Erdoğan’ın bir ABD ziyaretinin daha faturası kesildi: BM kürsüsünde Gazze nutku, kasadan Boeinglere 20 milyar dolar

 

Güvenlik zafiyetleriyle dolu sabıkalı uçaklara fahiş bedeller ödenmesi pahasına Beyaz Saray'da elde edilen bir randevunun ağır faturası kesildi. Peki kime ve nasıl?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın BM Zirvesinde ABD’de bulunduğu sırada Türk Hava Yolları (THY), ‘tarihinin en büyük tek koridorlu uçak siparişi’ne imza atarak ABD'li imalatçı Boeing’den 150 adede kadar 737 MAX alımını kesinleştirdi. Beyaz Saray kapılarını açabilmek adına pazarlık masasına sürülen milyarlarca dolarlık bütçe, iktidarın "diplomatik başarısı" olarak sunulmaya çalışılsa da perdenin arkasında ölümcül sabıkaları olan bir uçak modeli ve Gazze’deki soykırımın baş aktörlerinden birine aktarılan devasa kaynaklar yatıyor.

BM kürsülerinde ve iç siyasette Gazze’deki katliamlara karşı sert nutuklar atan iktidar, iş ABD ticari ilişkilerine ve diplomasi trafiğine geldiğinde Gazze’yi bombalayan silahların üreticisine milyarlarca dolar akıtmaktan geri durmadı.

Soykırımın baş mimarına milyarlarca dolarlık kaynak

Boeing Uluslararası Af Örgütü’nün "Confronting the global political economy enabling Israel’s genocide, occupation and apartheid" adlı 18 Eylül 2025’te yayımlanan raporunda işgal altındaki Gazze’de sivil katliamlarında doğrudan payı olan 15 küresel şirketten biri olarak tescillenmiş durumda.

Boeing, Gazze'de yüz binlerce çocuğun ve sivilin canını alan Ortak Doğrudan Saldırı Mühimmatı (JDAM) ile GBU-39 Küçük Çaplı Bombaların üreticisi olan ABD’li ölüm tekeli, THY’nin aktardığı milyarlarca dolarlık taze kaynakla ödüllendirildi.

Erdoğan’ın "uydurma" dediği pazarlık Beyaz Saray'da tescillendi

Bu devasa sipariş, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel’in Eylül 2025’te dile getirdiği çarpıcı iddiaları da gündeme getirdi. Özel, Erdoğan’ın Donald Trump Jr. ile görüşerek Beyaz Saray’dan randevu alabilmek karşılığında 300 Boeing uçağı siparişi sözü verdiğini öne sürmüştü. Erdoğan’ın “Sağır duymaz uydurur, bu adam da durmadan uyduruyor” sözleriyle yalanlamaya çalıştığı pazarlıklar, Donald Trump’ın Beyaz Saray randevusunu duyurması ve THY’nin KAP açıklamasıyla adım adım gerçeğe dönüştü.

Pazarlık masasının meyvesi olarak THY, 100’ü kesin, 50’si opsiyonel olmak üzere toplam 150 adet Boeing 737 MAX için imzayı attı. 2025’te atılan temellerle birlikte Erdoğan’ın ABD ziyaretinin “maliyeti”, Türkiye ekonomisinin omuzlarına yıkılan devasa bir faturaya dönüştü.

346 kişiye mezar olan sabıkalı model: 737 Max

Anlaşmanın mali boyutunun ötesinde, tercih edilen modelin teknik sabıkası da yolcu güvenliği açısından büyük soru işaretleri barındırıyor. Ekim 2018 ve Mart 2019’da yaşanan iki ayrı ölümlü kazada toplam 346 kişiye mezar olan Boeing 737 MAX modelleri, yazılım ve tasarım hataları nedeniyle uzun süre küresel çapta yere indirilmişti. Şirketin üst yönetiminde istifalara, cezai soruşturmalara ve kalite skandallarına yol açan bu güvenlik zafiyetleri göz ardı edilerek THY filosu bu modellere teslim edildi.

Beyaz Saray tavizine milyar dolarlar

Liste fiyatları baz alındığında Boeing 737 MAX 8 için 18,2 milyar doları, MAX 10 modeli tercih edildiğinde ise yaklaşık 19,8 milyar doları buluyor. Türkiye’de milyonlarca asgari ücretli ve emeklinin açlık sınırında yaşamaya mahkûm edildiği bir ortamda harcanıyor.

On milyarlarca dolarlık satış

ABD Başkanı Trump da sosyal medya hesabından Türkiye ve Bangladeş'in Boeing uçak alımlarına ilişkin açıklama yaptı. Trump, paylaşımında şunları kaydetti:

"Boeing ve Amerikan imalatı için büyük bir gün. Bugün Türkiye ve Bangladeş, toplam 111 Boeing uçağı satın alacaklarını, ayrıca 50 uçak için de opsiyon bulunduğunu açıkladı. Bu, Howard Lutnick ve Ticaret Bakanlığı'nın desteğinin ardından gerçekleşti.

On milyarlarca dolarlık satış ve devasa ABD ihracatı, ülkemiz genelinde on binlerce Amerikan istihdamını destekliyor. Piyasa, Boeing ve benim başından beri bildiğimiz şeyi görüyor: Amerika'da ürettiğinizde, Amerika'dan ihraç ettiğinizde ve Amerikalı işçileri desteklediğinizde şirketinizi daha güçlü hale getirirsiniz. Boeing'i ve inanılmaz iş gücünü tebrik ediyorum."

(Politika Servisi)