ABD'den Türkiye'yi de kapsayan İran yaptırımı

ABD, İran’a yönelik yaptırım politikasını genişleterek Irak, Lübnan ve Türkiye’de bulunan kişi ve kuruluşları yaptırım listesine aldı. Washington, söz konusu kişi ve şirketleri Hizbullah ve İran destekli gruplara mali kaynak sağlamakla suçluyor.

ABD Hazine Bakanlığının perşembe günü açıkladığı karar, 24 Ağustos’ta başlatılan “Operation Economic Outcast” (Ekonomik Dışlanmışlar Operasyonu) kapsamında alındı. Bakanlık, operasyonun İran’ın savaş faaliyetlerini finanse etmek, füze programını geliştirmek, siber saldırılar düzenlemek ve İran Devrim Muhafızları Ordusu'nu desteklemek için kullandığını öne sürdüğü gelir kaynaklarını hedef aldığını belirtti.

Yaptırım ağı Türkiye’ye de uzandı

Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından açıklanan yeni listede Türkiye bağlantılı isim ve şirketler de bulunuyor.

Washington’un yaptırım uyguladığı isimler arasında Amir el-Makansi de yer alıyor. ABD Hazine Bakanlığı, Suriye’de faaliyet gösteren bir altın şirketinin sahibi olduğu belirtilen el-Makansi’nin İstanbul’da da ofisleri bulunduğunu ve Hizbullah bağlantılı finansal faaliyetlere destek verdiğini ileri sürdü.

ABD yönetimi, yaptırımların hedefindeki kişi ve kuruluşların Irak’taki Kataib Hizbullah ile Lübnan Hizbullahı'na mali destek sağladığını savunuyor. Washington, Kataib Hizbullah’ı İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun komutası altında faaliyet gösteren Iraklı Şii paramiliter bir yapı olarak tanımlıyor.

Yeni karar, ABD’nin Türkiye’deki İran bağlantılı finans ağlarına yönelik son dönemde attığı ikinci adım oldu. Hazine Bakanlığı 4 Eylül’de de Türkiye’de faaliyet gösteren İran bağlantılı bir banka ile iki iştirakini yaptırım listesine almıştı. Washington, bu kuruluşların İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü adına on milyonlarca dolarlık işlem yaptığını ve İran petrol gelirlerinin finansal sisteme aktarılmasına yardımcı olduğunu iddia etmişti.

“ABD finans sisteminden çıkaracağız”

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yaptırımların İran yönetimini destekleyen kişi ve kuruluşları hedef aldığını söyledi.

Bessent, “Terörü finanse etsinler, para aklasınlar ya da İran’ın yaptırımları aşmasına yardım etsinler; onları bulacağız, ABD finans sisteminden çıkaracağız ve rejimi ayakta tutan ağları dağıtacağız.” dedi.

ABD yönetimi böylece yaptırım politikasını yalnızca İran’daki devlet kurumları ve şirketlerle sınırlı tutmayarak Tahran’la ekonomik ilişki içerisinde olduğunu ileri sürdüğü bölgesel ağlara doğru genişletiyor.

Washington, özellikle İran’ın yaptırımları aşmasını sağlayan finansal kanalların ve Hizbullah başta olmak üzere İran destekli gruplara aktarıldığını öne sürdüğü kaynakların kesilmesini hedefliyor.

İran bağlantılı işlemlere lisans engeli

Yeni yaptırım paketinin bir diğer ayağını ise İran bağlantılı işlemlere verilen özel lisansların sınırlandırılması oluşturuyor.

OFAC, istisnai durumlar dışında İran’la bağlantılı işlemler için yapılan özel lisans başvurularının büyük bölümünün artık reddedileceğini açıkladı. Kurum, halen değerlendirme aşamasında bulunan başvuruların da “büyük çoğunluğunun” reddedilmeye başlandığını bildirdi.

Bu adımla birlikte ABD yaptırımlarına rağmen özel izinlerle sürdürülebilen İran bağlantılı ticari ve finansal işlemlerin kapsamının daha da daraltılması amaçlanıyor.

Hazine Bakanlığı, söz konusu politikanın İran “davranışını değiştirene kadar” sürdürüleceğini açıkladı.

Hürmüz ve bölgesel çatışmalar gerekçe gösterildi

Washington’un yaptırım politikasında İran’ın bölgesel politikaları da gerekçe olarak gösterildi.

ABD Hazine Bakanlığı açıklamasında Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, Körfez’de ABD personeli ve ABD’nin bölgedeki ortaklarına yönelik saldırılar ile İran’ın nükleer ve konvansiyonel silah kapasitesine yönelik faaliyetleri yaptırım politikasının hedefleri arasında sıralandı.

Ancak Washington, yeni yaptırımların ne kadar süreyle uygulanacağına ilişkin bir tarih vermedi.

1,43 milyon dolarlık uzlaşma

ABD Hazine Bakanlığı aynı gün İran yaptırımlarının uygulanmasına ilişkin başka bir karar da açıkladı.

İran yaptırımlarının ihlal edilmiş olabileceği 39 işlem nedeniyle bir ABD vatandaşı, hukuki sorumluluğunun giderilmesi amacıyla 1,43 milyon dolar ödemeyi kabul etti.

OFAC ayrıca İran yaptırımlarının aşılması ya da kara para aklama faaliyetleri konusunda bilgi sahibi olan kişilere ihbarda bulunma çağrısı yaptı.

Yeni paket, ABD’nin İran’a yönelik ekonomik baskıyı yalnızca İran içerisindeki kurumlarla sınırlı bırakmadığını; Türkiye dahil bölgedeki finans, ticaret ve şirket ağlarını da yaptırım mekanizmasının kapsamına aldığını gösteriyor.

(Dış Haberler)