AB, Merz sonrası için senaryo hazırlıyor

Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in siyasi geleceğine ilişkin tartışmaların büyümesi üzerine, Merz’in görevden ayrılması ya da iç siyasi kriz nedeniyle AB gündeminden geri çekilmesi ihtimalini değerlendirmeye başladı.

Politico Europe’un beş Avrupalı diplomat ve yetkiliye dayandırdığı haberine göre, en az iki AB hükümeti Merz’in başbakanlığının sona ermesinin Birlik politikalarına olası etkileri üzerine kendi içinde çalışmalar yaptı. Değerlendirmelerde hükümetin çökmesi, Merz’in istifa etmesi ya da hükümetin siyasi krizlere rağmen görevini sürdürmesi gibi farklı senaryolar ele alındı.

Berlin’de seçim yenilgileri

AB başkentlerinin Merz sonrası ihtimalini gündeme almasının arkasında Almanya’daki son seçim sonuçları ve hükümet içindeki çatışmalar bulunuyor.

Merz’in liderliğindeki Hristiyan Demokrat Birlik (CDU), eylül ayında Saksonya-Anhalt, Mecklenburg-Vorpommern ve Berlin’deki seçimlerde ciddi kayıplar yaşadı. Mecklenburg-Vorpommern’de CDU yüzde 5 barajının altında kalırken, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) birinci parti oldu. Berlin’de de CDU’nun oyları geriledi.

Merz, seçimlerin ardından görevini sürdüreceğini açıklamış ve reform programından vazgeçmeyeceğini söylemişti. Ancak seçim sonuçları, CDU ile koalisyon ortağı Sosyal Demokrat Parti (SPD) arasındaki anlaşmazlıkları da yeniden gündeme taşıdı. SPD, emeklilik ve sosyal politika reformlarında değişiklik yapılmasını isterken, hükümet içinde ekonomik ve sosyal politikaların yönü konusunda görüş ayrılıkları belirginleşti.

AB bütçesinde kritik dönem

Merz’in siyasi geleceği açısından AB’yi ilgilendiren en önemli başlıklardan biri ise Birliğin 2028-2034 dönemini kapsayacak yaklaşık 2 trilyon avroluk bütçesi.

Merz, Almanya’nın da aralarında bulunduğu bir grup ülkeyle birlikte AB bütçesinde büyük kesintiler yapılmasını savunuyor. Almanya, İsveç, Finlandiya, Danimarka, Avusturya ve Hollanda daha düşük bir bütçe talep ederken, Polonya ve Romanya gibi net fon alıcısı ülkeler mevcut kaynaklarını korumaya çalışıyor.

Politico’ya konuşan diplomatlara göre Merz’in iç siyasette zayıflaması, Berlin’in bütçe görüşmelerinde uzlaşmaya daha açık hale gelmesi anlamına gelmeyebilir. Tersine, Merz’in Almanya’daki konumunu güçlendirmek amacıyla Brüksel’de daha sert bir tutum takınabileceği değerlendiriliyor.

‘Almanya’sız Avrupa’ kaygısı

Berlin’deki siyasi belirsizlik AB açısından daha geniş bir soruna da işaret ediyor. Almanya, Birliğin en büyük ekonomisi ve pek çok kritik konuda belirleyici ülkelerden biri.

Politico’ya göre Brüksel’de asıl kaygı Merz’in tek başına siyasi geleceğinden ziyade, Almanya’nın içine kapanarak AB dosyalarında karar alma süreçlerini yavaşlatması. Almanya’da hükümetin koalisyon içi anlaşmazlıklar nedeniyle otomotiv politikası, çocukların sosyal medyaya erişimi ve ağır sanayinin geleceği gibi başlıklarda ortak bir tutum oluşturmakta zorlandığı belirtiliyor.

Almanya’daki siyasi krizin AB’ye yansıdığı bir diğer alan da sanayi politikası. Ülkede geçen yıl yaklaşık 124 bin sanayi işinin kaybedildiği belirtilirken, hükümet sanayisizleşmenin hem aşırı sağa hem de sol partilere desteği artırmasından endişe ediyor.

Merz şimdilik görevde

Merz cephesinden ise istifa yönünde bir açıklama bulunmuyor. Aksine Merz, eylül ayındaki seçim yenilgilerinin ardından görevine devam edeceğini ve reformlarını hayata geçireceğini açıkladı. CDU içinden bazı isimler de hükümetin istikrarının korunması çağrısı yaptı.

Dolayısıyla AB hükümetlerinin yaptığı çalışmalar şu aşamada Merz’in istifa edeceğine ilişkin bir karar değil, Almanya’daki siyasi belirsizliğin AB gündemine yaratabileceği etkiler için hazırlanan olası senaryolar olarak değerlendiriliyor.

Ancak tartışmanın Brüksel’de bu düzeye taşınması, Almanya’daki hükümet krizinin artık yalnızca Berlin’in iç meselesi olmaktan çıktığını gösteriyor.

(Dış Haberler)