Eğitim Sen Mersin Şubesi: Barınma, ulaşım ve beslenme haktır; rant konusu yapılamaz

Mersin– Eğitim Sen Mersin Şubesi, üniversite öğrencilerinin barınma, ulaşım ve beslenme sorunlarına ilişkin yazılı açıklama yaptı. Mersin’de yaklaşık 60 bin 300 üniversite öğrencisinin bulunduğuna dikkat çekilen açıklamada, kamu yurtlarının kapasitesinin ise yaklaşık 18 bin yatakla sınırlı olduğu belirtildi. Sendika, üniversiteyi kazanmanın öğrenciler için eğitim hakkına erişimin güvencesi olmadığını, yüksek kira ve yaşam maliyetlerinin öğrencileri eğitimlerini sürdürmekte zorladığını vurguladı.

60 bin öğrenciye 18 bin yatak

Mersin’de 10 kamu öğrenci yurdu bulunduğunu belirten Eğitim Sen, 2024 yılında Çiftlikköy kampüsünde tamamlanan 1.250 yataklı yeni yurtla birlikte toplam kapasitenin yaklaşık 18 bine ulaştığını ifade etti. Bu kapasite, kentteki yaklaşık 60 bin 300 üniversite öğrencisinin yüzde 30’una karşılık geliyor.

Sendika, bu verinin öğrencilerin yüzde 70’inin yurtsuz kaldığı anlamına gelmediğine dikkat çekerek aile yanında yaşayan, yurtta kalmak istemeyen, KYK’ye başvurmayan ve çevre ilçelerden günübirlik ulaşım sağlayan öğrencilerin de bulunduğunu belirtti. Ancak Mersin’de KYK başvuru, yedek liste ve açıkta kalan öğrenci sayılarının düzenli biçimde kamuoyuna açıklanmadığına dikkat çekilerek mevcut kamu yurdu kapasitesinin gerçek ihtiyacı karşılamaktan uzak olduğu vurgulandı.

Mersin Üniversitesi’nin 2025 verilerine göre öğrenci sayısının 40 bin 463 olduğu hatırlatılan açıklamada, üniversitenin kendi bünyesinde kamusal ve düşük maliyetli barınma olanaklarının artırılması gerektiği belirtildi.

Kira öğrencinin bütçesini katlıyor

Barınma sorununun yalnızca yurt kapasitesiyle sınırlı olmadığına dikkat çeken Eğitim Sen, öğrencilerin özel konut piyasasındaki yüksek kiralarla da karşı karşıya kaldığını belirtti.

Eylül 2026’daki ilan verilerine göre Mersin genelinde ortalama konut kirası 22 bin 836 TL. Öğrencilerin yoğun olduğu Yenişehir’de ortalama kira 25 bin 488 TL’ye, Mezitli’de ise 23 bin 937 TL’ye çıkıyor. Öğrencilerin yoğun olarak yaşadığı Çiftlikköy’de ilanlarda 1+1 daireler yaklaşık 23–25 bin TL, 2+1 daireler ise 25 bin TL ve üzerinde kiralanıyor.

Daha düşük maliyetli bölgelerde ise öğrenciler oda kiralamaya veya evi paylaşmaya yöneliyor. Ancak oda kiraları da merkezi bölgelerde yaklaşık 6 bin 500–9 bin TL arasında değişiyor. Örneğin Çiftlikköy’de yaklaşık 8 bin TL’lik bir oda kirası, 2026’da lisans öğrencilerine verilen 4 bin TL burs veya kredinin iki katına ulaşıyor.

Üç öğrencinin 20 bin TL’lik bir evi paylaşması durumunda kişi başına düşen kira yaklaşık 6 bin 700 TL olurken, iki kişinin paylaşması halinde bu tutar 10 bin TL’ye çıkıyor. Üstelik öğrencinin kira dışında elektrik, su, doğalgaz, internet, aidat ve ulaşım giderlerini de karşılaması gerekiyor.

“Üniversiteyi kazanmak ile okuyabilmek aynı değil”

Eğitim Sen, yüksek kiraların öğrencileri kentin daha uzak bölgelerinde yaşamaya zorladığını, bunun da barınma sorununun yanı sıra ulaşım maliyetini büyüttüğünü belirtti.

Akdeniz ve Toroslar gibi daha düşük kiraların bulunduğu bölgelerde yaşayan öğrencilerin Çiftlikköy kampüsüne ulaşmak için daha uzun zaman harcadığı ve her gün ek ulaşım gideriyle karşılaştığı ifade edildi.

Açıklamada, “Üniversiteyi kazanmak” ile “üniversitede okuyabilmek” arasındaki farkın giderek büyüdüğüne dikkat çekilerek, ekonomik nedenlerle kayıt yaptıramayan, eğitimini sürdüremeyen veya barınma koşulları nedeniyle öğrenimini bırakmak zorunda kalan öğrencilerin bulunduğu belirtildi.

Beslenme de eğitim hakkının parçası

Öğrencilerin barınma sorununun beslenme sorunundan ayrı düşünülemeyeceği belirtilen açıklamada, yeterli ve sağlıklı beslenemeyen öğrencilerin derslere, sınavlara ve sosyal yaşama eşit koşullarda katılamadığı vurgulandı.

Mersin Büyükşehir Belediyesinin 2025–2026 döneminde 8 bin 687 öğrenciye toplam 9,63 milyon TL eğitim desteği vermesinin de öğrencilerin ekonomik desteğe duyduğu ihtiyacı gösterdiği belirtildi. Ancak sendika, belediyelerin sınırlı kaynaklarla sağladığı desteklerin merkezi yönetimin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını ifade etti.

Üniversitelerde ücretsiz, nitelikli ve düzenli yemek hizmetinin sunulması gerektiği belirtilen açıklamada, bunun bir yardım değil, eğitim hakkının tamamlayıcı unsuru olduğu vurgulandı.

“Üniversiteler şirket, öğrenciler müşteri değildir”

Eğitim Sen, barınma, beslenme ve ulaşım hizmetlerinin piyasa koşullarına bırakılmasına tepki göstererek, öğrencilerin yüksek kira ve özel yurt piyasasına mahkûm edilmemesi gerektiğini belirtti.

Kamu kaynaklarının özel yurtlara ve çeşitli yapıların denetimindeki barınma alanlarına aktarılması yerine kamu yurtlarının artırılması gerektiği ifade edildi. KYK yurtlarında öğrencilerin yaşam tarzına müdahale edilmemesi, baskı ve fişleme iddialarının bağımsız biçimde soruşturulması ve öğrencilerin de yer aldığı demokratik denetim mekanizmalarının oluşturulması istendi.

Talepler

Eğitim Sen Mersin Şubesi, öğrencilerin barınma sorununa ilişkin taleplerini şöyle sıraladı:

• Öğrenci sayısı ve gerçek ihtiyaç dikkate alınarak yeni kamu yurtları yapılması,
• KYK yurtlarının ücretsiz ya da öğrencilerin ekonomik gücüne göre sembolik ücretli hale getirilmesi,
• Tüm öğrencilere ücretsiz kahvaltı ve en az bir öğün sıcak yemek verilmesi,
• Ücretsiz veya büyük ölçüde sübvanse edilmiş ulaşım ve yeterli kampüs-yurt ringlerinin sağlanması,
• Mersin Üniversitesi bünyesinde kamusal ve düşük maliyetli barınma olanaklarının oluşturulması,
• KYK yurtlarında baskı, tehdit, fişleme ve yaşam tarzına müdahale iddialarının bağımsız biçimde soruşturulması,
• Öğrencilerin, üniversitenin ve demokratik kitle örgütlerinin katılımıyla bağımsız yurt denetim mekanizmalarının kurulması,
• KYK başvuru, yerleştirme, yedek liste ve açıkta kalan öğrenci verilerinin düzenli olarak kamuoyuna açıklanması.

Eğitim Sen, öğrencilerin barınma, beslenme ve ulaşım sorunlarının kişisel yardım meselesi değil, temel bir kamusal hak ve sosyal devlet sorumluluğu olduğunu belirterek, “Hiçbir öğrenci barınamadığı, beslenemediği veya ulaşım giderlerini karşılayamadığı için eğitim hakkından mahrum bırakılmamalıdır” dedi.

(Evrensel)