Bilim insanları plastik atıkları yenilebilir kurabiyeye dönüştürdü

Plastik kirliliği sorununa yanıt arayan bilim insanları, atıkları besine dönüştüren sıra dışı bir teknoloji geliştirdi.

Southern Illinois Üniversitesi (SIU) Carbondale bünyesindeki araştırmacılar, NASA’nın Derin Uzay Gıda Yarışması (Deep Space Food Challenge) kapsamında yürüttükleri çalışmada, PET şişeleri ve tarımsal atıkları yenilebilir protein, vitamin ve aromalara dönüştürmeyi başardı.

Amerikan Kimya Derneği'nin (ACS) düzenlediği sempozyumda sunulan araştırmada, genetiği değiştirilmiş mayalar "mikroskobik gıda fabrikaları" gibi kullanılarak elde edilen malzeme üç boyutlu (3D) yazıcı teknolojisiyle "µBites" (mikro-ısırıklar) adı verilen besleyici kurabiyelere dönüştürüldü.

 

Mayalar atıkları nasıl besine çeviriyor?

Projeyi yürüten Doçent Dr. Lahiru Jayakody ve yüksek lisans öğrencisi Sandhya Jayasekara, süreçte uygulanan biyoteknolojik yöntemi açıkladı.

Çalışmada, kullanılmış su şişelerindeki PET plastikler ile mısır koçanı ve yaprak gibi tarımsal atıklar, yüksek sıcaklık ve basınç altında su ve oksijen kullanılarak küçük karbon moleküllerine ayrıştırılıyor.

Fırıncı mayası da dahil olmak üzere özel maya türleri genetik olarak programlanarak, bu ayrıştırılmış karbon moleküllerini tüketip protein, yağ, vanilya aroması ve A vitaminine dönüşen beta-karoten üretmeleri sağlanıyor.

Elde edilen besin bileşenleri lif ve tatlandırıcılarla karıştırıldıktan sonra 3D yazıcıdan geçirilerek tüketime hazır yüksek proteinli kurabiyelere dönüştürülüyor.

Derin uzay görevlerinde kullanılabilir

Yapay aromayla tüketilmesi daha cazip hale getirilen "µBites" kurabiyelerinin güvenlik testlerinden geçtiği ve resmi lezzet tadım izinlerinin beklendiği kaydedildi. Bu kurabiyeler, derin uzay görevlerinde gıda sorununu çözmeye yardımcı olabilir.

NASA destekli proje için Dr. Jayakody, "İnsanlığın yarattığı plastik sorununu yine doğanın ve mikroorganizmaların zekasını kullanarak çözüyoruz" dedi.

2050 yılına kadar küresel gıda talebinin yüzde 35 ile yüzde 56 oranında artacağını ve dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 30'unun açlık riskiyle karşı karşıya kalacağını söyleyen Jayakody, "Geliştirdiğimiz bu teknoloji sadece uzay görevlerinde, denizaltılarda ya da afet bölgelerinde değil, dünya genelinde tırmanan gıda yetersizliğine karşı da sürdürülebilir bir çözüm sunacak" iddiasını öne sürdü.