil.

Yaklaşık 200 kişi gözetimde

Bununla birlikte ölümün gerçekleştiği kurumun niteliği nedeniyle önlemler artırıldı. Yaklaşık 200 kişi temaslı olarak sağlık gözetimine alındı. Enstitü çalışanları ve temaslı kişiler üzerinde yapılan kontrollerde şu ana kadar veba salgınına işaret eden bir bulgu açıklanmadı.

Rus makamları, temaslılar arasında bazı solunum yolu enfeksiyonları tespit edildiğini ancak bunların vebayla bağlantılı olmadığını bildirdi. Bölgedeki epidemiyolojik durumun da istikrarlı olduğu belirtildi.

Olayın kamuoyunda büyümesinde Rus yetkililerin ilk günlerdeki açıklamalarındaki farklılıklar da etkili oldu. Bölge yöneticileri “özellikle tehlikeli enfeksiyon” ihtimalinden söz ederken, bazı yetkililer doğrudan veba ihtimalini gündeme getirdi. Daha sonra resmi sağlık makamları ölümün vebayla bağlantısını doğrulamadı.

Bu tablo, laboratuvarda gerçekten bir biyogüvenlik ihlali yaşanıp yaşanmadığı sorusunu gündemde tuttu.

ABD makamları da gelişmeleri izliyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, olası pnömonik veba vakasına ilişkin haberleri Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleriyle (CDC) birlikte takip ettiğini açıkladı.

Biyogüvenlik tartışması

Veba bakterisiyle çalışan laboratuvarlarda meydana gelebilecek kazalar, nadir görülmekle birlikte ciddi sonuçlar doğurabilecek biyogüvenlik riskleri taşıyor. Özellikle akciğerleri etkileyen pnömonik veba, insandan insana solunum yoluyla bulaşabildiği için sağlık otoritelerinin yakın takibini gerektiriyor.

Ancak mevcut veriler, Rusya’da yeni bir veba salgınının başladığını göstermiyor.

Olayın kesin nedeni, Shipilova’nın hangi enfeksiyon nedeniyle öldüğü ve laboratuvarda gerçekten bir kaza yaşanıp yaşanmadığına ilişkin soruşturmanın sonuçlarıyla netleşecek. Şimdilik kesinleşen tablo, yüksek riskli patojenlerle çalışan bir araştırma merkezinde bir çalışanın ağır ve nedeni henüz açıklığa kavuşmamış bir enfeksiyon sonucu yaşamını yitirmesi.

(Dış Haberler)