Finansman sisteminde sözleşme sayısı ve limitler değişiyor

Katılımevim ve Birevim’in hakim hissedarı olan Pusula Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan’ın tutuklanması ve holding yöneticilerinin mal varlıklarına el konulmasının ardından tasarruf finansman şirketlerine ilişkin tartışmalar gündeme gelmişti.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sektöre ilişkin yaptığı değerlendirmede tasarruf finansman şirketlerinde genel olarak bir sorun olmadığını belirtirken denetimlerin artırılması gerektiğini söylemişti.

BDDK’nın 1 Ekim itibarıyla uygulamaya koyacağı yeni esaslarla sektörde bazı kurallar değişecek. BDDK’nın mevzuat listesinde 30 Temmuz 2026 tarihli tasarruf finansman şirketlerinin faaliyetlerine ilişkin kurul kararı da yer alıyor.

Yeni düzenlemeyle bir kişinin aynı anda sahip olabileceği aktif sözleşme sayısı sınırlandırılacak. Buna göre bir kişi en fazla bir taşıt ve bir konut veya iş yeri olmak üzere toplam iki aktif sözleşmeye sahip olabilecek.

Finansman limitleri yükseliyor

Düzenlemeyle sistemdeki sözleşme tutarlarına ilişkin üst sınırlar da yeniden belirleniyor.

Taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin liraya, konut ve iş yeri finansmanında ise 62 milyon 500 bin liraya çıkarılacak.

Bir kişi veya risk grubunun sahip olduğu tüm sözleşmelerin toplamı da 62,5 milyon liralık sınırı aşamayacak.

“Yüksek tutarlı sözleşme” kapsamında değerlendirilecek işlemler için eşikler ise taşıtta 5 milyon, konut ve iş yerinde 12,5 milyon lira olarak belirlenecek.

Bu kapsamdaki sözleşmelerin şirketlerin toplam portföyündeki payı yüzde 5 ile sınırlandırılacak. Yeni kurulan şirketler için ise kademeli geçiş uygulanacak.

Toplanan fonların kullanımına sınırlama

Yeni kurallarla tasarruf sahiplerinden toplanan fonların hangi araçlarda değerlendirilebileceğine ilişkin sınırlar da getiriliyor.

Şirketlerin topladığı fonları katılım bankalarındaki Türk lirası cari veya katılma hesaplarında, Hazine’nin faizsiz ve altına dayalı olmayan TL sukuklarında ya da düşük riskli katılım fonlarında değerlendirmesine izin verilecek.

Riskli varlıklara yatırım yapılmasının önüne geçilecek. Ayrıca getirisiz şekilde bekleyen günlük bakiyenin şirket havuzunun binde 2’sini aşmaması öngörülüyor.

Teslimat için yüzde 45 eşiği

Tasarruf finansman sisteminde tüketiciler, banka kredilerinden farklı olarak organizasyon veya hizmet bedeli karşılığında belirli bir tasarruf döneminin ardından finansmana erişiyor.

Verilen bilgilere göre hizmet bedeli genellikle finansman tutarının yüzde 7’si civarında uygulanıyor. Finansman tutarının yüzde 45’ine ulaşılması halinde kalan tutar şirket tarafından karşılanarak araç veya konut tesliminin yapılması öngörülüyor.

Bu yüzde 45’lik bölüm peşin olarak ödenebildiği gibi taksitlerle de tamamlanabiliyor.

Sistemde yatırılan taksitlere ayrıca kar payı veya nema işletilmediği için uzun vadeli sözleşmelerde biriken tutarın enflasyon karşısında değer kaybetmesi ve konut ya da araç fiyatlarındaki artışın tüketicinin finansman ihtiyacını yükseltmesi söz konusu olabiliyor.

(Ekonomi Servisi)