Silikozis hastası işçinin adalet mücadelesi bilirkişi engeline takıldı

Aydın'ın Çine ilçesindeki maden ocaklarında çalışırken silikozis hastalığına yakalanan maden işçisi Sayım Ünal'ın 10 yılı aşan adalet mücadelesi, mahkemenin yeni kararıyla bir kez daha tıkandı. Çine 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülen davanın son celsesinde hâkim, SGK teftiş kurulu raporu ile dosyadaki kusur raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla dosyanın üç kişilik A sınıfı uzman bilirkişi kuruluna verilmesine karar verdi. Mahkeme, HMK'nın 283. maddesi uyarınca bilirkişilere toplam 24 bin lira ücret takdir ederek bu tutarın iki hafta içinde davacı Ünal tarafından mahkeme veznesine yatırılmasını hükme bağladı.

Emekli maaşıyla kızını okutmaya çalışıyor

Emekli maaşıyla geçinmeye çalışan Sayım Ünal, üniversitede okuyan kızına dahi para yetiştirmekte zorlandığını belirterek istenen 24 bin liralık bilirkişi ücretini karşılamasının imkansız olduğunu dile getiriyor. Uzun yıllara yayılan dava süreçleri nedeniyle hem maddi hem de manevi olarak çok yıprandığını vurgulayan Ünal, bozulan sağlığının bu bürokratik ve hukuki yükler altında daha da kötüleştiğini söylüyor. Maden sektörüne 1996 yılında girdiğini ve kuvars tesislerinde yaklaşık 16 yıl boyunca ağır koşullarda çalıştığını aktaran Ünal, kendi hayatından vazgeçtiğini, tek arzusunun kızının eğitimine destek olunması olduğunu ifade ediyor.

Hastalık ve işten çıkarma cenderesi

Çine maden havzasındaki tesislerde yetersiz havalandırma ve niteliksiz koruyucu ekipman kullanımı nedeniyle çok sayıda işçi sinsi şekilde silika tozuna maruz kalıyor. Sağlık taramalarında akciğerlerinde toz birikimi tespit edilen işçiler, şirketler tarafından tazminat sorumluluğundan kaçınmak amacıyla hızla işten çıkarılıyor. Silikozis teşhisi konulduktan sonra iş akdi feshedilen Sayım Ünal'a SGK tarafından başlangıçta yüzde 16 oranında meslek hastalığı raporu verilerek düşük bir aylık bağlanırken, emeklilik sürecinde bu ödenekte kesintiler yapıldığı görülüyor. Daha sonraki sağlık değerlendirmelerinde engellilik oranı yüzde 52 olarak tespit edilse de 10 yılı aşan yargı sürecinde hak edilen tazminatlara ulaşılamıyor.

Bölgedeki yüzlerce işçinin adalet çığlığı

Çine'de Sayım Ünal'ın yaşadığı mağduriyet tek başına bir olay olmayıp bölgedeki yüzlerce maden işçisinin ortak kaderini yansıtıyor. Çine Yaşam Platformu verilerine göre ilçede silikozis hastalığıyla mücadele eden 200'den fazla tespit edilmiş maden işçisi bulunuyor. On yılı bulan yargı süreçlerinde mahkemelerden sonuç bekleyen Şenol Girgin gibi silikozis hastası maden işçileri yetersiz bağlanan aylıklarla ve sağlık sorunlarıyla yaşam mücadelesi verirken, Saliha İnce gibi kadın işçiler de tedavi süreçlerinin ardından işten çıkarılmanın ağırlığını taşıyor. Sektörde sulu ve oksijenli koruyucu sistemler yerine ucuz bez maskelerin kullanılması hastalığın yayılmasına zemin hazırlarken, hasta işçiler hem akciğerlerini hem de geçim kaynaklarını kaybetmiş şekilde adalet beklemeyi sürdürüyor.

Adli yardım silikozis hastası işçiden esirgeniyor

Sayım Ünal’ın avukatı Hicran Danışman dava sürecinde yaptıkları adli yardım başvurularının Sayım'ın çalışıyor olması nedeniyle kabul edilmediğini belirterek şunları söyledi; “Zaman zaman 3 bin 5 bin 10 bin gibi paralar istendi ve onları bir şekilde yatırdık. Ancak bu miktarı Sayım'ın yatırması mümkün değil. Sayım'ın bir aylık aldığı ücret zaten bu kadar. Kız çocuğu üniversite öğrencisi ve zaten onu okutmanın mücadelesi içerisinde. Asgari ücretle çalışan ve başkaca bir geliri olmayan bir işçinin adli yardım talebinin reddedilmesi açıkça adil yargılanma hakkına aykırı. Ancak bu parayı ödemezsek davayı kaybederiz. İnsanın aklına, milletvekilinin karısının açtığı bir davada adli yardım talebinin kabul edildiği geliyor. Neyse ki hâkim fark etmişti sonradan. Peki fark edilmeyen kimler vardır bilmediğimiz?”

Dayanışma çağrısı

Danışman, uzayan dava süreci ve bir kez daha istenen bilirkişi ücreti ile ilgili “yaşam mücadelesi veren, maden şirketlerinin neden olduğu ölümcül bir hastalıkla savaşan, kız çocuğunu okutma mücadelesi veren, yaşam standardı asgarinin dahi altında olan bir işçiye paran yoksa hakkını arayamazsın demekten başka nedir bu” sorusunu yöneltirken dayanışma çağrısında bulundu; “Her şeye rağmen umutsuz da değiliz. Sistemin bu dayatmasını dayanışmayla aşacağımıza inanıyoruz” dedi.