Grönland'da ABD'ye geniş askeri yetkiler tanıyan anlaşma imzalandı

ABD'nin New York kentinde bir araya gelen Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens Frederik Nielsen, ABD'nin Grönland'da güvenlik kontrollerini sağlamasına ilişkin anlaşmaya imza attı. Anlaşma, ABD’nin Grönland’daki askeri varlığını önemli ölçüde artırmasına olanak sağlıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu görüşmeleri için New York'ta bulunan liderler, Trump'ın daha önce duyurduğu anlaşmaya resmi bir törenle imza attı. Trump, törende yaptığı konuşmada, söz konusu anlaşmanın hem ABD hem Danimarka hem de Grönland halkı için çok önemli olduğunu belirtti.

Danimarka Başbakanı Frederiksen ile Grönland Başbakanı Nielsen'e anlaşma için teşekkür eden Trump, "Harika ve sağlam bir ilişki kuracağız ve bunu sabırsızlıkla bekliyoruz. Birbirimizle çok sıkı bir işbirliği içinde çalışacağız; burada bulunmak benim için gerçekten büyük bir onur" dedi.

Daha önce birçok ABD başkanının Grönland konusunu gündeme getirdiğini ancak sadece kendisinin somut adım attığını anlatan Trump, "Bu anlaşma, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri için, Danimarka ve Grönland için muazzam bir gelişme" değerlendirmesini yaptı.

"Danimarka, ABD'nin güvenilir müttefikidir"

Daha sonra kürsüye gelen Danimarka Başbakanı Frederiksen, ABD ile Danimarka arasındaki ilişkilere atıf yaptı. Frederiksen, "Danimarka Krallığı’nın, ABD'nin her zaman sözünü tutan bir dostu ve güvenilir bir müttefiki olduğunu söylemekten büyük gurur duyuyorum. Bugün, uzun soluklu işbirliğimizde bir dönüm noktasıdır. 75 yıl önce Grönland’ın savunmasına ilişkin bir anlaşma imzalamıştık. Bugün ise daha büyük ve iyi bir anlaşma imzalıyoruz; sonsuza dek sürebilecek bir anlaşma" diye konuştu.

Söz konusu anlaşmanın ABD, Danimarka ve Grönland için iyi olduğunu kaydeden Başbakan, "Bu anlaşma, aynı zamanda NATO ittifakı için ve dolayısıyla Avrupa için de iyidir" vurgusunu yaptı.

Anlaşma ile Grönland'a "herhangi bir düşman unsurunun" yaklaşmasına izin verilmeyeceğini dile getiren Frederiksen, aynı zamanda Kuzey Kutbu’nda daha fazla müttefikin bulunmasının sağlanacağına işaret etti.

Grönland Başbakanı'ndan "müttefiklik" mesajı

Grönland Başbakanı Nielsen de ABD ile imzalanan anlaşma yoluyla Ada'nın güvenlik kontrollerinin kapsamlı şekilde güncellendiğini ve ABD ile güvenlik işbirliğini kalıcı olarak pekiştirdiklerini söyledi.

"Grönland toprakları, 2. Dünya Savaşı’ndan Soğuk Savaş'a kadar vazgeçilmez bir rol oynadı ve o günden bu yana ABD’nin iç güvenliğini desteklemeye devam etti. Bu, gurur duyduğumuz bir geçmiş ve bu anlaşma da bu geleneği sürdürüyor" ifadesini kullanan Nielsen, bugün masada Grönland'ın bulunmasının da ayrıca değerli olduğunu söyledi.

Başbakan Nielsen, "Arktik’te de NATO’nun güçlü kalmasının hayati önem taşıdığına inanıyoruz. Biz, ABD’nin sadık bir dostu ve Batı ittifakının bir parçasıyız, öyleydik ve öyle kalacağız" diye konuştu.

Liderler, konuşmalarının ardından kameralar karşısında ortak anlaşma metnine imza attı.

Anlaşmayı Trump duyurdu

ABD Başkanı Trump, 18 Eylül'de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Grönland konusunda "kalıcı güvenlik kontrolü" kapsamında Danimarka ile bir anlaşmaya vardıklarını duyurmuştu.

Danimarka Krallığı'na bağlı yaklaşık 56 bin nüfuslu özerk bölge Grönland, bir süredir ABD Başkanı Trump'ın, ABD'nin Grönland'da kontrol sağlaması gerektiği yönündeki açıklamaları nedeniyle Washington ile Kopenhag ve Brüksel arasında gerilime konu olmuştu.

Anlaşma ne getiriyor?

Anlaşma, Trump’ın Grönland’ın ABD toprağı olması yönündeki talebini karşılamazken, Washington’a adadaki güvenlik konularında geniş yetkiler tanıyor. Anlaşmaya göre ABD, balistik füze tehditlerine karşı “Golden Dome” savunma sistemini Grönland’da konuşlandırabilecek ve iki yeni askeri tesis kurabilecek. Narsarsuaq ve Mestersvig’in yeni üslerin muhtemel yerleri olduğu belirtiliyor. Düzenleme, ABD’nin Grönland’daki askeri varlığının hukuki temelini oluşturan 1951 tarihli savunma anlaşmasını değiştiriyor. Trump, anlaşmanın ABD’ye Grönland’ın güvenliği üzerinde “kalıcı kontrol” sağladığını ve ABD’nin onayı olmadan rakip ülkelerin adada askeri varlık kurmasına veya hassas yatırımlar yapmasına izin verilmeyeceğini söyledi.

(Dış Haberler)