ABD ve Çin arasında ticarette yeni adım: 60 milyar dolarlık malda tarife indirimi

Çin Ticaret Bakanlığı, ABD ile yürütülen ekonomik ve ticari istişarelerde iki ülke arasındaki ticareti kolaylaştırmak amacıyla “Ticaret Kurulu” oluşturulması konusunda anlaşmaya varıldığını açıkladı.

Çin Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre taraflar, her iki yönde 30 milyar dolar olmak üzere toplam 60 milyar dolarlık hassas olmayan mal ticaretinde daha avantajlı tarife uygulamasına gidilmesi konusunda mutabakata vardı. Yaklaşık yüzde 90’lık bölümün “en çok kayrılan ülke” (MFN) tarifelerine tabi olması öngörülüyor.

Tarife düzenlemelerinin, iki ülkenin iç hukuklarında gerekli prosedürlerin tamamlanmasının ardından eş zamanlı uygulanacağı bildirildi.

Çin ABD’den kömür alacak

Anlaşma kapsamında ABD’nin Çin’e kömür ihracatı da tarife düzenlemesine dahil edildi.

Çin’in 2027 ve 2028 yıllarında ABD’den kömür ithal edeceği bildirildi. Bloomberg kaynaklı haberlere göre Çin’in her iki yılda da en az 10 milyon metrik ton ABD kömürü satın alması öngörülüyor.

Yatırım ve tarım kurulları

Taraflar ayrıca bir “Yatırım Kurulu” oluşturulması konusunda da anlaştı. Kurulun, potansiyel yatırımlar ve yatırımların önündeki engeller konusunda iki ülke arasında kurumsal iletişim kanalı oluşturması planlanıyor.

“Ticaret Kurulu” bünyesinde bir tarım çalışma grubunun da kurulacağı açıklandı. Çalışma grubunun, iki ülkenin tarım ürünlerine karşılıklı pazar erişimini artırmaya yönelik görüşmeler yürütmesi ve ilk toplantısını 2026 sonundan önce gerçekleştirmesi bekleniyor.

Tarafların finansal hizmetlere erişim konusunda da prensipte anlaşmaya vardığı belirtildi. Çin, ABD sermayeli şirketler dahil yabancı finans kuruluşlarının Çin’de şube açma ve faaliyet gösterme başvurularını değerlendirecek.

Yapay zeka için yeni diyalog

Görüşmelerin başlıklarından biri de yapay zekâ oldu.

Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile ABD Hazine Bakanı Scott Bessent öncülüğündeki heyetlerin yapay zekâ konusunda diyalog başlattığı açıklandı.

İki tarafın yapay zekânın yol açabileceği riskler ve sağlayabileceği faydaları ele aldığı, diyaloğun ikinci turunun kasım sonundan önce gerçekleştirilmesi konusunda anlaştığı bildirildi. Yapay zekâ kaynaklı kazalar ve güvenlik sorunları için iki ülke arasında doğrudan iletişim kanalı kurulması da kararlaştırıldı.

Geçici ticaret ateşkesi uzatıldı

Çin Ticaret Bakanlığı ayrıca Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’daki görüşmelerde varılan geçici mutabakatın süresinin 10 Ocak 2027’ye uzatıldığını açıkladı.

Böylece taraflara daha kapsamlı bir ticaret anlaşması üzerinde çalışmak için ek süre tanındı. ABD ile Çin arasındaki ticaret ateşkesi daha önce 10 Kasım’a kadar uzatılmıştı.

Ticaret savaşından geçici uzlaşmaya

ABD ile Çin arasındaki ekonomik gerilim, Donald Trump’ın ikinci başkanlık döneminde başta Çin olmak üzere birçok ülkenin gümrük tariflerini artırdığını ilan ederek "ticaret savaşı" başlatmasıyla tırmandı. Çin de Trump'ın hamlesine karşı nadir toprak elementlerin ihracatına yönelik kısıtlamalar getirdi. Gerilim, Trump'ın sınırlı da olsa geri adım atmak zorunda kalmasıyla müzakere sürecine girdi. 

İki ülke, son dönemde ise tarife artışlarını belirli sürelerle askıya alarak müzakere sürecini sürdürdü. Cenevre, Londra, Stockholm, Madrid, Kuala Lumpur, Paris ve Seul’de yapılan görüşmelerin ardından taraflar ekonomik anlaşmazlıkların çözümüne yönelik geçici mutabakatlar üzerinde uzlaştı.

Son anlaşmalar, iki ülke arasındaki ticari gerilimin tamamen sona erdiği anlamına gelmezken, tarafların ticaret, yatırım ve yapay zekâ gibi başlıklarda yeni kurumsal mekanizmalar oluşturması dikkat çekiyor. ABD ve Çin’in hassas teknolojiler, nadir toprak elementleri ve pazar erişimi konularındaki anlaşmazlıkları ise devam ediyor.

(Dış Haberler)