Saadet ve DEVA partilerinden ‘erkene alınmış seçim’ tartışmalarına itiraz: ‘Seçimi öne almak Anayasaya karşı bir hile’

Ankara — Siyasette son haftalardaki önemli tartışmalardan biri seçim takvimi. Merkez soldaki Yeni Partinin yanı sıra Cumhur İttifakının dışında yer alan muhafazakâr ve sağ partiler de artan yaşam maliyeti karşısında alım gücünün düşmesi, milyonlarca asgari ücretlinin geçim zorluğu yaşaması ve zorlu ekonomik şartlarını gerekçe sunarak erken seçim istiyor.

AKP-MHP cephesinden ise seçimlerin vaktinde yapılacağı yönünde beyanlar gelse de Erdoğan’ın 3. kez aday olabilmesi için bir hafta ya da bir ay gibi kısa bir süre ile öne çekileceği açıklamaları yapılıyor. Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum ve Adalet Bakanı Akın Gürlek çeşitli açıklamalarla seçim tarihi olarak 2028 yılını işaret etmişti. MHP Lideri Devlet Bahçeli de Cumhurbaşkanı adaylarının yeniden Erdoğan olduğunu söyleyerek seçimin ‘vaktinde’, yani Mayıs 2028’de yapılacağını söylemiş, ancak Erdoğan’ın adaylığı için “erkene alınmış bir seçim” yapılabileceğini söylemişti.

Seçim tarihi tartışmalarını Cumhur İttifakı dışındaki sağ-muhafazakar partilere sorduk. BU partiler arasında genel eğilim ‘erkene alınmış’ bir seçimin Anayasal engelleri aşmaya yönelik bir ‘hile’ olacağı yönünde.

Saadet Partisi: Muvazaalı bir işlem

Saadet Partisi İstanbul Milletvekili Bülent Kaya, “Erken seçim hem siyasetin hem milletin iradesine yeniden başvurmayla ilgili koşulların oluşmasıdır. Bir güven tazeleme ya da bir güven bunalımı söz konusu olduğunda getirilen bir düzenlemedir” diyerek, Cumhur İttifakı tarafından dile getirilen ‘erkene alınmış seçim’ önerileri için ise “O tamamen muvazaalı bir işlem. Yani Cumhurbaşkanı’nın yeniden aday olmasını temin etmeye dönük şekli bir düzenleme” dedi.

Anayasadaki, Meclisin kendisini feshetmesi durumunda mevcut Cumhurbaşkanının üçüncü tez aday olabilmesi kuralının, Meclis bir kötü niyet ortaya koyarsa Cumhurbaşkanı'na aday olma hakkı tanımayı amaçladığını söyleyerek, “Herhangi bir seçim tarihi telaffuz etmenin, millete kamuoyuna bir faydası yok. O açıdan biz bu seçim tarihi tartışmalarına girmeksizin Mayıs 2028’de yapılacak bir seçime dönük hazırlıklarımızı devam ettiriyoruz. Ama şartlar, bizim dışımızda da bir erken seçime yol açarsa ona da hazırlığımızı yaparız” dedi.

DEVA: Anayasa’nın ruhuna aykırı

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Emin Ekmen de, Cumhurbaşkanının en fazla iki kez seçilebileceğini ve geçmişte YSK’ya yaptıkları başvuruyu hatırlattı: “İşin doğrusu biz 2023 seçimlerinde de Sayın Cumhurbaşkanı'nın aday olma hakkının son kez olduğunun kayda geçirilmesi için YSK'ya başvuru yapan partilerdeniz. Ama YSK 2014 seçimini yok sayınca bu kez 2023 ikinci seçim kabul edildi. Böylece 2028’de Sayın Cumhurbaşkanı'nın aday olma hakkı gündeme geliyor. Aslında burada kanun koyucunun bu düzenlemeyi yapmasındaki amaç, Meclisin tek taraflı alacağı bir kararla yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanının süresini kısıtlama riskini ortadan kaldırmak. Şu anda AK Parti'nin yaklaşımı bunun ruhuna aykırı bir çeşit hile-i şer'iyye içeren kanuna karşı hile içeren bir yaklaşım. Çünkü bir hafta hatta birkaç aylık bir erkene alma dahi Anayasa’da yeniden seçilme imkanı ve hakkını tanıyan düzenlemenin ruhuna aykırıdır. Böyle bir niyetleri varsa bunun doğrusu minimum bir yıllık bir süre ve geriye doğru çalıştırmak. Yani 2027 Nisan’ına kadar bu kararı aldırmaktır. Fakat birçok mevzuda olduğu gibi burada da iktidarın niyetinin, Anayasa’nın etrafında dolanarak süreyi sonuna kadar kullanmak yönünde olduğu anlaşılıyor.”

AKP’nin seçimle elde edemediğini transferler yoluyla elde ettiği bir düzende erken seçimin gündemlerinde olduğunu ifade eden Ekmen, “Ülkede hukuk, adalet ve yargı mevzularının bu kadar çok tartışıldığı, 3 yıllık katı bir programa rağmen enflasyonun gerilemediği dönemi yaşıyoruz. Bu tıkanmışlık halinin seçim aracılığıyla aşılabilmesi mümkün ve eğer muhalefet gerekli onayı alırsa bu Türkiye için ciddi bir yenilenme fırsatıdır” diye konuştu.