DEM Partili Öznur Bartin'den Meclise araştırma önergesi: 'Anadilde eğitim güvenceye alınsın, taşımalı eğitim krizi çözülsün'

DEM Parti Hakkari Milletvekili Öznur Bartin, anadilde eğitim hakkının anayasal güvenceye kavuşturulması ve başta Hakkari olmak üzere bölge kentlerinde yaşanan taşımalı eğitim krizinin araştırılması amacıyla TBMM Başkanlığına Meclis Araştırması önergesi verdi.

Önergede, başta Kürtçe ve lehçeleri olmak üzere anadillerin eğitim sistemindeki yeri, eğitime erişimde yaşanan yapısal eşitsizlikler ve Hakkari genelinde kronikleşen fiziki altyapı sorunlarının kapsamlı biçimde incelenmesi için bir Araştırma Komisyonu kurulması talep edildi.

"Kürtçe seçmeli dersi yapısal olarak yetersiz"

Eğitim hakkının yalnızca bir okul binasına ulaşmakla sınırlı olmadığını, çocuğun kimliğini ve dilini gözeten nitelikli bir eğitimi kapsadığını belirten Bartin, Türkiye’de eğitim politikalarının tarihsel olarak tek dilli ve Türkçe merkezli kurgulandığını kaydetti. Kurmanci, Zazaki ve Soran başta olmak üzere anadillerin eğitim dili olarak kullanımının engellendiğine dikkat çeken Bartin, 2012 yılında getirilen seçmeli ders uygulamasının yapısal eşitsizlikleri çözmediğini vurguladı.

Öğretmen atamalarının yetersizliği, ders açılmasına dair kota şartları, ders materyali eksikliği ve kademeler arasındaki kopukluk nedeniyle derslere fiilen erişilemediğini ifade eden Bartin, Milli Eğitim Bakanlığının aynı eğitim yılına ilişkin açıkladığı seçmeli ders öğrenci sayılarının birbirini tutmamasının (59 bin, 35 bin ve 30 bin şeklinde farklı veriler sunulması) kamu politikalarındaki şeffaflık sorununu gözler önüne serdiğini belirtti.

"Dilsel ve mekansal eşitsizlik birlikte derinleşiyor"

Anadilde eğitimin eşit yurttaşlık ve demokratik toplum hakkı olduğunu dile getiren Bartin, Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 30. maddesi ve Anayasa hükümlerine işaret ederek devletin ayrımcılığı önleme yükümlülüğünü hatırlattı. Bartin, söz konusu eşitsizliğin Hakkari ve bölge kentlerinde fiziki erişim sorunlarıyla daha da ağırlaştığını söyledi.

Hakkari merkez ile Yüksekova, Şemdinli, Derecik ve Çukurca ilçelerinde her eğitim yılı başında öğretmen açığı, tamamlanmamış veya güçlendirmedeki okul binaları ve personel eksikliklerinin tekrarlandığını hatırlatan Bartin, geçtiğimiz dönem Yüksekova’da bulunan 102 köyün 88’inde taşımalı eğitim hizmetinin verilemediğini ve yüzlerce öğrencinin eğitimden koptuğunu aktardı. Taşımalı eğitimin köylerdeki okulsuzluğu ve öğretmensizliği normalleştirmemesi gerektiğini belirten Bartin, çocukların köylerinden koparılarak uzak merkezlere taşındığı bu modelde hem dilsel hem de mekansal eşitsizliğin aynı anda derinleştiğini vurguladı.

"Okullar açılmadan önlem alınmalı, komisyon kurulmalı"

Eğitim-Sen Hakkari Şubesinin yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde işaret ettiği bina, temizlik personeli, güvenlik ve öğretmen açıklarına da değinen Bartin, 14 Eylül 2026'da başlayacak ders yılı öncesinde acil tedbir alınması gerektiğini bildirdi.

Bartin, taşımalı eğitime muhtaç bırakılan köylerin, ihale ve servis güvenliği süreçlerinin tespit edilmesi, parasız, nitelikli anadilde eğitim modellerinin kamusal olarak planlanması amacıyla Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını istedi.