Narenciye üreticisi maliyetleri anlattı: Dalında 5 lira, markette 45 lira

 

Hatay — Hatay’ın Erzin ilçesinde narenciye üreticileri, artan üretim maliyetleri ile satış ve pazarlamada yaşadıkları sorunlara dikkat çekti. Üretici Oktay Vaysal Özsoy, dalında kilogram maliyeti 5 lirayı bulan erkenci mandalinanın toplama, nakliye, vergi, komisyon ve işçilik giderleri eklendiğinde markette 43-45 liraya kadar çıktığını söyledi.

Dörtyol, Erzin ve Osmaniye bölgesinin Türkiye’deki narenciye üretiminin yüzde 25’ini karşıladığını belirten Özsoy, üreticinin yıl boyunca gübre, akaryakıt ve işçilik giderleriyle karşı karşıya olduğunu ifade etti.

Mandalinanın dalındaki kilogram maliyetinin 5 lirayı bulduğunu söyleyen Özsoy, toplama ve nakliye giderlerinin yanı sıra üreticinin ayakta kalabilmesi için kilogram başına en az 2 lira kazanması gerektiğini belirtti. Özsoy, stopaj ve vergiler de eklendiğinde maliyetin 13 lira 15 kuruşa ulaştığını aktardı.

“Markette maliyet 39 lira 85 kuruşa çıkıyor”

Ürünün fabrikadaki işlemlerinin kilogram başına 8 liralık ek maliyet yarattığını belirten Özsoy, mandalinanın fabrikadan 21 lira 15 kuruşa çıktığını söyledi.

Ürünün hale ulaşmasıyla maliyetlerin daha da yükseldiğini ifade eden Özsoy, “Hale gitmesi durumunda nakliyesi, hal komisyonu, KDV'si, işçiliği ile birlikte artı 2 lira da buradaki tüccarın kâr ettiğini varsayarsak, 33 lira 85 kuruş halde minimum satış değerini yakalaması gerekiyor. İşçilik ve nakliyesi ile birlikte 39 lira 85 kuruşa marketlerde maliyeti doğmaktadır. Marketlerimizde de bu ürünün belli bir kâr marjı ile yüzde 10, yüzde 20 satılması durumunda 43-45 liraya satış fiyatları bulması gayet doğal, maliyetsel bakımından doğal bir ortam yaratmaktadır” dedi.

Entegre tesislerin desteklenmesini isteyen Özsoy, “Yoksa bu kadar kişinin emeği, bu kadar kişinin yıllardan beri göz nuru, emeği hep 3-4 yıldan beri yaşadığımız ortam devam ediyor, edecek” diye konuştu.

“Satış ve pazarlama sıkıntımız var”

Yaklaşık 25 yıldır narenciye üretimi ve pazarlaması yaptığını belirten üretici Ömer Faruk Tıbıkoğlu ise hasat döneminin gelmesine rağmen ürünlerini satmakta zorlandıklarını söyledi. Tıbıkoğlu, “Bu yıl her yıldan daha farklı dönemsel sıkıntılar var. Hasat dönemi gelmesine rağmen hâlâ satış ve pazarlamada sıkıntılarımız var” dedi.

Çin ve Mısır’daki düşük üretim maliyetlerinin ihracatta rekabeti zorlaştırdığını belirten Tıbıkoğlu, “Bizdeki ambalaj, navlun ve diğer maliyetlerden dolayı bizim dışarıda rakiplerimizle rekabet şansımız her geçen yıl zayıflıyor. En azından teşviklerimizin ürün bazında, ton bazında artırılması, ihracatçının desteklenmesi taleplerimizin arasında” ifadelerini kullandı.