Tasarruf tedbirleri engelli çocuğu eğitimden uzaklaştırdı: 'Kızım iki yıldır okula gidemiyor'

İzmir — Menemen’de yaşayan Veysal Kaya’nın doğuştan serebral palsili ve yüzde 90’ın üzerinde engelli raporu bulunan kızı, evlerinin yakınındaki okulda özel eğitim sınıfı açılmaması nedeniyle iki yıldır düzenli olarak okula gidemiyor. 15 yaşındaki kızının eğitimine devam edebilmesi için evlerine yakın bir okulda sınıf açılmasını isteyen Kaya, taleplerinin tasarruf gerekçesiyle karşılanmadığını söyledi.

Kaya’nın kızı ilkokul döneminde TOKİ’deki okula giderken ortaokula geçtiğinde burada uygun sınıf bulunmadığı gerekçesiyle başka bir okula yönlendirildi. Ailenin evine yakın 80. Yıl Ortaokulunda özel eğitim sınıfı açılmasını isteyen Kaya, kızının yaklaşık 4 kilometre uzaklıktaki Serdar Amak Özel Eğitim Uygulama Okuluna kaydını yaptırdıklarını ancak sağlık durumu ve özel ihtiyaçları nedeniyle buraya düzenli olarak gidemediğini anlattı.

‘Servis veliyi getirip götürmüyor’

Kızının okula tek başına gidip gelebilecek durumda olmadığını belirten Kaya, gün içerisinde tuvalet ve diğer özel ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için annesinin yakınında bulunması gerektiğini söyledi. Devlet tarafından servis sağlandığını ancak bunun sorunu çözmediğini anlatan Kaya, “Servis veliyi getirip götürmüyor. Sabah öğrenciyi götürüyor, öğlen getiriyor. Annesi devamlı okulda duramaz. İki öğrencimiz, bir de bebeğimiz var. Okul yakın olduğunda telefon açıldığında 150-200 metre gidip gelebiliyor ama uzak olduğunda bunu yapamıyor” dedi.

Kaya, çevrede özel eğitime ihtiyaç duyan başka çocukların da bulunduğunu, daha önce bir öğrencinin de uzaktaki Emiralem’e yönlendirildiğini söyledi. Evlerine yakın okul bulunmasına rağmen özel eğitim sınıfı açılmamasına tepki gösteren Kaya, “Yakında okul varken niye kilometrelerce uzağa götürüyorlar? Bizim sıkıntımız bu. Bizim yakınımızda bir sınıf açın diyoruz. Tasarruf engellilere gelince mi tasarruf oluyor?” diye konuştu.

Evde eğitim bu kez rehabilitasyona engel oldu

Kızını okuldan tamamen koparmamak için geçen yıl evde eğitim raporu çıkardıklarını anlatan Kaya, bir öğretmenin eve gelerek kızının eğitimine destek olduğunu söyledi. Ancak raporda “evden çıkamaz” ibaresinin bulunmasının bu kez rehabilitasyon hizmetine erişimde sorun yarattığını aktardı.

Kaya, “Biz ‘Bu raporu siz bize sınıf açmadığınız için almak zorunda kaldık’ dedik. Kızın eğitimi neredeyse tamamen evde yapılacaktı. Rehabilitasyon dışında devamlı eve mahkûm. Bir nevi hapis hayatı yaşıyor. Kardeşleri okula gidince arkalarından ‘Ben niye gitmiyorum okula?’ diye ağlıyor” dedi.

‘Çocuklarımız topluma karışsın, rahat eğitim görsün’

İki yıldır düzenli olarak okula gidememesinin kızını psikolojik olarak da etkilediğini belirten Kaya, “Bu iki senenin içinde gerçekten psikolojisi bozuldu. Kızımı tanıyamıyorum artık. Kendi kendine konuşmaya başladı. Devamlı evde. Biz dışarı çıksın, sosyalleşsin istiyoruz” diye konuştu.

Çocuğunun diğer çocuklar gibi eğitim ve sosyal yaşamın içinde olmasını istediğini söyleyen Kaya, “Çocuklarımız topluma karışsın, rahat eğitim görsün. Onlar da birey” dedi.

‘Kızımı eğitime kazandırmak istiyorum’

Kızının eğitimden kopmaması için uğraşmasına rağmen önüne engeller çıkarıldığını söyleyen Kaya, “Ben kızım engelli olduğu halde eğitime kazandırmak istiyorum. Önüme barikat kuruyorlar. Okula göndermeye çalışıyorum, bir geleceği olsun istiyorum” ifadelerini kullandı.

Sorunun yalnızca kendi ailesinin yaşadığı bir sorun olmadığını düşündüğünü dile getiren Kaya, özel eğitime ihtiyaç duyan çocukların yaşadıkları bölgelerde eğitime erişebilmeleri için sınıfların açılmasını istedi. Kaya, “Tek benim bölgemde değil, eminim birçok bölgede aynı mağduriyet vardır. En azından birilerinin kulağına gitsin de bu mağduriyet giderilsin. Engelli ailelerin sesini duyurmak gerekiyor” dedi.

Tasarruf genelgesi 2024’te yayımlandı

Kamuda tasarruf uygulamaları, 17 Mayıs 2024’te Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe girdi. Genelgede kamu hizmetleri ve yatırım projelerinin “azami tasarruf anlayışı içinde” yürütülmesi, bütçelerde ilave yük oluşturacak faaliyet genişlemesi ve iş artışına gidilmemesi istendi. MEB ise 30 Mayıs 2024’te merkez ve taşra teşkilatına gönderdiği yazıyla genelgenin eksiksiz uygulanmasını istedi.

Öte yandan MEB’in özel eğitime ilişkin yürürlükteki uygulamasına göre özel eğitim sınıfları, il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun teklifi doğrultusunda milli eğitim müdürlüklerince açılıyor. Bakanlık, yerleşim yerindeki mevcut sınıfların kapasitesi ve özel eğitim ihtiyacı bulunan öğrenci sayısının değerlendirilerek ihtiyaç halinde yeni sınıf açılmasına yönelik işlemlerin başlatılabileceğini belirtiyor.

Eğitimde tasarrufun faturası

Kamuda tasarruf tedbirlerinin yürürlüğe girmesinin ardından eğitim alanında da birçok sorun gündeme geldi. Taşımalı eğitimin kapsamının daraltılması ve ücretsiz servislerin kaldırılması nedeniyle bazı bölgelerde öğrencilerin okula ulaşımı zorlaşırken, taşımalı eğitim kapsamındaki bazı öğrencilerin ücretsiz yemek hakkı da sona erdirildi. Okullarda temizlik ve güvenlik personeli eksikliği yaşanırken, kimi okullarda temizlik öğretmen, öğrenci ve velilere kaldı.

Tasarruf uygulamaları okul binalarının bakım, onarım ve güçlendirme çalışmalarından personel istihdamına kadar farklı alanlarda da etkisini gösterdi. Eğitim sendikaları, öğretmen ve yardımcı personel ihtiyacının karşılanmaması ile okul giderlerinin velilere yüklenmesine tepki gösterirken, tasarruf politikalarının kamusal eğitime erişimi daha da güçleştirdiğine dikkat çekti.