Üsküdar, Adalar, Ataşehir... AKP'nin İBB ve TBB hedefine adım adım

31 Mart yerel seçimlerinin ardından geçen sürede, hem Türkiye Belediyeler Birliği’nde (TBB) hem de İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Meclisinde siyasi dengeler ciddi bir kırılma yaşıyor. İlçe belediyelerine yönelik başlatılan soruşturmalar, tutuklama kararları ve meclis üyelerinin parti transferleri; muhalefetin elindeki meclis çoğunluklarını tek tek eritiyor. TBB Başkanlığı’na kadar uzanan bu süreç, iktidarın yerel iktidar alanlarını yeniden konsolide etme hamlelerinin bir sonucu. 12 ilçeden İBB Meclisine, TBB’den adliye koridorlarına uzanan son durum, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “önümüzdeki seçimleri atlatacağız” sözlerinin uygulamaya konuluşu. AKP seçimlerde elde edemediği tabloyu “kendi yöntemleri”yle elde etmeye çalışıyor ve seçime öyle gitmek istiyor.

2024 yerel seçimlerinin ardından Ekrem İmamoğlu'nun seçilmesiyle o dönem ilk kez CHP'ye geçen Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Başkanlığı, yaşanan tutuklamalar ve gözaltı süreçleriyle yeniden dengelerin AKP lehine dönebileceği bir döneme giriyor.

İmamoğlu, Zeydan Karalar ve Vahap Seçer ...

İmamoğlu'nun tutuklanmasının ardından TBB Başkanlığı görevine vekaleten Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar getirildi. Karalar'ın da tutuklanması üzerine görevi üstlenen Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer ise 2 Mayıs 2026'daki toplam 864 meclis üyesinin katıldığı oylamada 446 oy alarak başkanlığa seçilirken, AKP'nin adayı Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel 311 oyda kaldı.

Normal şartlarda Vahap Seçer'in bu görevi 2029 yerel seçimlerine kadar sürdürmesi bekleniyordu. Ancak TBB Başkanı Vahap Seçer, 1 Ekim’de Mersin Büyükşehir Belediyesine yönelik “yolsuzluk” suçlaması operasyonunda gözaltına alındı. Seçer’in tutuklanması durumunda TBB yönetiminin el değiştirmesi olasılığı gündeme geldi.

Seçer’in seçildiği gün seçilen başkanvekilleri ise Denizli Büyükşehir Belediye Başkanı Bülent Nuri Çavuşoğlu ve Kırıkkale Belediye Başkanı Ahmet Önal’dı. Kırıkkale Belediyesine de Mersin'e operasyonun düzenlendiği aynı gün "irtikap" suçlamasıyla operasyon düzenlendi. Kırıkkale Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından “imar ve ruhsat işlemleri”ne ilişkin başlatılan soruşturmada 3 belediye çalışanının tutuklanması da dikkat çekti. Operasyonun kapsamının genişleme ihtimali bulunuyor. Ahmet Önal 1 Ağustos’ta CHP’den istifa ederek Yeni Parti’ye geçen belediye başkanları arasında yerini almıştı.

Denizli Büyükşehir Belediye Başkanı Bülent Nuri Çavuşoğlu da 28 Temmuz’da Yeni Parti’ye geçmişti. Zaman zaman belediyeye yapılacağı belirtilen operasyon iddialarına sert çıkmıştı: “Gözümüzü kırpmadan Kocabaş’a gideriz. Hata varsa hesap verecek, kusurumuz varsa suçumuz varsa da hapiste yatarız. Ama baştan mahkum etmekle doğru bir yere gitmeyiz.”

TBB açısından binden fazla belediye başkanının oy verme hakkı var ancak son seçimde 757 kişi oy kullandı. İmamoğlu’ndan sonra seçilen Karalar ve Seçer’de bu sayı giderek de azaldı.

AKP tabloyu tersine çevirdi, Türkiye'deki çoğunluğu ele geçirdi

TBB’deki durum bu iken 31 Mart yerel seçimlerinden sonra ise CHP’nin belediyeler çoğunluğunu AKP baskı, transfer ve operasyonla ele geçirdi. Bu durum özellikle İstanbul açısından kritik. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Meclisi'ndeki sandalye dağılımında fark azalmaya devam ediyor.

"İstanbul'u alan Türkiye'yi alır" diyen Erdoğan'ın sözlerinden yola çıkarak ve 19 Mart darbesinin esas amaçlarından birinin şimdi yine hedef olduğunu söylemek yanlış olmaz. İBB’ye doğru atılan adımlar fon vurgunun ardından belediye operasyonlarıyla hızlanmış görünüyor. Dün de Eyüpsultan Belediyesine yönelik operasyonda Belediye Başkanı Mithat Bülent Özmen’in de aralarında bulunduğu 28 kişi gözaltına alındı. Oy çoğunluğu Cumhur İttifakı'na karşı 23-14 ile CHP’de. Sayısal verilere bakarsak belediyenin AKP’ye geçme tehlikesi olmasa da oy çoğunluğunun tehlikede olduğu belediyeler var; örneğin Ataşehir Belediyesi gibi.

Ataşehir'de hızlanan adımlar sandalye farkını yok etti, çoğunluk AKP'de

Başkanı Onursal Adıgüzel’in tutuklanmasının ardından CHP'li üyenin başkan vekili seçilmesine rağmen, ilerleyen süreçte 6 CHP'li meclis üyesinin AKP'ye geçmesiyle meclisteki üye dengeleri değişti. Geçişlerin ardından belediye meclisinde CHP’nin 19, AKP’nin 16, MHP’nin ise 2 sandalyesi bulunuyor. Böylece CHP ile AKP-MHP’nin sandalye farkı bir sandalyeye kadar geriledi.

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel TBMM’de yeni yasama yılının açılışı öncesi, “Bakın, şimdiden ihbar ediyorum. Daha bir ay önce seçilmiş, ne olabilir? Gizli tanık var; 'Ya istifa edersin ya seni içeri atarız' tehditleri üzerinden orada seçim yeniletmeye çalışıyorlar” demişti.

Bugün ise beklenen oldu; Başkan Vekili Murat Güneş dahil 13 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınan 3 kişinin belediye meclis üyesi olduğu belirtildi. Operasyonla dengeler tamamen AKP lehine değişmiş oldu. Bir diğer kritik nokta ise AKP’ye katılan belediye meclis üyelerinden Oğuz Sarul’un aynı zamanda İBB Meclisinde de görev yapıyor olması. Sarul’un parti değiştirmesi yalnızca Ataşehir Belediye Meclisi’ndeki değil, İBB Meclisindeki siyasi dağılımı da etkiliyor.

İBB Meclisinde son durum

İBB Meclisindeki denge, 31 Mart 2024 yerel seçimlerinden birinci çıkan muhalefetin lehineydi: CHP, Büyükşehir Belediye Başkanı hariç 186, AKP 122, MHP 6 ve BBP 2. Üsküdar ve Adalar'ın da AKP’ye geçmesinin ardından İBB Meclisinde CHP'nin 154, Cumhur İttifakı'nın ise 142 üyesi bulunuyor.  CHP'den 8 üye daha AKP'ye geçerse, belediye AKP’ye geçecek.

İlçeler açısından tutuklamalar ve soruşturmalarla beraber tam 10 belediye AKP’ye geçti:

• Esenyurt Belediyesi: Kayyım atandı.

• Şişli Belediyesi: Kayyım atandı.

• Gaziosmanpaşa Belediyesi: Belediye meclisi seçimiyle AKP’ye geçti.

• Bayrampaşa Belediyesi: Tekrarlanan tartışmalı belediye meclisi seçimiyle AKP’ye geçti.

• Beykoz Belediyesi: Başkan Vekili seçilen Özlem Vural Gürzel’in AKP’ye katılmasıyla el değiştirdi.

• Tuzla Belediyesi: Belediye Başkanı Eren Ali Bingöl'ün AKP'ye transfer olmasıyla el değiştirdi.

• Çekmeköy Belediyesi: Belediye Başkanı Orhan Çerkez'in AKP'ye katılmasıyla el değiştirdi.

• Şile Belediyesi: Başkan Vekili Sacit Terzi'nin AKP'ye katılmasıyla el değiştirdi.

• Üsküdar Belediyesi: Tekrarlanan tartışmalı belediye meclisi seçimiyle AKP’ye geçti.

• Adalar Belediyesi: Seçim öncesi tutuklanan meclis üyeleri ve tehdit edildiği iddia edilen CHP'li olup AKP'ye oy veren meclis üyeleriyle AKP'ye geçti.

Vakıflar Genel Müdürlüğünden İBB’nin Saraçhane binası için başvuru

Sandalye dağılımı böyle iken Sandalye dağılımı böyleyken "hamleye kılıf uydururcasına" Vakıflar Genel Müdürlüğü, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin Saraçhane'deki ana hizmet binasının kendi adına tescil edilmesi için Fatih Tapu Müdürlüğü'ne başvurdu. 1970'ten bu yana İBB tarafından kullanılan Saraçhane’deki İBB binası, mevcut tapu kayıtlarında hâlâ İstanbul Büyükşehir Belediyesi adına kayıtlı. Tescil tamamlanırsa bina kiralama, tahsis veya tahliye seçenekleriyle karşı karşıya kalınacak.

Gerek Yargıtayın Ekrem İmamoğlu hakkındaki ‘ahmak’ davasındaki ‘siyasi yasak’ kararında vereceği nihai karar gerekse meclis aritmetiğindeki olası kaymalar, hem İBB hem de Türkiye Belediyeler Birliği yönetiminin önümüzdeki dönemdeki akıbetini belirleyecek.