Amed Marksizm Günleri 10-11 Ekim’de Diyarbakır'da başlıyor: Ana tema Marksist pencereden ‘devlet’ tartışması

Bu yıl dördüncüsü düzenlenecek olan “Amed Marksizm Günleri”, 10-11 Ekim tarihlerinde Diyarbakır’da gerçekleştirilecek. Dibistana Marksîst Li Amedê (DMA) / Amed Marksist Okulu (AMEP) öncülüğünde düzenlenen buluşmanın bu yılki ana teması “devlet” olarak belirlendi. İki gün sürecek sempozyum boyunca aydın, yazar, gazeteci ve siyasetçilerden oluşan pek çok isim tartışmalara katkı sunacak.

“Kürtler kurtlar sofrasının menüsü olmayacak”

Amed Marksist Okulu kurucularından Sinan Çiftyürek, gazetemize konuşarak bu yılki sempozyumun içeriğine dair değerlendirmelerde bulundu. Ana etkinlik konusunu “devlet” olarak belirlerken sadece Ortadoğu ve Kürt meselesinden hareket etmediklerini ifade eden Çiftyürek, devletin tarihteki doğuşu, küreselleşme trendi ve Avrupa Birliği bağlamında ulus-devlet meselelerini de ele alacaklarını dile getirdi. Ayrıca Kürtlerin tarihte devletleşmesi ve bugün devlet düzeyinde kendi kaderini tayin etme hakkı meselesinin de konuşulacağını aktardı.

Ortadoğu coğrafyasının halklar ve inançlar için tam anlamıyla bir kurtlar sofrasına dönüştüğünü belirten Çiftyürek, “Kürtler bu meselenin merkezinde yer alıyor. Emperyalist güçlerin ve bölge devletlerinin çıkarlarının kesiştiği bu tabloda Kürtlerin direnecektir. Kürtler hiçbir zaman o sofranın menüsü olmayacaklar” ifadelerini kullandı.

“Kendi kaderini tayin hakkı savunulmalı”

Türkiye ve bölge komünist hareketlerine, komünist hareketin temel ilkesi olan ulusların kendi kaderini tayin hakkı üzerinden seslenen Çiftyürek şunları kaydetti: “Lenin'den öğrendiğimiz, bize yol gösterecek temel şiar budur. Bölge ve Türkiye komünist hareketine çağrımız, Kürdistan parçalarında Kürt halkının kendi kaderini tayin hakkını savunmaları ve statü sahibi olmaları konusunda Kürt ulusal hareketiyle dayanışma içinde olmalarıdır.”

Değişen sosyolojiye Marksist yanıt

Temmuz 2022'de bağımsız bir grup Marksist tarafından kurulan ve herhangi bir partiye doğrudan bağlı olmayan Amed Marksist Okulunun amaçlarına da değinen Çiftyürek, bağımsız bir düşünsel üretim formu yarattıklarını belirtti. Marx ve Lenin'den bu yana geçen sürede sosyolojik olarak çok şeyin değiştiğini, yapay zeka gibi yeni dinamiklerin ortaya çıktığını vurgulayan Çiftyürek, Komünist Manifesto'yu esas alarak bu değişen sosyolojiye uygun yeni teorik üretimler yapmayı hedeflediklerini ifade etti. Diyarbakır merkezli bir ortak forum haline gelerek Türkiye, bölge ve dünya komünist hareketleriyle etkileşim içinde olmak istediklerini söyleyen Çiftyürek, herkesi görüş ve eleştirileriyle katkı sunmaya çağırdı.

Amed Marksizm Günleri programı

Sempozyumun 10-11 Ekim 2026 tarihlerindeki programıysa şu şekilde:

10 Ekim 2026 Cumartesi

• 09:50: Kürtçe–Türkçe açılış (Berfin Kübra Ceyhan – Merdan Şadi)
• I. Oturum: Devlet, devlet biçimleri, devletin tarihteki yeri. Moderatör: Hasan Özkan. Konuşmacılar: Gültekin Akarca (Saatleri Ayarlama Enstitüsü), Dr. Kawa Mahmoud, Hîwa Mohamed (Partiya Comunîst a Kurdistan -Başûr), İbrahim Varlı (Gazeteci-Yazar).
• II. Oturum: Sermaye ve devlet, küreselleşme ve ulus devletin geleceği. Moderatör: Neçirvan. Konuşmacılar: Sungur Savran (DİP Genel Başkanı), Erdal Ataş (SMF MYK Üyesi), Ahmet Kaya (PİA Sözcü).
• III. Oturum: Kürtlerde tarihsel olarak devlet örnekleri ve Mahabat Kürt Cumhuriyeti. Moderatör: Berfin Kübra Ceyhan. Konuşmacılar: İsmet Konak (Akademisyen), Fidel Erzen (KKP-Kuzey. PM üyesi), Sinan Çiftyürek (Kürdistan Komünist Partisi Başkanı ve DEM Parti Milletvekili).

11 Ekim 2026 Pazar

• IV. Oturum: Ulusal Kurtuluş Mücadelesi, özerklik-federasyon-bağımsızlık adımları. Moderatör: Sevda Kaplan. Konuşmacılar: Şerefxan Ciziri, Necmeddin Molla Amr (KKP Genel Sekreteri, Rojava), Hemreş Ehmed (Endamê Polîtbîroya Partîya Zehmekêşanê Kurdistan), Doç. Dr. Arzu Yılmaz (Akademisyen).
• V. Oturum: Sosyalist Devlete bakış. 19. ve 20. Yy. sosyalist devletleri. Moderatör: Merdan Şadi. Konuşmacılar: Özgül Saki (DEM Parti İstanbul Milletvekili), B. Aydın Doruk (Laborans), Tahir Ozan (Saatleri Ayarlama Enstitüsü), Amjad Hosseinpenahi (Komelaya Zahmetkêşan a Kurdistanê – Rojhilat).
• VI. Oturum: Serbest tartışma-forum. Marksizm’e göre devlet nedir? Kürtler için devlet neyi ifade eder. Moderatör: Şerefxan Ciziri.