A101 işçileri: 'Ucuzluğu az işçi çalıştırarak işçinin emeğinden sağlıyorlar'

A101 mağazalarında çalışan işçiler, az sayıda işçiyle çok iş yaptırılması nedeniyle ağırlaşan çalışma koşullarına, iş tanımı dışında görevlendirmelere, fazla çalışmaların eksik kaydedilmesine, ücretlerin yetersizliğine ve iş güvencesi sorunlarına dikkat çekiyor. Depo işçisi bir A101 çalışanı, “İş tanımlarımız kâğıt üzerinde başka, yaptığımız işler başka” derken, DİSK/Sosyal-İş Genel Başkanı İlhan Ağırbaş da marketlerde ucuzluğun işçilerin emeği üzerinden sağlandığını belirterek işçileri örgütlenmeye çağırıyor. Sosyal-İş, 17 Eylül Perşembe günü saat 13.30'da A101 Genel Müdürlüğü önünde işçilerin taleplerini dile getirmek üzere eylem yapacak.

“Hem ağır yük taşıyoruz hem bütün gün ayakta kalıyoruz”

A101’de depo işçisi olarak çalışan işçi depoda çalışmasına rağmen ağır ürünlerin taşınmasından rafların düzenlenmesine, temizlikten kasaya geçmeye kadar birçok işin tek bir işçiye yüklendiğini dile getirdi. Uzun süre ayakta çalışmanın da çalışanlar açısından önemli bir sorun olduğunu dile getiren işçi, “Hem ağır yük taşıyoruz hem bütün gün ayakta kalıyoruz. Oturmak istediğimizde de çoğu yerde buna izin verilmiyor. Çalışırken oturmak sanki iş yapmamakmış gibi görülüyor” dedi.

Kısa süreli dinlenmelerin dahi sorun haline gelebildiğini belirten işçi, “İşçinin de insan olduğunu, yorulduğunu kabul etmeleri gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Fazla çalışmaların puantaja eksik yansıyor

A101 çalışanı, mağazalarda yapılan envanter sayımları nedeniyle normal mesai saatlerinin dışında da çalıştıklarını anlattı. 21.45'te bitmesi gereken mesainin ardından sayımların tamamlanmasının beklendiğini, bazı durumlarda ise sabahın erken saatlerinde yeniden mağazaya çağrıldıklarını söyledi. Ancak bu fazladan çalıştıklarını sürelerin tamamının sisteme girilmediğini vurguladı. Çalışma saatlerinin eksik kaydedilmesini sorguladıklarında yöneticilerin tepki gösterdiğini aktaran işçi, “Fazla saatlerin sisteme neden yazılmadığını sorduğumuzda ‘Ben yöneticiyim, beni sorgulayamazsınız’ deniliyordu” dedi. Fiilen çalışılan süre ile sistemde görünen sürenin aynı olmadığını, bu durumun ücretlere de yansıdığını söyleyen işçi, “Fazla çalıştığımız saatlerin eksik yazılması nedeniyle ücretlerimizin de eksik ödenmesine neden oluyor” dedi.

Kasa açığının da işçiye yüklenmek istendiğini anlattı

Mağazalarda sistem ve teknik sorunlardan kaynaklanan kasa açıklarının da çalışanların üzerine bırakılmak istendiğini belirten işçi “Sistemden ya da teknik sorunlardan kaynaklanan kasa açıklarında bile sorumluluk işçinin üzerine bırakılıyordu. Benim herhangi bir kusurum olmadığı halde kendi cebimden kasaya para koymam istendi. En son 500 lira benden zorla tahsil edildi” diye belirtti. İşçi, benzer biçimde ürün fiyat farklarının da çalışanlardan karşılanmak istendiğini ifade etti.

“İşini kaybetme korkusu işçiyi susturuyor”

İşçilerin yaşadıkları sorunları dile getirmekte zorlandığını belirten A101 çalışanı, “Bugüne kadar işçiye hep aynı şey söylendi: ‘Sesini çıkarma, işine bak, şükret, iş bulmuşsun, seni senin yerine çalışacak çok kişi var” denildiğini, iş güvencesi kaygısının çalışanlar üzerinde baskı yarattığını söyledi. Birçok market işçisinin yaşadığı sorunları tek başına çözmeye çalıştığını belirten işçi, “İşçi ses çıkardığında başına ne geleceğini düşünüyor. İşten çıkarılır mıyım, vardiyam değişir mi, başka mağazaya gönderilir miyim diye düşünüyor. O yüzden birçok insan yaşadığı problemi içine atıyor” dedi.

Müşterilerin yaşadığı sorunların da çoğu zaman çalışanlara yansıtıldığını anlatan işçi, “Müşterinin de patronun da baskısını işçi taşıyor” diyerek fiyat değişiklikleri, ürün bulunamaması veya kasa yoğunluğu gibi sorunlarda çalışanların hedef haline gelebildiğini söyledi.

“Ücret yıl içinde eriyor”

Ücretler en temel sorunlarından biri. Yıl içinde vergi diliminin değişmesiyle eline geçen net ücretin azaldığını dile getiren işçi, yemek ücretlerinin ve yan hakların da eksik olduğunu vurguladı.

Sosyal-İş: “Ucuzluğu az işçi çalıştırarak işçinin emeğinden sağlıyorlar”

DİSK'e bağlı Sosyal-İş, A101 çalışanlarının yaşadığı sorunların görünür hale getirilmesi ve işçilerin örgütlü biçimde haklarına sahip çıkması amacıyla kampanya başlattı. Sendika, 17 Eylül Perşembe günü saat 13.30'da A101 Genel Müdürlüğü önünde eylem gerçekleştirecek.

Örgütlenme kampanyası hakkında konuştuğumuz Sosyal-İş Genel Başkanı İlhan Ağırbaş sendikanın başlattığı kampanyanın amacının bu sorunları görünür hale getirmek ve çalışanların ortak talepler etrafında örgütlenmesini sağlamak olduğunu belirtti. Kampanya kapsamında çalışanlarla doğrudan temas kurduklarını, şubelerde ve A101 Genel Müdürlüğü önünde çalışmalar yürüttüklerini dile getiren Ağırbaş, “Biz bütün bunların tek tek çalışanların sorunu olmadığını, market sektöründeki çalışma düzeninin bir sonucu olduğunu söylüyoruz. Bizim temel amacımız, bu sorunları yalnızca tek tek işyerlerinde gündeme getirmek değil, market işçilerinin ortak talepler etrafında birleşmesini sağlamak” dedi.

“Taleplerimizin peşini bırakmayacağız”

A101 çalışanı da “Marketi çalıştıran, rafı dolduran işçidir, kasayı işleten, depoyu döndüren, müşteriye hizmet veren işçidir. İşçi yoksa bu zincir marketler de yok” derken, iş tanımlarının dışında iş yaptırılmaması, farklı işler için yeterli sayıda işçi alınması, az işçiyle çalışmanın fazla mesaiyle kapatılmaması, yemek ücretlerinin iyileştirilmesi ve oturarak çalışma hakkının tanınması talebini dile getirdi, “‘Ucuzluğu az işçi çalıştırarak işçinin emeğinden sağlıyorlar, biz bu taleplerin peşini bırakmayacağız” dedi.

Rekabet Kurulu üç yıllık istihdam taahhüdünü şart koştu

A101 (Yeni Mağazacılık AŞ), CarrefourSA’yı devralmak üzere sözleşme imzaladı. Devirle birlikte yönetim kontrolü A101’e geçerken, CarrefourSA’da örgütlü olan Tez-Koop-İş Sendikası bünyesindeki işçilerin kazanılmış hakları ve sendikal geleceği gündeme geldi. Rekabet Kurulu, 11 Ağustos 2026’da devir işlemine koşullu izin verdi. Taahhütler kapsamında, işlem kapanışından itibaren 3 yıl boyunca her iki şirketteki toplam istihdam seviyesinin korunması ve artırılması şart koşuldu. Ağırbaş şirket birleşmelerinin işçilerin örgütlenme hakkına ve kazanımlarına zarar vermemesi gerektiğini, aksi bir durumda işçilerin yanında duracaklarını belirtti.

4,5 milyon işçiden sadece 315 bini sendikalı

Market çalışanlarının da içinde yer aldığı 10 No'lu Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar işkolunda ise toplam 4 milyon 508 bin 122 işçiden 315 bin 206'sı sendika üyesi. İşkolundaki sendikalaşma oranı yüzde 6,99 seviyesinde bulunuyor. İşkolunda faaliyet gösteren 31 sendikadan yalnızca Koop-İş, Tez-Koop-İş ve Öz Büro-İş yüzde 1'lik işkolu barajını aşarak toplu iş sözleşmesi yetkisi alabiliyor. Tez-Koop-İş'in işkolundaki üye sayısı 122 bin 735, işkolu oranı ise yüzde 2,72 olarak gerçekleşiyor.