Lokal anestezinin etkisini haftalara uzatan yöntem geliştirildi

Boston Çocuk Hastanesi Biyomateryaller ve İlaç İletimi Laboratuvarı Direktörü Dr. Daniel Kohane liderliğindeki araştırmacılar, ameliyat sonrası ağrı tedavisinde kullanılabilecek yeni bir lokal anestezi yöntemi geliştirdi. Araştırmada, mikroskobik lipit taşıyıcılarının yapısı yeniden tasarlanarak güçlü uyuşturucu etkisine sahip bir ilacın çok yavaş biçimde salınması sağlandı.

Fareler üzerinde yapılan deneylerde lokal anestezinin etkisi, mevcut ticari formülasyonların sağladığı 4 ila 8 saatlik süreye kıyasla 2 ila 3 haftaya kadar uzatıldı.

Nature Biomedical Engineering dergisinde yayımlanan çalışma, ameliyat sonrasında ihtiyaç duyulan ancak mevcut lokal anestezi yöntemleriyle 8 ila 12 saat ya da en fazla bir günle sınırlı kalan ağrı kesici tedavisinin süresini uzatmayı hedefliyor.

Lipozomların yapısı ilaç salınımını yavaşlattı

Doktorların ilaçların vücuda kademeli olarak salınması amacıyla uzun yıllardır kullandığı, yağlı moleküllerden oluşan mikroskobik taşıyıcılar olan lipozomlar araştırmanın odağında yer aldı. Bilim dünyasında genel kabul gören görüş, gevşek paketlenmiş ve daha akışkan lipitlerin ilaçları daha hızlı sızdıracağı yönündeydi. Ancak Dr. Kohane'nin laboratuvarında çalışan araştırma mühendisi Dr. Yuan Wang, suda çözünen (hidrofilik) ilaçlarda sürecin tam tersi şekilde işlediğini belirledi. Hidrofilik ilaçların daha akışkan yapıdaki lipozomlardan beklendiğinin aksine son derece yavaş sızdığı tespit edildi.

İlaç salınımındaki yavaşlamanın nedeni ise lipozomların iç yapısındaki değişimle açıklandı. Lipitlerin kuyruklarına çok sayıda çift kimyasal bağ eklenmesi, moleküllerin birbirine sıkıca paketlenmesini engelleyerek zarları daha akışkan hale getiriyor.

İncelemelerde çift bağ içermeyen lipozomların basit küresel bir yapıya sahip olduğu, çok sayıda çift bağ barındıran akışkan lipozomların ise eş merkezli küreler (çok katmanlı soğan yapısı) ya da küre içinde küre biçiminde birden fazla bölme oluşturduğu görüldü. Dr. Wang, akışkan zarların geçilmesi daha kolay olsa da bu çoklu bariyer yapısının ilacın dışarı sızmasını belirgin biçimde geciktirdiğini aktardı.

Tetrodotoksin ile sinir blokajı test edildi

Araştırmacılar, geliştirilen yavaş salınım sisteminin sinir blokajı üzerindeki etkisini incelemek için taşıyıcıları kirpi balığı ile mavi halkalı ahtapotta bulunan ve son derece güçlü bir uyuşturucu madde olan tetrodotoksin ile doldurdu. Hazırlanan formülasyon farelerin bacaklarındaki sinir bölgesine enjekte edildi.

Aylar süren takiplerde enjeksiyon bölgesinde ya da vücudun diğer bölgelerinde herhangi bir toksisiteye (zehirli etkiye) rastlanmadı. Bulgular, ilacın bölgedeki uyuşukluğu koruyacak kadar yeterli miktarda, ancak vücudun maddeyi güvenli biçimde temizleyebilmesine imkan verecek kadar yavaş salındığını ortaya koydu.

Opioidlere alternatif olabileceği belirtiliyor

Boston Çocuk Hastanesinde pediatrik yoğun bakım uzmanı olan Dr. Daniel Kohane, geliştirdikleri uzatılmış salınımlı taşıyıcı kombinasyonunun ameliyat dönemi ağrılarında bağımlılık riski taşıyan opioid kullanımının yerini alabileceğini belirtti.

Kohane ayrıca yöntemin yalnızca ameliyat sonrası ağrılarda değil, kronik ağrıların tedavisinde de kullanılabilmesi için çalışmalara başladıklarını ifade etti. Geliştirilen özel lipozomların yalnızca tetrodotoksinin değil, çok çeşitli hidrofilik moleküllerin de yavaş salınımını sağlayabildiği kaydedildi.

İnsanlardaki sinir bloklarının farelere kıyasla genellikle daha uzun sürdüğü bilinmekle birlikte, araştırmada kullanılan tetrodotoksinin henüz insanlarda ticari bir kullanımı bulunmuyor. Elde edilen verilerin ilerleyen dönemde insanlarda haftalarca süren lokal anestezi uygulamalarının önünü açması bekleniyor.

 

(Haber Merkezi)