DEM Partili Uysal Aslan’dan Bakan Güler’e soru önergesi: Cizre’deki yangınlar ve Nerdüş Barajı Meclis gündeminde

Şırnak’ın Cizre ilçesine bağlı Şax ve Heblêr (Hisar ve Çağlayan) köylerinde askeri atışların ardından çıktığı belirtilen yangınlar ile bölgedeki 1. derece arkeolojik sit alanlarını tehdit eden Nerdüş Barajı ve HES Projesi Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşındı.

Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına yazılı soru önergesi verdi.

Önergenin gerekçesinde, köylülerin bilgisi ve iradesi dışında bölgede 57 milyon 280 bin metrekarelik alanın 49 yıllığına Milli Savunma Bakanlığına tahsis edildiği ve alanda askeri atış ile tatbikatların yapıldığı hatırlatıldı. Daha önce 2 Haziran 2026’da meydana gelen yangına ilişkin bakanlığın "küçük çapta ot tutuşması" ve "alan korunaklı" yanıtını verdiğine dikkat çekilen metinde, 22 Eylül 2026'da Heblêr’deki karakoldan yapılan top atışlarının ardından bölgede yeniden yangın çıktığı, alevlerin 1. derece arkeolojik sit alanı ile köylülerin bağ ve bahçelerine yayıldığı aktarıldı.

Önergede ayrıca, Mardin Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü yazışmalarında Nerdüş Barajı’nın Milli Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı açısından "stratejik öneme" sahip olduğu, "terörle mücadele" kapsamında takip edildiği ve sit alanı sınırlarının baraj yapımını engellemeyecek şekilde daraltılmasının istendiği yönündeki resmi belgelere de yer verildi.

Bakan Güler'e soruldu

Uysal Aslan, Bakan Yaşar Güler’den şu soruların yanıtlanmasını istedi:

1. 22 Eylül 2026 tarihinde Şax ve Heblêr kırsalında çıkan yangından önce Heblêr’deki karakoldan top veya benzeri mühimmatla atış yapılmış mıdır? Yapılmışsa atışların saatleri, kullanılan mühimmat türleri ve hedef koordinatları nelerdir? Yangının bu atışlarla bağlantısının tespiti amacıyla herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır?

2. 2 Haziran 2026 tarihinde aynı bölgede meydana gelen yangının ardından Bakanlığınız, atış sahasının yangına karşı korunaklı olduğunu bildirmiştir. Buna rağmen birkaç ay içerisinde aynı sahada yeniden yangın çıkması üzerine önceki risk değerlendirmesi gözden geçirilmiş midir? Yangınların nedeni kesin olarak ortaya çıkarılıncaya kadar bölgede top ve benzeri yangın riski taşıyan mühimmatla atışların durdurulması değerlendirilecek midir?

3. Mardin Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün 22 Temmuz 2024 tarihli yazısında, DSİ tarafından Nerdüş Barajı’nın Millî Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı açısından “stratejik öneme” sahip olduğu ve yapımının “terörle mücadele” kapsamında takip edildiği belirtilmiştir. DSİ’nin bu değerlendirmesi Bakanlığınızın veya Genelkurmay Başkanlığının hangi tarihli görüş, talep ya da yazısına dayanmaktadır? Nerdüş Barajı hangi somut güvenlik kriterleri nedeniyle stratejik proje olarak takip edilmektedir?

4. Bakanlığınız veya Genelkurmay Başkanlığı tarafından Nerdüş Barajı gibi güvenlik veya “terörle mücadele” gerekçeleriyle stratejik önem atfedilerek takip edilen hâlihazırda kaç baraj, HES veya sulama projesi bulunmaktadır?

5. Baraj ve HES projeleri dışında; enerji, maden, yol, ulaşım, sulama veya benzeri sivil yatırım alanlarında Bakanlığınız ya da Genelkurmay Başkanlığı tarafından güvenlik gerekçesiyle “stratejik” kabul edilerek takip edilen projeler bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa kaç proje bu kapsamdadır ve bu projelerin belirlenmesinde hangi ölçütler kullanılmaktadır?

6. DSİ’nin aynı resmî yazışmada, tescil edilmesi düşünülen alanın sınırlarının Nerdüş Barajı’nın yapımına engel olmayacak biçimde belirlenmesini istemesi dikkate alındığında; son 10 yılda Bakanlığınız veya Genelkurmay Başkanlığı tarafından sit alanlarının sınırları, baraj gölü seviyesi, proje güzergâhı ya da kültürel miras alanlarının konumu konusunda herhangi bir görüş, talep veya değerlendirme iletilmiş midir? İletilmişse ilgili kurumlara bildirilen içerik nedir?