Maltepe Belediyesi işçileri TİS sürecinde: Ücretler hayat pahalılığı karşısında eriyor

İstanbul — DİSK/Genel-İş İstanbul Anadolu Yakası 2 No’lu Şube üyesi Maltepe Belediyesi işçilerinin toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde idari maddeler tamamlanırken mali maddelerin görüşülmesine geçildi. İşçiler, hayat pahalılığı karşısında ücretlerin ve sosyal hakların eridiğine dikkat çekerek ücret artışının yanı sıra yemek ücreti, sosyal yardımlar ve iş güvencesine ilişkin düzenlemelerin de sözleşmede yer almasını istiyor. İşçilerin geçim koşulları, vergi kesintileri, yemek maliyetleri ve çalışma koşullarıyla birlikte TİS taslağındaki taleplerini karşılayacak bir zam talebi TİS masasının başlıca başlıkları arasında bulunuyor.

Belediye ücretlere yüzde 10 zam teklif etti. Mevcut süreçte idari maddeler tamamlandı. Mali maddelerin görüşülmesine geçildi.

Çocukların servis giderlerinden gıda ve market harcamalarına, ulaşım ve enerji faturalarından vergilere kadar birçok kalemin ücretleri zorladığını belirten işçiler kış aylarında doğal gaz faturalarının da önemli bir gider kalemi oluşturduğunu ifade etti. Ücretlerdeki kaybın bir başka başlığı ise vergi ve yasal kesintiler. İşçiler, ücretlerinden vergi kesintilerinin geçinmeyi zorlaştırdığını, geçinebilmek için hafta sonları dahi fazla mesaiye kalmak zorunda kalanların bulunduğunu anlattı.

‘Günde bir döner ekmek yesen 400 lira’

Günlük yemek ücretlerinin 420 lira seviyesinde olduğunu belirten işçiler “Günde bir döner ekmek yesen dört yüz lira zaten. Çoğu arkadaşımız geçinemedikleri için boğazından kesiyor, çalışma saatleri içinde yemek yemiyor, geçim için yemek ödeneklerini kullanıyor” diyerek yemek ücretinin artırılmasını istedi. İşçilerin aktardığına göre belediyenin restoran ve sosyal tesislerinde son dönemde yüzde 60 ila 80 arasında fiyat artışları yaşandığının da altını çizdi. Belediye işçileri sosyal tesislerdeki kendilerine yapılan indirim oranının ise yüzde 25'i geçmediğini belirterek yemek ücretinin sosyal tesislerdeki fiyat artışlarını karşılamasını istedi.

Sosyal haklar yetersiz

Belediye işçileri çıplak ücretlerinin içinde yol, yemek, çocuk yardımı ve diğer sosyal hakların bulunduğunu ancak bu kalemlerin hayat pahalılığı karşısında giderek yetersiz kaldığını belirtiyor. Öğrenim yardımı da görüşmelerdeki başlıklardan biri. Belediyenin öğrencilere verdiği burs ile TİS’te yer alan öğrenim yardımı arasında büyük bir fark olduğunu belirten işçiler bu farkın kapatılmasını istiyor.

Emekliliği yaklaşan işçi çıkarılmak isteniyor

Emeklilik yaşına yaklaşan, sağlık sorunları bulunan veya iş kazası geçirmiş işçilerin çalışma hakkına ilişkin düzenlemeler görüşmelerin tıkandığı başlıklardan biri. İşçiler, “Emekliye gelmiş, rapor almış, hastalığı olan insanları işten çıkartmak istiyoruz dediler. Bugün o arkadaşların başına gelen yarın öbür gün bizim başımıza gelecek” diyerek iş güvencesinin tüm çalışanları ilgilendirdiğini vurguladı. İşçiler, çalışma süresinin sonuna gelen işçilerin işten çıkarılmasının önünü açacak düzenlemelere karşı çıkıyor.

‘Yönetimle kendimiz muhatap olmak istiyoruz’

Maltepe Belediyesi işçileri, toplu iş sözleşmesi görüşmelerinin belediye yönetimi yerine SODEMSEN üzerinden yürütülmesine tepki gösteriyor. Yerel şartların dikkate alınmadığını ve belediyeyle doğrudan muhatap olmak istediklerini belirten işçiler; aynı SODEMSEN temsilcisinin Marmara'daki tüm belediyelere tek başına bakması nedeniyle görüşmelerin aksadığını ve üç haftada bir yapılabildiğini dile getiriyor.

Belediye hizmetlerinin maliyetinin ve bütçe tartışmalarının doğrudan belediye işçilerinin ücretleri üzerinden yürütülmesinin vatandaşın işçiye bakışını etkilediğini ve bunun çalışma alanında da karşılığı olduğunu anlatan işçiler, emeklerinin görünmez hale getirilmesine tepkili.

Kazanın faturası işçiye çıkarılıyor

Maltepe Belediyesi'nde araç kullanan işçilerin çalışma koşulları da önemli sorunlardan biri. Özellikle çöp kamyonu ve belediye araçlarını kullanan şoförler, İstanbul'un dar sokaklarında çalışırken meydana gelen küçük çaplı kazaların ardından ortaya çıkan maddi yükle karşı karşıya kaldıklarını dile getiriyor. Şoförler, aynaya sürtme gibi kazaların ardından değer kaybı ve hak mahrumiyeti gibi bedellerin kendilerine yansıtıldığını, 300 ila 400 bin liraya ulaşan masraflar ödeyenler olduğunu dile getirdi.

Temizlik işlerinde çalışan bazı işçiler, parmaklarının koptuğu ağır kazalar yaşadıklarını; buna karşın kazaların ardından kendilerinin sorumlu tutulduğu tutanaklarla karşılaştıklarını dile getirdi.

Araçlarda, biri dışarıyı diğeriyse doğrudan çalışanların bulunduğu iç bölümü kaydeden iki kamera yer alıyor. Araçların aynı zamanda mola alanı olduğunu, burada telefon kullanıp görüntülü görüşmeler yaptıklarını vurgulayan işçiler, "Bu insanların bir özel hayatı var" diyerek duruma tepki gösteriyor. İşini bitirip araçta bekleyen bir işçinin rahatsız olarak kamerayı kapatması üzerine hakkında işlem yapıldığını, kameranın telefon ekranını doğrudan görmesinden rahatsız olup cihazı kapatan başka bir işçinin de benzer şekilde tutanak tutulduğu kaydedildi.

Vardiya ve çalışma yeri değişiklikleri

İşçilerin aktardığı bir diğer sorun ise vardiya ve çalışma bölgelerindeki değişiklikler. Yıllardır aynı bölgede çalışan işçilerin yerlerinin değiştirilmesinin çalışma düzenini doğrudan etkilediğini belirten bir işçi üç yıldır çalıştığı bölgeden alınarak başka bir yerde görevlendirilmesinin ardından, vardiya amirlerinin de “Çıkacaksan çık bu arabaya, çıkmazsan çıkacak birileri var” dediğini aktardı.

Maltepe Belediyesi işçileri açısından mali maddelerin görüşülmeye başlanmasıyla birlikte TİS sürecinin en kritik aşamasına girdi. Ücret artışı, yemek ücreti, sosyal yardımlar ve iş güvencesinin yanı sıra çalışma koşullarına ilişkin sorunların da sözleşmede karşılık bulmasını istiyor. İşçiler, sürecin uzaması halinde mücadeleyi büyüteceklerini ifade etti.

---

‘Süreç geçsin bekleyin’ diyorlar ama nasıl?

İstanbul’dan belediye işçisi

İstanbul’da belediyede çalışan bir işçiyim, belediyelerdeki durumumuza dair bilgi vermek istiyorum.

İstanbul'da birçok belediye başkanı yolsuzluk, hırsızlık iddiaları ile operasyonlarla görevinden alınıyor. Bununla beraber henüz hiçbir şeyin olmadığı belediyelerde de telaş var. Birim\bütçe küçültmeleri her gün işçilerin konuştuğu konu haline geldi. Bakanlıkların belediye yuvaları ve sağlık kurumlarına dönük baskıları İBB'nin birçok kreşini açamaması bu tartışmaları körüklüyor. Baskılar, işsizlik tehdidi, beklentinin az olduğu TİS süreçlerini de olumsuz etkiliyor. Sözleşmemizde hali hazırla olan haklarımız personel eksikliğinden ya da müdüriyetlerin keyfinden uygulanmazken bir de ‘TİS'ten bir şey beklemeyin işiniz elinizden gidebilir’ diyorlar.

İBB kreşlerinde ücretsiz izin uygulamaları olduğu söyleniyor. Hal böyleyken İstanbul'da sendikalı bir kamu kuruluşunda değil de güvencesiz bir yerde çalışıyor gibi hissediyorsun. Şimdi işçiler fazlalık talepleri yük görülüyor. ‘Bu süreç geçsin bekle diyorlar’ ama nasıl geçecek belli değil. İşçiler skalalarının düşmesini bile göze alarak daha garanti buldukları birimlere geçmek istiyor.