EMO’dan GES açıklaması: 'İtirazımız kaynağa değil, yer seçimi yöntemine'

 

TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Mersin Şubesi, Mersin’de güneş enerjisi yatırımlarının verimli tarım arazileri yerine tarım dışı ve marjinal alanlara yönlendirilmesini istedi. Tarımsal üretimde elektriğe erişimde yaşanan sorunlara da dikkat çekilen açıklamada, kayıtlı üreticilerin kaçak yapılarla aynı uygulamaya tabi tutulmaması gerektiğini belirtti.

Güneş enerjisi yatırımlarını desteklediklerini ancak yer seçimine itiraz ettiklerini belirten EMO Mersin Şubesi, “Tarım arazilerine güneş santrali kurulmasının önünün açılmasını talep etmiyoruz. Yürürlükteki kural gevşetilsin demiyoruz; eksiksiz uygulansın diyoruz. Kaçak yapıya elektrik verilmemesine de itiraz etmiyoruz. İtirazımız, kayıtlı üreticinin bu mücadelenin yan etkisi olarak elektriksiz kalmasınadır” dedi.

Tarım alanları 20 yılda yüzde 18 azaldı

Mersin’in Türkiye’deki limon üretiminin yüzde 48,30’unu, muz üretiminin ise yüzde 45,88’ini karşıladığını belirten EMO Mersin Şubesi, kentte 3 milyon 258 bin 754 dekar tarım alanı ve Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı 42 bin 156 çiftçi bulunduğunu aktardı.

Tarım, sanayi, liman, lojistik, konut ve enerji yatırımlarının aynı alanlar üzerinde yoğunlaştığına dikkat çekilen açıklamada, Mersin’de tarım alanlarının son 20 yılda yüzde 18 azalarak 3,26 milyon dekara gerilediği belirtildi. EMO Mersin Şubesi, “Türkiye’nin limonunun ve muzunun yarısını üreten bir ilde kaybedilen dekar, yerel değil ulusal bir kayıptır” dedi.

“Kural değişmesin, uygulansın”

Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik’e göre GES kurulacak alanların kuru marjinal tarım arazisi olması gerektiğini hatırlatan EMO Mersin Şubesi, mevcut düzenlemenin değiştirilmesini değil uygulanmasını istedi. Açıklamada, “Koruma çerçevesi mevzuatta zaten kuruludur. Sorun kuralın kendisinde değil, sahada nasıl işletildiğindedir” denildi.

GES yatırımlarında alternatif alan araştırmasının yalnızca kâğıt üzerinde kalmaması gerektiğini belirten Oda, alternatif bulunamadığı durumlarda bunun teknik gerekçelerinin açıklanmasını ve Toprak Koruma Kurulu kararlarının kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.

“Elektrik üretici için konfor değil”

Açıklamada tarımsal üretimde elektriğe erişimde yaşanan sorunlara da yer verildi. Haziran 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle tarım arazilerindeki izinsiz yapı ve tesislere elektrik, su ve doğal gaz bağlantısının yasaklandığını hatırlatan EMO Mersin Şubesi, bu uygulamaya itiraz etmediklerini ancak kayıtlı üreticilerin de süreçte sorun yaşadığını belirtti.

Muz seralarının ısıtılması, narenciye bahçelerinin sulanması, fide tesisleri ve soğuk hava depolarının çalışması için elektriğin zorunlu olduğuna dikkat çeken EMO Mersin Şubesi, “Sera ısıtılmazsa muz olmaz. Kuyu dönmezse narenciye sulanmaz. Soğuk zincir çalışmazsa limon ihraç edilmez. Elektrik, Mersin tarımında bir konfor kalemi değil, üretimin kendisidir” dedi.

Açıklamada, amaç dışı kullanıcılarla ÇKS’ye kayıtlı ve fiilen üretim yapan çiftçilerin aynı süreçlere tabi tutulduğu belirtilerek, kayıtlı üreticiler için abonelik işlemlerinin hızlandırılması istendi.

GES için öncelik çatılar ve tarım dışı alanlar

GES yatırımlarının tarım arazileri yerine çatılara ve tarım dışı alanlara yönlendirilmesini isteyen EMO Mersin Şubesi, Mersin’de yalnızca gıda alanında 2 bin 886 tarıma dayalı sanayi işletmesi bulunduğuna dikkat çekti. Açıklamada, “Bu tesislerin, depoların, OSB’lerin ve kamu binalarının çatıları tek metrekare toprak tüketmeden değerlendirilebilir” denildi.

Saha tipi GES yatırımlarında önceliğin tarım dışı alanlara, ardından atıl ve bozulmuş alanlara, son olarak da kuru marjinal tarım arazilerine verilmesini isteyen EMO Mersin Şubesi, sulama amaçlı GES’lerin de yaygınlaştırılması çağrısında bulundu.

ÇKS’ye kayıtlı üreticiler için hızlandırılmış abonelik hattı kurulmasını da isteyen EMP Mersin Şubesi, şebeke kapasitesi ile arazi sınıfı haritalarının birlikte değerlendirilmesini ve Mersin’de agrivoltaik pilot uygulama yapılmasını önerdi.

EMO Mersin Şubesi, “Mersin’in güneşini değerlendirmek için Mersin’in toprağını harcamak zorunda değiliz” diyerek, “Verimli toprakla marjinal arazi ayrılsın; kayıtlı üreticiyle amaç dışı kullanıcı ayrılsın. Panel çatıya, ağaç toprağa. Kaçak yapıya elektrik yok; üretene gecikme de olmasın” çağrısı yaptı.