Diyarbakır'da depremde 77 kişinin öldüğü Serin-2 Apartmanı'nda kolon kesildiği uzman raporunda

Diyarbakır'da, 6 Şubat 2023'te meydana gelen Maraş merkezli depremlerde yıkılan Serin-2 Apartmanı'na ilişkin hazırlanan yeni bilirkişi raporu dava dosyasına girdi.

Maraş merkezli depremlerde yıkılması sonucu 77 kişinin hayatını kaybettiği, 29 kişinin yaralandığı Serin-2 Apartmanı'na ilişkin tutuksuz 4 sanığın yargılandığı Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi'nin talebi doğrultusunda Ankara ve Orta Doğu Teknik üniversitelerinden oluşturulan 4 kişilik heyet yeni bilirkişi raporu hazırladı.

Raporda sorumluluk ve beton kalitesi hakkında tespitler yapıldı, binanın altında bulunan iş yerlerinde kolon kesilip kesilmediğine ilişkin görsellere de yer verildi.

Binada kullanılan betonun kalitesinin ciddi ölçüde yetersiz olduğu belirtilen raporda, bunun binanın deprem sırasında ağır hasar görmesine ve yıkılmasına önemli ölçüde neden olduğu vurgulandı.

Raporda, şunlar kaydedildi:

"Serin-2 Apartmanı'na yaklaşık 19 metre uzaklıkta gerçekleştirilen yol ve alt geçit yapım çalışmalarının binanın temel sistemi ve deprem dayanımı üzerindeki etkisine ilişkin binanın temel seviyesi, kazı alanına olan uzaklığı, kazı geometrisi ve ilgili zemin koşulları birlikte değerlendirilmiştir. Gerçekleştirilen kazının binanın temelini ve temel altındaki zemini zayıflatacak nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır. Tarafımızca yapılan incelemelerde de bu değerlendirmenin aksini ortaya koyacak herhangi bir teknik bulguya rastlanmamıştır. Bu şekilde dosya kapsamında yol yapımında kullanılan araç ve kamyonların oluşturduğu titreşimlerin binanın temelinde veya taşıyıcı sisteminde deprem direncini azaltacak ölçüde bir hasar meydana getirdiğini gösteren herhangi bir tespit bulunmamaktadır. Yol ve alt geçit yapım çalışmaları kapsamında gerçekleştirilen kazının, çalışma sırasında oluşan araç ve kamyon titreşimlerinin, temel çevresinde gözlenen nemin veya sınırlı su akışının binanın temel sistemini ya da taşıyıcı sistemini binanın deprem direncini anlamlı ölçüde azaltacak şekilde zayıflattığını gösteren teknik bir bulgu bulunmadığı değerlendirilmektedir."

Binada, statik projede öngörülen donatı detaylarına uyulmadığı bilgisi verilen raporda, etriye aralıklarının ve kanca detaylarının yürürlükteki yönetmelik hükümlerine aykırı uygulandığı, taşıyıcı elemanlarda ciddi ölçüde düşük kaliteli beton kullanıldığı belirtildi.

Raporun sonuç ve değerlendirme kısmında, şunlar aktarıldı:

"Binanın taşıyıcı sistemine ait bir kolonun sonradan kesildiği dosya kapsamındaki bulgulardan açıkça anlaşılmaktadır. Taşıyıcı bir kolonun kesilmesi, yapının dikey ve yatay yük taşıma kapasitesini azaltmakta, taşıyıcı sistemin yük aktarım düzenini değiştirmekte ve özellikle deprem etkileri altında komşu taşıyıcı elemanlarda ilave zorlanmalara neden olmaktadır. Kolonun kesilmesini gerçekleştiren, yaptıran veya bu işleme karar veren kişi veya kişilerin binanın deprem direncinin azalmasını doğrudan katkıda bulunmaları nedeniyle önemli düzeyde teknik sorumluluk taşıdıkları değerlendirilmiştir. Binada tespit edilen yaygın malzeme, uygulama ve taşıyıcı sistem yetersizlikleri dikkate alındığında kolon kesilmesine ilişkin sorumluluğun yapım aşamasındaki malzeme ve uygulama kusurlarından kaynaklanan sorumluluktan daha düşük düzeyde olduğu değerlendirilmiştir. Binanın yıkılmasına ilişkin en yüksek teknik sorumluluğun yapım ve uygulama aşamasındaki ağır malzeme ve donatı kusurlarından sorumlu olan fenni mesul, sürveyan, şantiye şefi ve bina müteahhidine aittir. Kolonun kesilmesinden sorumlu kişi veya kişilerin ikinci derecede ancak önemli bir teknik sorumluluk taşımaktadır. Statik proje müellifi ile projenin teknik yönden incelenmesi ve onaylanmasında görevli kişi veya mercilerin ise daha sınırlı ve ikincil düzeyde teknik sorumluluk taşıdığı değerlendirilmiştir. Binanın yıkılmasının tek bir kusur veya ihmalden kaynaklanmadığı, uygulama taşıyıcı sistem ve sonradan yapılan müdahalelerle binanın deprem direncini azalttığı ve meydana gelen sonuca katkıda bulunduğu kanaatine varılmıştır."

"Bu raporun yargılamayı etkileyeceğine inanıyoruz"

Dava dosyasında mağdurların avukatlığını yapan Hüseyin Kıratlı, AA muhabirine, depremde yıkılan Serin-2 Apartmanı'nın enkazı altında kalan anne ve babasını kaybettiğini söyledi.

Dava dosyasında 3 farklı üniversite tarafından hazırlanan bilirkişi raporlarının yer aldığını anlatan Kıratlı, şunları kaydetti:

"Dava dosyasına gelen bilirkişi raporunun, kolon kesme iddialarımızı teyit edecek nitelikte olduğu ispatlandı. Enkaz çalışmalarından bugüne kadar binadaki iş yerlerinde kolon kesildiği iddiasında bulunmuştuk. Bu talebimiz o zaman ispatlanamamıştı. Gelen rapor tüm iddialarımızı ispatlıyor. Bu raporun yargılamayı etkileyeceğine inanıyoruz. Dolayısıyla bu rapor iddialarımızı ispat ettiği için dosyanın seyri değişecek ve maddi gerçeğin ortaya çıkacağı düşüncesindeyiz. Annem ve babam ile komşularımız adına hukuk mücadelesini devam ettirirken dosyaya eklenen rapor yüreğimize bir nebze su serpti. Hukuk mücadelesini sonuna kadar devam ettireceğim. Kolon kesilme iddialarımızı ispatlar nitelikte olan raporun, sürecin bizim açımızdan olumlu yürümesine katkı sunacağı inancındayım."

Depremde toplum olarak büyük acılar ve kayıplar yaşadıklarını belirten Kıratlı, bu acıların son olması dileğinde bulundu.

Kıratlı, "Bu depremlerden umarım ders çıkarırız ve yaşanan acılar bir daha yaşanmaz. Depremde kolon kesmelerin etkili olduğunu yaşadık. İş yeri sahipleri bu tarz şeylere teşebbüs etmesin ve canlar yanmasın. Çok kişiyi depremde kaybettik. Kolon kesilmesi de bunun bir sebebiydi. Etkin bir denetim ve kontrol yapılmamıştı. Umarım bu son olur ve toplum olarak bu tarz acıları yaşamayız." ifadelerini kullandı.

İddianeme

İddianamede, tutuksuz sanıklardan binanın müteahhidi Hüseyin B, binanın statik proje müellifi Cihan U, statik betonarme projesine onay veren Nasir Ç. ve bina fenni mesulü Ekrem B. hakkında "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümü ve yaralanmasına neden olma" suçundan 22 yıl 6'şar aya kadar hapis cezası isteniyor.

Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının başlattığı soruşturma kapsamında Serin-2 Apartmanı'nın depremde yıkılmasına ilişkin Fırat Üniversitesi, İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi ve Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Bölümü akademisyenlerinden oluşan heyetler tarafından 3 ayrı bilirkişi raporu hazırlanmıştı.

(AA)