Aydın'da mera maden sahası açıldı: 3 bin hayvan merasız kalacak

Aydın’ın Karpuzlu ilçesine bağlı Ömerler Mahallesi’nde Dinçler Madencilik A.Ş. tarafından işletilmek istenen feldspat ocağı ve kırma-eleme tesisi kapasite artışı projesine ÇED olumlu kararı verildi.

25,2 hektarlık ruhsat sahasına sahip projenin 12,76 hektarlık ÇED alanında yürütülmesi planlanıyor. Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda mera ve kısmen sulama alanı olarak görünen bölgenin kullanım amacı, İl Mera Komisyonu kararı ve Valilik oluru ile değiştirildi.

Bu değişiklikle köylülerin ortak kullanımındaki yaklaşık 1200 dönümlük mera alanı maden faaliyetlerine açılmış oldu. Köyde 3 binin üzerinde hayvan bulunduğunu belirten yöre halkı, meranın kaybedilmesinin hayvancılığı doğrudan etkileyeceğini söylüyor.

Maden köyün 300 metre uzağında

Proje Tanıtım Dosyası’ndaki bilgilere göre maden sahası Ömerler Mahallesi merkezinin yaklaşık 1 kilometre kuzeyinde bulunuyor. En yakın konutun maden alanına uzaklığı ise 300 metre.

Proje alanına en yakın mezarlık 300, cami 500, okul ise 650 metre mesafede. Tarımsal sulama açısından önem taşıyan Karpuzlu Sulaması ana kanalına 20 metre çekme mesafesi bırakıldığı belirtiliyor. En yakın zeytinlik alanın uzaklığı ise 445 metre olarak veriliyor.

Maden faaliyetinin yaratacağı toz ve gürültünün tarım alanları, zeytinlikler ve su kaynakları üzerindeki etkileri ise yöre halkının temel itirazları arasında.

Endemik bitki için yok olma riski

Projenin ekosistem üzerindeki etkileri konusunda hazırlanan raporlarda da farklı değerlendirmeler bulunuyor.

Bölgeye özgü endemik bitki türlerinden gargan otunun madencilik faaliyetleri nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor. Şirket tarafından hazırlatılan Ekosistem Değerlendirme Raporu’nda ise proje alanında 27 familyaya ait 41 bitki türü tespit edildiği, ancak nadir, endemik ya da koruma altındaki türlere rastlanmadığı savunuluyor.

Köylüler ve çevre örgütleri ise maden faaliyetinin yalnızca belirli türler üzerindeki etkisiyle sınırlı değerlendirilemeyeceğini, mera ve tarım alanlarının bir bütün olarak ekolojik ve ekonomik işlevinin göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtiyor.

“Hayvancılık bitecek”

Ömerler Mahallesi sakinleri, meranın maden sahasına dönüştürülmesinin bölgede hayvancılığı tehdit ettiğini ifade ediyor. Köylüler, 3 binin üzerinde hayvanın bulunduğu bölgede ortak meranın kaybedilmesiyle hayvancılığın sürdürülemez hale geleceğini belirtiyor.

Madenden kaynaklanacak tozun zeytinliklere ve tarım ürünlerine zarar vereceğini dile getiren yöre halkı, hava kirliliğinin sağlık açısından da risk oluşturabileceği endişesini taşıyor.

Proje kapsamında yalnızca 12 kişinin istihdam edileceğinin belirtilmesi de köylülerin tepkisini artırıyor. Yöre halkı, binlerce hayvanın beslendiği meranın madenciliğe açılmasına karşılık yaratılacağı belirtilen sınırlı istihdamın bölge ekonomisi açısından bir karşılık oluşturmadığını savunuyor.

Mahkeme kararı sonrası yeniden ÇED süreci

Projenin geçmişinde daha önce verilmiş bir yargı kararı da bulunuyor. Aydın Valiliğinin proje için verdiği “ÇED gerekli değildir” kararına karşı Ömerler köylüleri ve çevre örgütleri tarafından dava açılmıştı.

Aydın 1. İdare Mahkemesi, bilirkişi keşif raporunu esas alarak söz konusu kararı iptal etmiş ve projenin önünü kapatmıştı.

Ancak şirketin projeden vazgeçmek yerine ÇED sürecini yeniden başlatmasıyla süreç tekrar gündeme geldi. Yeni süreçte proje için ÇED olumlu kararı verilirken, köylülerin ve çevre örgütlerinin maden faaliyetine karşı mücadelesi de yeniden başladı.