Berlin’de sol, Mecklenburg-Vorpommern’de aşırı sağ kazandı: Elif Eralp’ın başarısı Almanya genelinde mümkün mü?

Köln — Saksonya-Anhalt eyaletinde 6 Eylül’de yapılan seçimlerde aşırı sağcı, ırkçı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin sandıktan birinci çıkmasının şokunun yaşandığı Almanya’da bugün ikici bir şok dalgası yaşandı. Başkent Berlin ve Baltık Denizi’ne kıyısı bulunan Mecklenburg-Vorpommern eyaletinde yapılan parlamento seçimlerinde geleneksel düzen partileri hezimete uğrarken Sol Parti ve AfD sandıktan birinci çıktı. İktidar partisi CDU ilk defa bir eyalette baraj altında kaldı. 

Berlin’de Elif Eralp başkanlık yolunda

Alman televizyon kanalları ARD ve ZDF’te yayınlanan ilk verilere göre 2.5 milyon seçmenin bulunduğu Berlin’de Sol Parti yüzde 25.8 ile sandıktan açık arayla birinci çıktı. Böylece partinin liste başı adayı Türkiye kökenli siyasetçi Elif Eralp’e başbakanlık koltuğuna oturma şansı doğdu.

Sol Parti daha önceki seçimlere göre oylarını yaklaşık 13.5 puan arttırdı. Anketlerde de Sol Parti birinci görünüyordu. Seçim kampanyasının merkezine yüksek kiralarla mücadeleyi koyan Elif Eralp, iktidara gelmeleri halinde konut tekellerine ait evleri kamulaştıracaklarını vadetmişti.

Eralp, seçim sonuçlarının açıklanmaya başlamasından hemen sonra yaptığı açıklamada, “Bugünden itibaren Berlin’i değiştirmeye başlayacağız” dedi.

Sol Parti’nin muhtemel koalisyon ortaklarından Yeşiller yüzde 15.4 oy alırken, bugüne kadar koalisyon hükümetinin küçük ortağı olan SPD yüzde 12’de kaldı. Bu sonuca göre üç partinin eyalette koalisyon kurması mümkün.

Seçimlerde en fazla oy kaybına uğrayan ise Hristiyan Demokrat Parti (CDU) oldu. Bu seçimlerde 8 puanlık oy kaybına uğrayan CDU, ancak yüzde 20 oy alabildi.

Berlin’de oy kaybeden partiler Yeşiller, SPD ve CDU olurken, Sol Parti’nin yanı sıra AfD ve Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) oy kazandı. AfD, önceki seçimlere göre oylarını 4.7 puan arttırarak toplamda yüzde 13.8 oy aldı. Irkçı partinin oylarındaki artış oranının Doğu Almanya’daki eyaletler kadar olamamsı dikkat çekti. İlk kez seçimlere katılan BSW ise yüzde 5 ile barajı ancak geçebildi.

Mecklenburg-Vorpommern’de anketler yanıldı: Aşırı sağ birinci

1,3 milyon seçmenin olduğu Mecklenburg-Vorpommern eyaletinde ise anketlerin aksine aşırı sağcı AfD yüzde 37.3 ile sandıktan birinci olarak çıktı. Anketlerde favori olarak gösterilen sosyal demokrat SPD ise 4 puanlık oy kaybıyla yüzde 35.5’te kaldı. Son beş yıldır eyaleti yöneten SPD’li siyasetçi Manuela Schwesig, son haftalarda oyları artırdıklarına dikkat çekti. Beş yıl önceye kıyasla oy oranını 20.4 puan artıran AfD’nin bir koalisyon ortağı bulması ise zor görünüyor.

Eyalette SPD’nin koalisyon ortağı olan Sol Parti de 2.4 puanlık kayıpla ancak yüzde 7.5 oy alabildi.

CDU ise yüzde 4.9 oy alarak ilk defa yüzde 5 barajının altında kaldı. Bu, 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana CDU’nun bir eyalette aldığı en düşük oy oranı oldu. Eyalette Yeşiller yüzde 5.5, BSW ise yüzde 5 ile barajı geçti. Eyalet meclisinde 36 olan salt çoğunluğa nasıl bir koalisyonla ulaşılacağı belirsiz.

Merz: Ağır bir yenilgi

Saksonya-Anhalt’tan sonra Berlin ve MV seçimlerinden ağır bir yenilgiyle çıkan CDU’da Başbakan Friedrich Merz’e eleştiriler artmış durumda. Sonuçları “Ağır bir yenilgi” olarak değerlendiren Merz, parti başkanı ve başbakan olarak kalmaya devam edeceğini söyledi. Ancak parti içinde tartışmanın dinmesi beklenmiyor. Keza seçimlerin bir diğer kaybedeni olan SPD’de de yönetime eleştirilerin artması bekleniyor.

Aşırı sağa karşı Sol Parti’ye kredi açıldı

Bu ay içinde üç eyalette yapılan seçimlerin sonuçları, yerleşik düzen partilerinin izledikleri ekonomik, sosyal ve militarist politikalar sebebiyle güç kaybettiğini gösteriyor. Göçmen ve mülteci düşmanlığını seçim kampanyasının merkezine koyan aşırı sağcı, ırkçı AfD ise her üç seçimin kazananı oldu.

Sol Parti, Doğu Almanya’daki iki eyalette de oy kaybına uğrarken Berlin’de oylarını önemli oranda artırmayı başardı. Berlin’deki sonuçlar aynı zamanda aşırı sağa karşı Sol Parti’ye açılmış bir kredi olarak da görülebilir. Vaatlerini gerçekleştiren, tutarlı politikalar izleyen bir hatta ilerlendiği takdirde Berlin’deki başarı diğer eyaletlere ve ülke geneline yansıyabilir. Aşırı sağ rüzgarın estirildiği ortamda Elif Eralp’ın sandıktan birinci çıkması bu açıdan anlamlı.