Trakya için acele kamulaştırma

5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11738 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Trakya’nın 4’te 3’ünü kapsayan büyüklükte tarım arazileri, orman ve meralar için “Acele Kamulaştırma” kararı alındı. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından yürütüleceği açıklanan petrol ve doğal gaz arama ve üretim faaliyetleri kapsamında Edirne, Kırklareli, Tekirdağ ve Çanakkale’nin Gelibolu ilçesi sınırları içerisindeki halkın tapulu ya da kamuya kayıtlı yüzbinlerce dekar tarım arazisi kaya gazı ve kaya petrolü alanına dönüştürülecek. Kamulaştırılacak araziler sondaj ve üretim tesisleri ile altyapılar için kullanılacak. Bu alanlarda lokasyon alanı ve yolları, sondaj ve üretim alanları, petrol ve doğal gaz boru hatları, enerji nakil hatları, idari kampüs alanları ve depolama tesisleri yapılacak.

Trakya’da su alarmı

K. Bülent Ongun’un haberine göre; Türkiye’de toplam doğal gaz üretiminin yüzde 85’inin gerçekleştiği belirtilen Trakya Havzası’nda bugüne kadar 350’yi aşan sayıda kuyu açıldı. Trakya Havzası’ndaki faaliyetlerin çoğu kaya gazına yönelik olurken çalışmalar özellikle TPAO ile TransAtlantic Petroleum’un alt şirketleri tarafından gerçekleştirildi. Şirketler henüz kaya gazı testlerine yönelik bilgileri yayımlamadı.

Trakya’da yeraltı suyu bazı bölgelerde 600 metrelere çekilirken bölge hem susuzluğa hem de kirliliğe mahkûm edilen bir sürece girmiş durumda. Trakya’da kaya gazına kaya petrolünün de eklenmesinin büyük yıkımın habercisi olduğu belirtiliyor.

Rezervin 651 milyar metreküpü alınabilir

ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) raporunda Türkiye’nin Trakya ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki kaya gazı ve kaya petrolü rezervleri incelendi. Rapora göre bu iki bölgede toplam 4,6 trilyon metreküp yerinde kaya gazı bulunuyor. Bunun 651 milyar metreküpünün alınabilir nitelikte olduğu belirtilirken iki bölgedeki kaya petrolü miktarının ise toplam 4,7 milyar varil olduğu ifade ediliyor.

Bir kuyuda 300 bin metreküp su

Trakya’da kaya gazı ve petrolü sondajlarının sayısı artarken, bir sondaj kuyusuna 15-18 kez su basılıyor. Her seferinde kullanılan su miktarı ortalama 18 bin metreküp civarında. Bir kuyuda tüketilen su miktarı ise 300 bin metreküpe ulaşabiliyor.

Sayısı 350 civarında olan sondajlarda toplam 105 milyon metreküp su tüketildiği belirtiliyor. Sondaj kuyuları arttıkça yer üstü ve yer altı sularının tükeneceği ve kirleneceği, yeraltı sularını depolayan akiferlerin de yok olacağı ifade ediliyor.

Türkiye’nin kişi başı yıllık su miktarı 1400-1500 metreküp civarındayken TESKİ verilerine göre Trakya’da bu miktarın 150-200 metreküpe gerilediği belirtiliyor.

TransAtlantic’e 6 yıllık ruhsat

K. Bülent Ongun’un haberinde yer alan bilgilere göre; ABD Teksas merkezli çok uluslu şirket TransAtlantic Petroleum, Amed coğrafyasında kaya gazı kuyularına kaya petrolü kuyularını da eklerken Trakya’da kaya gazı ve ardından kaya petrolü için geçtiğimiz yıl ruhsat aldı.

Şirketin Kırklareli’nin Babaeski ve Pehlivanköy ilçeleri ile Tekirdağ’ın Hayrabolu ilçesi sınırları içinde 145 milyon 350 bin metrekare tarım alanı üzerinde petrol işletme sahası için işletme ruhsatı onaylandı. MAPEG, başvuruyu iki yıl içinde söz konusu sahada bir adet yeni petrol kuyusu açılması şartıyla onaylayarak TransAtlantic Petroleum’a şimdilik 6 yıl geçerli olmak üzere yeni petrol işletme ruhsatı verdi.

TPAO ile ortak çalışma

TransAtlantic Petroleum, Türkiye’ye Avustralya merkezli Pet Exploration Mediterranean International’ın (PEMI) Türkiye’de elde ettiği ruhsatları satın alarak girdi. Daha sonra TransAtlantic Exploration Mediterranean International adını alan şirket, Energy Operations Turkey (EOT) adlı firmanın lisanslarını ve operasyonlarını da devraldı. Ayrıca TPAO ile TransAtlantic arasında Amed ve Trakya’da ortak çalışma için bir mutabakat imzalandı.

TransAtlantic Petroleum’un internet sitesinde, “Kaynak kullanım potansiyelini kanıtlamak, tanımlamak ve geliştirmek ve hissedarlarına büyüme sağlamak için Kuzey Amerika teknolojisini (hidrolik kırma) kullanmaya kararlıdır” ifadeleri yer alıyor. Şirketin sitesinde ayrıca Türkiye’de yüzde 12,5 telif hakkı ödendiği ancak üretim vergisinin olmadığı, arama ruhsatlarında KDV muafiyeti, üretim kiralamalarında ise ücret iadesi gibi destekler alındığı belirtiliyor.

Hidrolik kırmada PFAS kullanımı

ABD’de hazırlanan bir raporda ExxonMobil ve Chevron dahil olmak üzere petrol ve gaz şirketlerinin 2012 ile 2020 yılları arasında altı ABD eyaletindeki 1.200’den fazla kuyuda petrol ve gaz için hidrolik kırma sürecinde perfloroalkil ve polifloroalkil maddeler (PFAS) kullandığına dair kanıtlar ortaya konuldu.

Raporda PFAS’ların çok küçük miktarlarda bile toksik olan ve çevrede parçalanmayan sentetik maddeler olduğu, zamanla vücutta birikerek çeşitli ciddi sağlık sorunlarına neden olabildiği belirtiliyor.

Şimdiye kadar PFAS’ın hidrolik kırılmada kullanılan 600’e yakın kimyasal arasında bulunduğunun bilinmediği belirtilen raporda, şirketlerin “açıklamak zorunda değiliz” diyerek paylaşmadığı sondaj ve hidrolik kırılmada kullanılan toksik kimyasallar listesine PFAS’ın da eklendiği aktarılıyor.

(Haber Merkezi)