Yol-İş'ten otoyol ve köprülerin özelleştirilmesi kararına tepki: Vatandaş yolun müşterisi değil, kamu hizmetinin sahibidir

Türkiye Yol-İş Sendikası, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün sorumluluğundaki otoyol, köprü, bağlantı yolları ile bakım ve işletme tesislerinin özelleştirilmesine yönelik Cumhurbaşkanı Kararı’na tepki gösterdi. Kararın geri çekilmesini isteyen Sendika, "Kâr özel sektöre, zarar kamuya bırakılacak bir sistem kabul edilemez. Vatandaş yolun müşterisi değil, kamu hizmetinin sahibidir” açıklamasını yaptı.

Yol-İş Sendikası Olağanüstü Başkanlar Kurulu, Genel Başkan Ramazan Ağar başkanlığında bugün Ankara’daki sendika genel merkezinde toplandı. Toplantıda, 4 Eylül 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı’nın ulaşım politikaları, kamu hizmetlerinin geleceği ve yol işçilerinin çalışma hayatı üzerindeki etkileri değerlendirildi.

Toplantının ardından yayımlanan açıklamada, otoyolların özelleştirilmesinin yalnızca ekonomik model değişikliği olarak değerlendirilemeyeceği belirtilerek, şunlar kaydedildi: “Kamu kaynaklarının ve stratejik ulaşım altyapısının özel sektörün kâr anlayışına terk edilmesi; geçiş ücretlerinin artması, kamu gelirlerinin azalması, çalışanların iş güvencesi ve sosyal haklarının zayıflaması gibi ciddi sonuçlar doğuracaktır. Ulaşım gibi temel bir kamu hizmetinde öncelik kâr değil, kamu yararı ve vatandaşın güvenli, erişilebilir ve uygun maliyetli ulaşım hakkı olmalıdır.”

“İhale şartları ve çalışanların durumu açıklanmalıdır”

Otoyolların ülkenin ekonomik hayatı, ulaşım güvenliği ve afet dönemlerindeki lojistik kapasitesi açısından stratejik öneme sahip olduğuna işaret edilen açıklamada, özelleştirmenin ayrıntılarının kamuoyuna açıklanması istendi. Açıklamada, şu ifadelere yer verildi: “Devletin yaptığı büyük yatırımlarla ortaya çıkan bu stratejik altyapı, kamu yararı gözetilerek mi işletilecektir, yoksa temel amaç özel sektörün kârlılığı mı olacaktır? İhale şartları, işletme süreleri, gelir paylaşımı, garanti mekanizmaları, yatırım yükümlülükleri, çalışanların durumu ve kamuya getireceği mali yükler toplumun anlayabileceği şekilde açıklanmalıdır.”

“Vatandaş yolun müşterisi değildir”

Kamu hizmetlerinin temel amacının kâr elde etmek değil, vatandaşların ihtiyaçlarını karşılamak olduğu vurgulanan açıklamada, “Vatandaş yolun müşterisi değildir; vatandaş, kamu hizmetinin sahibidir. Devletin görevi yalnızca yolu yapmak değil, o yolun güvenli, erişilebilir ve toplumun bütün kesimleri tarafından kullanılabilir olmasını sağlamaktır” denildi.

Özelleştirmenin geçiş ücretlerinde artışa yol açabileceği belirtilen açıklamada, ulaşım maliyetlerindeki yükselişin ekonominin tamamına ve hayat pahalılığına yansıyacağı kaydedildi.

“Kamu varlıkları kısa vadeli kazanç uğruna özelleştirilmemelidir”

Otoyolların toplumun ortak kaynaklarıyla oluşturulmuş kamu varlıkları olduğu, işletme haklarının özel sektöre devredilmesi halinde ortaya çıkacak ekonomik tablonun şeffaf ve kapsamlı biçimde açıklanması gerektiği ifade edilen bildiride, şunlar kaydedildi: “Bugün kısa vadeli bir gelir elde etmek adına, devletin ve milletin gelecekte elde edeceği uzun vadeli gelirlerden vaz mı geçiyoruz? Bir kamu varlığının değeri yalnızca bugün elde edilecek ihale bedeliyle ölçülemez. Devletin ve milletin ortak malı olan bu değerler, kısa vadeli kazanç uğruna özelleştirilmemeli; milletimizin menfaatleri ve kamu yararı gözetilerek korunmalıdır.”

“Stratejik ulaşım altyapısında devletin kontrolü azalmamalıdır”

Karayollarının ticari bir işletme olmadığına dikkat çekilen açıklamada, deprem, sel, yangın ve büyük kazalar gibi olağanüstü durumlarda yolların açık tutulmasının ve ulaşımın kesintisiz sürdürülmesinin hayati önem taşıdığı belirtildi. Bakım, onarım, personel ve güvenlik giderlerinin tasarruf alanı olarak görülemeyeceği vurgulanan açıklamada, “Otoyollarda yapılan bir tasarrufun bedelini kimi zaman bir insan hayatı ödeyebilir” ifadesi kullanıldı.

Kârlılığı yüksek güzergâhlarla trafik yoğunluğu düşük bölgeler arasında hizmet farklılığı oluşabileceği uyarısında bulunulan açıklamada, özelleştirmenin bölgesel eşitsizlikleri artırabileceği kaydedildi.

“Çalışanların hakları pazarlık konusu yapılmamalıdır”

Açıklamada, özelleştirme kararının yol işçilerinin çalışma koşulları üzerindeki olası etkilerine ilişkin de şu değerlendirme yapıldı: “Biz hiçbir çalışanın iş güvencesinin zayıflatılmasını, ücret ve sosyal haklarının geriletilmesini, taşeronlaşmanın yaygınlaştırılmasını kabul etmiyoruz. Aynı işi yapan çalışanların farklı statülerde çalıştırılması, ücret ve sosyal haklarda farklılık yaratılması çalışma barışını bozar. Aynı işi yapan, aynı emeği veren, aynı riski üstlenen çalışanlar arasında adaletsizlik istemiyoruz.”

Araç ve gelir garantileri gibi uygulamaların kamu maliyesine getireceği yüklerin açıklanması istenen açıklamada, “Kâr özel sektöre, zarar kamuya bırakılacak bir sistem kabul edilemez. Milletin kaynakları söz konusuysa her kuruşun hesabı verilmelidir” denildi.

Yol-İş’in kararın geri çekilmesi için demokratik ve sendikal mücadeleyi sürdüreceği belirtilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi: “Biz bu yolların sadece asfaltını değil, emeğini de savunuyoruz. Kamu malını savunmak, milletin hakkını savunmaktır. Emekçinin iş güvencesini savunmak, ailenin geleceğini savunmaktır. Güvenli yolları savunmak, insan hayatını savunmaktır. Biz emekçiler, ülkenin yollarında yıllardır olduğu gibi hakkımızı, ülkemizin ve milletimizin menfaatlerini savunmak için bilimden ve hukuktan aldığımız güçle; omuz omuza, tek yürek ve örgütlü bir biçimde mücadelemizi sürdürmeye devam edeceğiz.”

(ANKA)