Otomotiv yan sanayiinde ucuz emek dayatması: Ücretleri baskılayan 37 şirkete rekabet soruşturması

 

Rekabet Kurulu, otomotiv tedarik sanayisinde faaliyet gösteren 37 şirket ile TOSB ve TAYSAD hakkında, iş gücü piyasasında rekabeti ihlal ettikleri şüphesiyle kapsamlı bir soruşturma başlattı. Soruşturmanın temelini, şirketlerin kendi aralarında anlaşarak işçi geçişlerini engellemesi ve çalışan ücretlerini düşük tutmak amacıyla rekabete hassas bilgi paylaşımında bulunması oluşturuyor. Binlerce işçinin emeğini, gelirini ve çalışma koşullarını doğrudan etkileyen bu usulsüzlük iddiaları, işverenlerin ucuz emek dayatması için kurdukları iddia edilen sistemi gözler önüne seriyor.

Çalışan Ayartmama Anlaşmaları ve Maaşların Sabitlenmesi

Rekabet Kurulu tarafından yürütülen önaraştırma sürecinde elde edilen bilgi ve belgelere göre, otomotiv yan sanayi alanında faaliyet gösteren şirketler, TOSB (Otomotiv Tedarik Sanayi İhtisas Organize Sanayi Bölgesi) ve TAYSAD (Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği) bünyesinde gerçekleştirilen toplantılar ile çeşitli iletişim kanalları üzerinden yasa dışı mutabakatlara vardı. İncelemelerde, teşebbüslerin birbirlerinden personel transfer etmemek üzere "çalışan ayartmama" veya "centilmenlik" adı altında anlaşmalar yaptıkları tespit edildi. Aynı zamanda şirketlerin, çalışan maaşları, zam oranları, yan haklar ve diğer çalışma koşullarına dair rekabete son derece hassas bilgileri birbirleriyle paylaşarak iş gücü piyasasındaki rekabeti kısıtladıkları yönünde ciddi şüpheler oluştu. Bu tür anlaşmalar, işçilerin daha iyi ücret veren başka firmalara geçişini engelleyerek sektör genelinde maaşların baskılanmasına ve emeğin sistemli bir şekilde ucuzlatılmasına neden oluyor.

Şüpheler ciddi bulundu, kapsamlı soruşturma başladı

Kurul, önaraştırma sürecinde elde edilen bulgular ile gerçekleştirilen inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, söz konusu uygulamaların rekabeti kısıtladığına ilişkin şüphelerin ciddi ve yeterli düzeyde olduğu kanaatine vardı. Bu doğrultuda, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin kesin olarak tespiti amacıyla, aynı Kanun'un 41. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 13 Ağustos 2026 tarihli ve 26-29/831-M sayılı kararla resmi soruşturma açılmasına karar verildi. İş gücü piyasasına yönelik bu tür ihlaller, sadece ekonomik rekabeti değil, aynı zamanda işçilerin anayasal çalışma ve serbest piyasa koşullarında adil ücret alma haklarını da derinden sarsan eylemler olarak değerlendiriliyor.

Soruşturma kapsamındaki 37 şirket ve 2 teşebbüs birliği

Yürütülecek yasal sürecin ardından iddiaların netlik kazanacağı soruşturma kapsamında, sektörel teşebbüs birliği niteliğindeki Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) ve TOSB Otomotiv Tedarik Sanayi İhtisas Organize Sanayi Bölgesi ile birlikte şu 37 şirket yer alıyor: A Raymond Bağlantı Elemanları, Aisin Otomotiv, Alba Kalıp, Assan Hanil, Autoliv Cankor, Benteler Gebze, Beyçelik Gestamp, Birinci Otomotiv, Cavo Otomotiv, Cengiz Makina, Coşkunöz Metal Form, Denso Otomotiv, Diniz Adient, Ecoplas Otomotiv, Egebant Zımpara, Eku Fren ve Döküm, Farba Otomotiv, Fark Holding, Farplas Otomotiv, Ferro Döküm, Galsan Plastik, İleri Mekanik, Kanca El Aletleri, Kaynak Tekniği, Küçükoğlu Holding, Mata Ahşap, Parsan Makina, Pimsa Otomotiv, Tekno Kauçuk, Tırsan Treyler, T.K.G. Otomotiv, Tm Pressform, Toksan Yedek Parça, Toyota Boshoku, Toyotetsu Otomotiv, Van Leeuwen Distribution ve Zf Sachs Süspansiyon Sistemleri.

(Ekonomi Servisi)