Sanayinin Anadolu’ya ‘hicret’ planı: Mega endüstriyel kentler

 

İzmir — 2’nci Emek Bilim Kampı’nın “Türkiye’de sanayileşmenin haritası ve mega endüstriyel kentler” başlıklı son oturumu, yazar Sinan Araman ve Evrensel Genel Yayın Yönetmeni Hakkı Özdal’ın katılımıyla gerçekleştirildi.

Sunumunda kapitalizmin doğuşu ve gelişim sürecine ilişkin bir izlek ortaya koyan Araman, kapitalist rekabetin her zaman üretim maliyetlerini aşağıya çekme eğiliminde olduğunu belirtti.

Araman, mega endüstriyel kentlerin bir model olarak neoliberal dönemde ortaya çıkan serbest ticaret bölgelerinin bu dönemde gelişmiş bir versiyonu olduğunu belirterek, ABD tarafından üretim ve işçilik maliyetlerini aşağıya çekmek, bir bütün olarak üretim organizasyonunu kurmak amacıyla tedarik zincirine bağlı ülkelerde hayata geçirildiğini söyledi.

Türkiye’de 16 bölgede mega endüstriyel bölgenin planlandığını belirten Araman, bugün için Zonguldak Filyos ve Adana Ceyhan’da bunun hayata geçirilmeye başlandığını ifade etti.

“Marmara’da yoğunlaşan sermayenin Anadolu’ya hicreti”

Evrensel Genel Yayın Yönetmeni Hakkı Özdal ise Türkiye kapitalizminin 2030 Sanayi Planı bağlamındaki yeni yönelimini, “Marmara’da yoğunlaşan sermayenin Anadolu’ya hicreti” olarak adlandırdı.

Türkiye kapitalizminin üretim stratejisinin bir örneği olarak demiryolu, lojman, yurt, meslek lisesi, yerine göre liman, şehir ve fabrikalardan oluşan yeni komplekslerin “mega endüstriyel parklar” olarak adlandırıldığını belirten Özdal, bu stratejik belgeye duyulan ihtiyacın Çin’in yükseldiği, ABD ve Avrupa Birliği gibi başat kapitalist ülkelerin buna karşı denge kurmaya çalıştığı yeni koşullara uyum sağlama arayışıyla açıklandığını ifade etti.

2030 Sanayi Planı’nın 2023 yılı itibarıyla uygulanmaya başlandığını belirten Özdal, mega endüstriyel parkların yalnızca sanayi tesislerinden oluşmadığını belirterek, “Park dediklerinde şehir de var ama esasen demir yolu var. Mümkünse su varsa liman var. Akarsu varsa akarsu taşımacılığı var. Maden var. Enerji kaynakları var. Cami, havalimanı, yurtlar, işçiler için planlanmış lojmanlar var. Bunun toplamına mega endüstriyel parklar diyorlar” dedi.

Sanayi altyapısının yeniden kurulması hedefleniyor

Mega endüstriyel parklar stratejisinin Türkiye burjuvazisi, sermaye sınıfı ve devleti yöneten siyasal gücün yaptığı politik analizden hareketle oluşturulduğunu belirten Özdal, bu analiz doğrultusunda sanayi altyapısının baştan aşağı değiştirilmesinin hedeflendiğini söyledi.

Özdal, yeni sanayi altyapısının geniş coğrafyanın olanaklarından yararlanacak biçimde yeniden kurulmasının ve ortaya çıkacak yeni sanayiyle birlikte yeni tipte işçi sınıfının yaratacağı sosyal sorunların da baştan planlanmasının hedeflendiğini ifade etti.

Özdal, bu kapsamda “Ulusal Sanayi Alanları Master Planı” adı verilen bir planın bulunduğunu belirterek, “Bir kere sanayinin altyapımızı yeniden, yeni bir mekânda yeniden kurmalıyız ve bu mekânı geniş coğrafyamızın olanaklarını kullanarak tesis etmeliyiz. Aynı zamanda ortaya çıkacak yeni sanayinin yeni tipte işçi sınıfını, yani ortaya çıkabilecek sosyal sorunları da baştan planlayarak gitmeliyiz diyorlar” dedi.

Filyos’tan Ceyhan’a yeni sanayi hattı

Ulusal Sanayi Alanları Master Planı kapsamında Filyos-Ceyhan hattına da dikkat çeken Özdal, hattın Türkiye’nin kuzeybatısından güney, orta ve güneydoğu bölgelerine doğru uzanan stratejik bir hat olarak planlandığını belirtti.

Özdal, “Türkiye’nin kuzeybatısından güney, Orta Doğu’suna, Güneydoğu’suna doğru bir hat çiziliyor. Zonguldak’tan Adana Ceyhan’a. Maden ve enerji kaynaklarından, petrolün Akdeniz’e çıkış noktasına” ifadelerini kullandı.

(Evrensel)