238 ışık yılı uzaklıktan gelen sinyal astronomların dikkatini çekti

Astronomlar, dünya dışı teknolojinin olası izlerini araştırmak amacıyla 33 gezegen sisteminden gelen radyo verilerini yeniden inceledi. Çin’deki dünyanın en büyük tek çanaklı radyo teleskobu FAST ile yapılan çalışmada, yaklaşık 238 ışık yılı uzaklıktaki K2-155 sistemi yönünden gelen dar bantlı bir radyo sinyali dikkat çekti. Ancak araştırmacılar, sinyalin uzaylı kaynaklı olduğuna dair bir kanıt bulunmadığını ve Dünya veya teleskop kaynaklı parazitin daha olası olduğunu belirtti.

33 gezegen sisteminin verileri yeniden incelendi

Pekin Normal Üniversitesinden Zi-Qi Li’nin de aralarında bulunduğu astronomlar, dünya dışı akıllı yaşam arayışında kullanılan SETI gözlemlerine ait verileri yeni bir yöntemle analiz etti. Araştırmada Çin’in Five-hundred-meter Aperture Spherical Radio Telescope (FAST) teleskobunun verileri kullanıldı.

FAST, 2021 yılında 33 ötegezegen sistemini SETI çalışmaları kapsamında gözlemlemişti. Araştırmacılar yeni çalışmalarında bu eski verileri, dar bantlı ve frekansı zaman içinde değişen radyo sinyallerini ayırt edebilecek yeni bir analiz sistemiyle yeniden taradı.

Dar bantlı sinyaller, radyo spektrumunun çok küçük bir bölümünde yoğunlaşmaları nedeniyle olası teknolojik kaynakların araştırılmasında önem taşıyor. Doğal astrofiziksel süreçlerin genellikle geniş frekans aralıklarına yayılan sinyaller üretmesine karşın, teknolojik vericilerin dar bantlı sinyaller oluşturabileceği belirtiliyor.

Bir başka önemli özellik ise sinyalin frekansındaki değişim. Bir gezegenin kendi ekseni etrafındaki dönüşü ve yıldızının çevresindeki hareketi, buradan yayılan bir radyo sinyalinde Doppler etkisine bağlı olarak zaman içinde frekans kaymasına yol açabiliyor.

139 bin sinyalden iki aday kaldı

Araştırmacıların geliştirdiği makine öğrenmesi sistemi, dalgacık analizi adı verilen matematiksel bir yöntemle zayıf sinyal örüntülerini gürültüden ayırmaya çalıştı.

İlk aşamada 139 bin 127 sinyal tespit edildi. Dünya kaynaklı radyo parazitlerini elemek için yapılan ardışık kontrollerin ardından araştırmacıların özellikle dikkat çekici bulduğu iki sinyal kaldı.

Bunlardan biri Kepler-438 yıldızı yönünden geliyordu. Daha önceki bir çalışmada da tespit edilen bu sinyalin Dünya kaynaklı radyo paraziti olduğu sonucuna varılmıştı.

Diğer sinyal ise K2-155 sistemi yönünden geldi.

K2-155 sinyali neden dikkat çekti?

K2-155, üç süper-Dünya ötegezegenine sahip kırmızı cüce bir yıldız sistemi. Sistemin dış gezegeni K2-155d, Dünya'nın yaklaşık 1,6 katı yarıçapa sahip ve yıldızının yaşanabilir bölgesine yakın bir konumda bulunuyor.

Yaşanabilir bölge, bir gezegenin yüzeyinde sıvı su bulunmasına uygun koşulların oluşabileceği yıldız çevresindeki bölge olarak tanımlanıyor.

FAST verilerinin yeniden analizinde K2-155 yönünden NBS 260108 adı verilen bir sinyal tespit edildi. Sinyal 1148,4167 megahertz frekansında dar bantlıydı, zaman içinde frekans değişimi gösteriyordu ve FAST'ın K2-155'e yönlendirilen merkezi ışınında görülüyordu.

Bu özellikler, sinyalin “aday teknoimza” olarak daha ayrıntılı incelenmesini sağladı.

Uzaylı yaşam kanıtı değil

Ancak araştırmacılar, NBS 260108'in dünya dışı bir uygarlığın teknolojisine işaret ettiğini söylemek için yeterli kanıt bulunmadığını vurguladı.

Sinyal yalnızca bir polarizasyon kanalında güçlü biçimde görüldü. Ayrıca benzer frekanslarda benzer sinyallerin başka yıldızların gözlemlerinde de ortaya çıkması, sinyalin Dünya veya teleskop kaynaklı olabileceğine işaret etti.

Araştırmacılar sinyalin kaynağını kesin olarak sınıflandıramadı. NBS 260108 şu aşamada sınıflandırılmamış bir sinyal olarak değerlendiriliyor; ancak Dünya veya enstrümantal kökenin dünya dışı bir kaynaktan daha olası olduğu belirtiliyor.

Çalışma, uzaylı yaşamın bulunduğuna dair bir kanıt sunmaktan çok, SETI araştırmalarında Dünya kaynaklı radyo parazitlerinin ayıklanması ve olası teknolojik sinyallerin daha güvenilir biçimde tespit edilmesi için yeni bir yöntem ortaya koyuyor.

Araştırmanın sonuçları The Astronomical Journal'da yayımlandı.