EMEP’li Karaca’dan Bakan Tekin’e: MESEM’lerin kapatılmasına yönelik bir çalışmanız var mıdır?

 

Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Hatay Samandağ’da MESEM kapsamında oto tamirhanesinde çırak olarak çalıştırılan 13 yaşındaki Tunç Çam ile Düzce Akçakoca’da fındık hasadı sırasında traktör altında kalarak yaşamını yitiren 10 yaşındaki Mehmet Doğan Cebe’nin ölümlerini Meclis gündemine taşıdı. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi veren Karaca, MESEM kapsamında yaşanan çocuk ölümleri ve çocuk işçiliğine ilişkin sorular yöneltti.

İki çocuk aynı gün yaşamını yitirdi

Karaca’nın önergesinde yer alan bilgilere göre, 8 Eylül 2026 tarihinde Hatay’ın Samandağ ilçesinde MESEM kapsamında oto tamirhanesinde çırak olarak çalıştırılan 13 yaşındaki Tunç Çam, motor bölümünde meydana gelen patlama sonucu yaşamını yitirdi. Aynı gün Düzce Akçakoca’da 10 yaşındaki Mehmet Doğan Cebe, fındık hasadında traktör altında kalarak hayatını kaybetti.

Karaca, iki çocuğun ölümüyle birlikte 2026 yılının ilk 9 ayında iş cinayetlerinde yaşamını yitiren çocuk işçi sayısının 61’e ulaştığını belirtti.

“Yüzbinlerce çocuk okul zili değil paydos zilini bekliyor”

Okulların açılmasına sayılı günler kala yüzbinlerce çocuğun okul zili değil paydos zilini beklediğini ifade eden Karaca, sayısı milyonu bulan çocuk işçilerin devlet tarafından korunması gerekirken atölye ve fabrikalara sürüldüğünü belirtti.

Karaca, çocukların yoksulluğun çaresizliğinin “istihdam ve diploma garantisi” kılıfıyla istismar edildiğini belirterek, çocukların haftada 6 gün, en az bir yetişkin kadar ağır koşullarda ve asgari ücretin en fazla yarısı kadar ücretlerle çalıştırıldığını ifade etti.

Çocukların kuralsız çalışmanın düzene dönüştüğü işyerlerinde cinayetlere kurban edildiğini belirten Karaca, patronlara bedava işgücü sunmak uğruna, işçi ebeveynlerinden kesilerek işsizlik fonuna aktarılan paralarla çocuklara ücret ödendiğini kaydetti.

“Sermayedarların talepleri devlet politikası olarak onaylanıyor”

Karaca, ülkedeki milyonlarca işçi ve emekçinin sömürülmesinin yanı sıra çocukların da çalıştırıldığını belirterek, sermayedarların taleplerinin devlet politikası olarak Saray’da onaylandığını ifade etti.

2027-2029 yılları için açıklanan Orta Vadeli Program’da mesleki ve teknik eğitim adı altında sermayedarların taleplerinden oluşan bir dizi isteğin hedef olarak konulduğunu belirten Karaca, mesleki ve teknik eğitim müfredatından staj ve işbaşı eğitimi programlarına, çocukların MESEM’lere yönlendirilmesinden yapılacak protokollere kadar her alanın sermayedarlarla planlandığının gizlenmediğini söyledi.

Karaca, buna karşın çalışmaya mahkum edilen çocukların yoksulluğunun giderilmesi, burslarla akademik eğitimlerinin desteklenmesi ve çocuklarını çalıştırmadan geçinemeyen emekçilerin insanca yaşam sürmesi için çalışma şartlarının iyileştirilmesi gibi esas görevlerin es geçildiğini belirtti.

Bakan Tekin’e altı soru

EMEP’li Karaca, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’e şu soruları yöneltti:

• 13 yaşındaki Tunç Çam’ın yaşamını yitirdiği oto tamirhanesi daha önce Milli Eğitim Bakanlığı veya Çalışma Bakanlığı müfettişlerince denetlenmiş midir? Bu işyeri bir çocuğun çalışması için uygun bulunmuş mudur?
• MESEM uygulaması başladığı günden bu yana kaç çocuk iş kazası geçirmiş, kaç çocuk yaşamını yitirmiştir? Yaşamını yitiren ve yaralanan çocukların yaşlarına ve iş kollarına göre dağılımı nedir?
• MESEM kapsamında çalışırken iş cinayetinde hayatını kaybeden çocukların ölümünden sorumlu olan kaç işveren hakkında sözleşme feshi, idari para cezası veya adli işlem uygulanmıştır?
• Çocuk işçiliğini meşrulaştıran ve patronlara bedava işgücü sağlayan MESEM uygulamalarını, artan çocuk ölümlerine rağmen sürdürmekte ısrar etme nedeniniz sermayedarların emirleri midir? MESEM’lerin kapatılmasına yönelik bir çalışmanız var mıdır?
• Mevsimlik tarım işçilerinin çocuklarını da yanlarında çalıştırma ya da bulundurma zarureti göz önüne alındığında, 10 yaşındaki Mehmet Doğan Cebe gibi ölümlerin yaşanmaması için Bakanlığınızca bir çalışma yapılmış mıdır? Okul çağındaki mevsimlik işçi çocuklar hakkında ne tür planlarınız bulunmaktadır?
• Patronların talepleri doğrultusunda hazırlanan OVP ve mesleki eğitim protokolleri yerine; çocukların örgün eğitime devam etmesini sağlayacak burs ve kamusal destek programlarını artırmaya yönelik bir bütçe planlamanız bulunmakta mıdır?