Mao'nun ölümünün 50'nci yılı: Çinli gençler 'Öğretmen'den ders almayı sürdürüyor

Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurucu lideri Mao Zedong’un 9 Eylül 1976’daki ölümünün üzerinden tam 50 yıl geçti. Küresel bir güç olan ülkede, Mao hâlâ bağımsızlığın, mücadelenin ve ekonomik eşitsizliklere tepkinin sembolü olmaya devam ediyor.

Çin köylü devriminin lideri ve ülkesine ulusal bağımsızlık kazandıran bir devrimci olan Mao sonrası dönemde Çin, uyguladığı küresel kapitalizmle entegre devlet kapitalizmiyle dünyanın en büyük ikinci ekonomisine dönüştü. Bununla birlikte ülkede artan ekonomik eşitsizlik ve güvensizliğe karşı son yıllarda gençler arasında Mao'ya yönelik artan ilgi dikkat çekiyor.

Gençler 'Öğretmen'in peşinde

1949'da cumhuriyetin kuruluşundan 1976'daki ölümüne kadar Çin Komünist Partisini ve ülkeyi yöneten Mao, Çin online video platformu Bilibili'de "Öğretmen" (Jiaoyuan) unvanıyla anılıyor. Kullanıcılarının yüzde 60'ı gençlerden oluşan platformda Mao'nun hayatından kesitler içeren videolar milyonlarca kez izleniyor ve övgü dolu on binlerce yorum alıyor. WeChat aramalarında da "Öğretmen" kelimesi, Mao'nun 2021’deki doğum gününde 35 milyona, 8 Nisan 2024’te ise 139 milyona yükseldi.

Mao'ya yönelik ilgi, Tsinghua, Pekin ve Fudan gibi ülkenin en iyi üniversitelerinin öğrencileri ve mezunları arasında da yüksek. "Mao Zedong’un Seçme Eserleri", Çin’in çok sayıda üniversitesinde 2019’dan itibaren kütüphaneden en çok ödünç alınan kitaplar arasında. Çin’in en büyük arama motoru olan Baidu’da da "Mao’nun Seçme Eserleri" aramaları, 2019’dan itibaren 2016 öncesine kıyasla yaklaşık dört katı artış gösterdi.

Sadece kahraman değil, açıklama istiyorlar

Hollanda'daki Leiden Üniversitesinde uzun yıllardır Çinli gençlerin siyasi kültürüyle ilgili çalışmalar yürüten Profesör Florian Schneider, konuyla ilgili BBC'ye yaptığı değerlendirmede, gençlerin Mao'ya olan ilgisinin, gelir dağılımındaki adaletsizlik başta olmak üzere ekonomik ve sosyal sorunlarla yakından bağlantılı olduğu görüşünde.

Genç işsizliğinin temmuz verilerine göre yüzde 17,9 olduğu, barınmanın ekonomik yükünün arttığı ülkede Mao'nun kapitalizm eleştirilerinin gençlerde karşılık bulduğu belirtiliyor. Bazı gençlerin Mao'nun yazılarını rehber olarak gördüğünü belirten Schneider,"Mao'nun yeniden ilgi görmesi, gençlerin yaşadıkları eşitsizliği ve güvensizliği tanımlamak ve anlamlandırmak için mevcut tarihsel bir dili kullanma çabasını yansıtıyor" diyor.

Öte yandan Mao'nun eserlerine olan ilgi, Çinli gençlerin sadece bir kahraman değil, aynı zamanda yaşadıkları sorunlara dair bir açıklama aradıklarını gösteriyor. 

(Dış Haberler)